Strażak Sam: Fenomen walijskiej animacji

Strażak Sam (oryg. Sam Tân) to walijska animowana seria poklatkowa, która zadebiutowała w Walii w 1985 roku. Pierwsze cztery serie, produkowane w latach 1985-1994 przez firmy Bumper Films i Prism Art & Design, były emitowane na kanałach S4C (walijskim) oraz BBC (brytyjskim). Serial opowiada o przygodach bohaterskiego strażaka Sama, którego akcja rozgrywa się w malowniczym, fikcyjnym miasteczku Pontypandy w Walii. Nazwa miasta jest połączeniem dwóch walijskich miejscowości: Pontypridd i Tonypandy.

Czołówka i codzienne życie w Pontypandy

Czołówka serialu, będąca animacją, rozpoczyna każdy odcinek. W wersji oryginalnej była emitowana w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii i na Tasmanii. W tych krajach widzowie mogli usłyszeć muzykę i śpiew artysty w tle.

Akcja serialu często rozpoczyna się od typowego poranka w Pontypandy. W sypialni rozbrzmiewa głośny dzwonek wielkiego, czerwonego budzika stojącego na szafce nocnej, obok czarno-białej fotografii. Smacznie śpiący pod pościelą strażak Sam przestaje chrapać i budzi się. Z przerażeniem zrzuca z siebie pościel, wyskakuje z łóżka i krzyczy: "Och, nie!".

Następnie, świeżo umyty i ubrany w mundur strażacki, Sam zjeżdża po poręczy schodów, wskakuje w swoje strażackie obuwie i zapina pas. Idzie w kierunku wiszącego lustra. Po chwili odbiera od stojącego przed domem Normana gazetę i, nie zwracając uwagi na deskorolkę, wsiada do wozu strażackiego. Dołącza do niego jego najlepszy kolega, Elvis. Pani Price obserwuje wóz podczas porządków w sklepie, a pani Bella podchodzi do Sama z drugim śniadaniem. Na koniec Sam i Elvis docierają do remizy, gdzie czekają komendant Steele oraz Trevor. Na końcu czołówki pojawia się charakterystyczny znak Sama - uniesiony kciuk do góry.

Historia emisji i polska wersja językowa

W Polsce serial "Strażak Sam" pojawił się po raz pierwszy w latach 90. na kanale TVP1. Był emitowany z polskim dubbingiem w sobotniej "Wieczorynce" w latach 1993-1996, obejmując łącznie 32 odcinki. W czerwcu 2007 roku wznowiono emisję, a w kolejnych latach serial gościł na kanałach JimJam i MiniMini oraz na płytach DVD.

Dubbing i archiwum

Polska wersja językowa była tworzona etapami:

• 2009 rok: Nagrano dubbing do pierwszych trzech serii w Studiu Opracowań Filmów w Warszawie (reż. Maria Piotrowska, narrator Jerzy Kramarczyk).
• 2009 rok: Telewizja Polska opracowała piątą serię z tłumaczeniem Grażyny Rogalskiej.
• Pożar archiwum TVP: W tym samym roku w pożarze spłonęły taśmy z pierwszą serią; ocalały jedynie serie od drugiej do czwartej.
• 2012 rok: Studio Eurocom przygotowało polską wersję świątecznego odcinka.

Przykładowa ramówka emisji

Serial cieszy się niesłabnącą popularnością, o czym świadczą liczne powtórki. Poniżej zestawiono wybrane odcinki z kwietniowej ramówki 2026 roku:

tags: #strazak #sam #uciekajacy #ponton