Scenariusze pogadanek i zajęć o strażakach w szkole podstawowej

Wdrażanie dzieci do dbałości o bezpieczeństwo własne oraz innych jest kluczowe, a zawód strażaka od zawsze budził podziw i szacunek w społeczeństwie ze względu na niezwykłą odwagę, poświęcenie oraz gotowość do niesienia pomocy w najtrudniejszych sytuacjach. Zrozumienie roli strażaka w społeczeństwie, a także nauka o podstawowych zasadach bezpieczeństwa pożarowego, są niezbędne dla kształtowania świadomych i bezpiecznych postaw w przyszłości. Poniżej przedstawiamy scenariusze zajęć i pogadanek, które pomogą zapoznać uczniów z pracą strażaków, nauczyć podstawowych zasad bezpieczeństwa oraz rozwinąć umiejętności pracy w zespole.

Scenariusz zajęć: „STRAŻAK SAM” - Poznajemy pracę strażaka

Ten scenariusz, oparty na postaci maskotki Strażaka Sama i wierszu Wł. Broniewskiego „Pożar”, ma na celu wprowadzenie dzieci w świat pracy strażaka oraz zasad bezpieczeństwa.

Cele zajęcia:

• Poznanie pracy strażaka i uświadomienie jej znaczenia.
• Kształtowanie postaw właściwego zachowania się w sytuacjach zagrożenia życia.
• Rozwijanie umiejętności swobodnego wypowiadania się.
• Wzbudzanie szacunku dla zawodu strażaka.

Przebieg zajęć:

1. Powitanie: „Wszyscy są, witam Was, zaczynamy już czas…”. Zabawa „Witamy się” wg. W. Sherborne, gdzie dzieci stoją naprzeciwko siebie w parach i witają się różnymi częściami ciała.
2. Burza mózgów: Wypowiedzi dzieci na temat pracy strażaka.
3. Wysłuchanie i obejrzenie inscenizacji wiersza W. Broniewskiego „Pożar” w wykonaniu nauczyciela i maskotki Strażaka Sama:

   Gwałtu, rety! Dom się pali!
   Już strażacy przyjechali.
   Prędko wleźli po drabinie
   i stanęli przy kominie.
   Polewają sikawkami
   ogień, który jest pod nami.
   Dym i ogień bucha z dachu,
   ale strażak nie zna strachu,
   choć gorąco mu okropnie,
   wszedł na górę, już jest w oknie
   i ratuje dzieci z ognia,
   Tak strażacy robią co dnia.

4. Omówienie treści wiersza: Pytania: „Co się paliło?”, „Co robili strażacy?”, „Kogo uratowali strażacy?”, „Czy strażacy są odważni?”, „Czy każdy może zostać strażakiem?”.
5. Oglądanie ilustracji przedstawiających pracę strażaka. Dzieci opowiadają, co widzą na obrazkach: strażacy gaszą pożar domu; strażacy ratują ludzi z wypadku; strażacy zdejmują kota z drzewa; strażacy ratują powodzian; strażacy usuwają z jezdni powalone drzewa itp.
6. Zabawa ruchowa „Powódź, pożar”: Nauczycielka gra na tamburynie, na hasło „powódź” - dzieci wbiegają na dywan, na hasło „pożar” - dzieci znajdują się poza dywanem.
7. Rozmowa o sprzęcie strażackim: Omówienie wyglądu i sposobu wykorzystania tych sprzętów (wóz strażacki, drabina, wąż, hełm, toporek, bosak, gaśnica, piła spalinowa, strój ochronny, aparat oddechowy).
8. Zabawa tematyczna „Gasimy pożar” z podziałem na role i symulacje. Na dywanie stoi ławka, po której dzieci - strażacy przechodzą do pożaru; dzieci trzymając koła naśladują jazdę wozem strażackim oraz udają odgłosy syreny strażackiej. Na hasło „pożar” - dzieci podnoszą zrobione sikawki i naśladują gaszenie pożaru (kącik z maskotkami), na hasło „ratujemy maskotki” - dzieci wynoszą maskotki do przygotowanych pojemników itp.
9. Kluczowe pytanie: „Na jaki numer dzwonimy, aby wezwać straż pożarną?”. Przypomnienie numeru 998 oraz numeru alarmowego 112. Dzieci uczą się, co należy powiedzieć dzwoniąc do straży pożarnej, aby zgłosić zdarzenie (co się stało, dokładny adres, numer telefonu).
10. Porządkowanie po „pożarze”: Wszystko wraca na miejsce.
11. Praca samodzielna: Każde dziecko otrzymuje rysunek przedstawiający pięć wozów strażackich i pięć palących się domów, zadaniem jest połączenie ich. Osłuchanie się z piosenką „Strażak”.

Scenariusz zajęć: „Dzień Strażaka - bohaterowie codzienności” (szkoła podstawowa)

Ten scenariusz jest przeznaczony dla uczniów szkoły podstawowej i koncentruje się na kompleksowym przedstawieniu zawodu strażaka, zasad bezpieczeństwa pożarowego oraz rozwijaniu umiejętności zespołowych.

Cele zajęć:

• Zrozumienie roli i znaczenia strażaków w społeczeństwie.
• Poznanie podstawowych zasad bezpieczeństwa pożarowego.
• Rozwijanie umiejętności pracy w zespole oraz reagowania w sytuacjach kryzysowych.

Czas trwania:

Około 2 godzin.

Materiały:

• Prezentacja multimedialna o pracy strażaków i bezpieczeństwie pożarowym.
• Karty pracy dla uczniów z zadaniami i quizami dotyczącymi bezpieczeństwa pożarowego.
• Materiały do wykonania plakatów (kartony, markery, farby, kredki).
• Sprzęt sportowy dla organizacji sztafety pożarniczej (np. sznurki, stożki, piłki).

Przebieg zajęć:

1. Wprowadzenie teoretyczne (30 minut): Rozpoczęcie od krótkiej prezentacji multimedialnej na temat pracy strażaków, zwracając uwagę na ich rolę w społeczeństwie oraz podstawowe zasady bezpieczeństwa pożarowego. Omówienie znaczenia syren pożarniczych, numerów alarmowych i planów ewakuacji.
2. Dyskusja i karty pracy (20 minut): Przeprowadzenie dyskusji na temat obejrzanej prezentacji. Zadawanie pytań sprawdzających zrozumienie i zachęcanie uczniów do zadawania własnych pytań. Następnie rozdanie kart pracy o strażakach z quizami i zadaniami dotyczącymi bezpieczeństwa pożarowego.
3. Warsztaty „Bezpieczny dom” (30 minut): Podzielenie uczniów na grupy i poproszenie, aby każda grupa przygotowała plakat z zasadami bezpieczeństwa pożarowego w domu lub szkole. Po wykonaniu zadania przedstawienie plakatów i omówienie wybranych zasad.
4. Sztafeta pożarnicza (30 minut): Zorganizowanie na zewnątrz lub w sali gimnastycznej „sztafety pożarniczej”. Może ona obejmować przenoszenie „wiadra wody” (np. piłki) z punktu A do B, „gaszenie pożaru” (przewracanie celów piłką), „przeszukiwanie terenu” (szukanie i zbieranie określonych przedmiotów). Zadaniem każdej drużyny jest jak najszybsze wykonanie zadania. Zabawa ta rozwija umiejętności pracy w zespole i koordynację.
5. Podsumowanie (10 minut): Zakończenie zajęć wspólnym podsumowaniem. Omówienie, co uczniowie zapamiętali z dzisiejszych zajęć, i zapytanie, co było dla nich najciekawsze.

Scenariusz zajęć „Zawód - Strażak” (pokazowe dla nauczycieli)

Ten scenariusz, opracowany przez Karolinę Kozłowską, to przykład zajęć pokazowych, które mogą być inspiracją dla nauczycieli stażystów i kontraktowych w zakresie wprowadzenia dzieci w świat zawodu strażaka.

Cele ogólne:

• Zapoznanie z zawodem strażaka oraz zapoznanie z przedstawicielem lokalnej straży pożarnej.
• Kształtowanie umiejętności samodzielnego działania i podejmowania decyzji.
• Ćwiczenie pamięci.

Cele operacyjne:

Dziecko:

• Wie, na czym polega praca strażaka.
• Zna sytuacje zagrażające naszemu życiu i zdrowiu, wynikające z zabaw ogniem.
• Zna wygląd i wie, gdzie znajduje się remiza strażacka (np. w Okonku).
• Chętnie bierze udział w konkurencjach strażackich, jest sprawne fizycznie.
• Posługuje się liczebnikami głównymi i porządkowymi w zakresie 5.

Metody:

• Słowna (pogadanka, rozwiązywanie zagadek).
• Działaniowa (metoda zadań stawianych do wykonania, opowieść ruchowa).
• Oglądowe (pokaz, obserwacja).
• Aktywizujące (burza mózgów, scenki dramowe).

Środki dydaktyczne:

• Chusta animacyjna.
• Kamizelki odblaskowe, magnetofon, płyta z odgłosami (syrena alarmowa, pożar, dzwonek telefonu).
• Elementy do wykonania drabiny, klej.
• Opaski z wyrazem „STRAŻAK”.
• Słoiki z wodą, paski bibuły kolorowej, kartoniki z zadaniami.
• Ilustracje dotyczące wybranych zawodów, książka z ilustracjami „Pojazdy ratunkowe” A. Stephens.
• Plansza z numerami alarmowymi, telefon, obręcze pachołki, maskotki, odznaki „Przedszkolaka - strażaka”.

Przebieg zajęć:

1. Odszukanie na sali ukrytych puzzli: Wspólne ułożenie obrazka. Odgadnięcie tematu zajęć („strażak”).
2. Zabawa dydaktyczna „Zdobywam ORDER STRAŻAKA”: Na sali rozłożona jest chusta animacyjna. Dzieci są podzielone na drużyny za pomocą kolorowych emblematów - kół i siedzą na obwodzie koła trójkami przy odpowiednim kolorze na chuście. Nauczyciel ustawia pachołek na wybranym polu. Pionek porusza się zgodnie z ilością wyrzuconych oczek. Na każdym z pól czeka pytanie - zadanie. Wykonuje je trójka, która siedzi przy danym polu. Przykładowe zadania:
   • I. Powiedz, w jakich sytuacjach należy wezwać straż pożarną? Czy w Twojej miejscowości znajduje się straż pożarna?
   • II. Odgadnij odgłosy otoczenia (wycie syreny, pożar, dzwonek telefonu).
   • III. Ułóż historyjkę obrazkową i opowiedz ją.
   • IV. Ułóż numery alarmowe do odpowiedniej ilustracji.
   • V. W Twoim domu zauważyłeś pożar - wezwij pomoc.
   • VI. Wymień 2 przyczyny pożarów.
   • VII. Podziel na głoski wyraz POŻAR.
   • VIII. Wymień części garderoby strażaka.
3. Osłuchanie z piosenką „Dzielny strażak”: Wygrywanie melodii piosenki za pomocą butelek z wodą.
4. Prezentacja ilustracji remizy strażackiej i rozmowa na temat pracy strażaków w danej miejscowości.
5. Wizyta Pana Strażaka (jeśli możliwa): Zapoznanie z atrybutami w tym zawodzie oraz rozmowa z dziećmi i samodzielne układanie pytań.
6. „Zawody strażackie”: Zwijanie węży na czas (określanie, który wąż jest najkrótszy, który najdłuższy), napełnianie słoika wodą za pomocą łyżki, ubieranie i rozbieranie na czas.
7. Zabawa dydaktyczna „Drabina dla strażaka”: Każdy zespół wykonuje drabinę z gotowych elementów według kodu (np. 1. szczebel czerwony, 2. żółty, 3. zielony, 4. niebieski, 5. pomarańczowy).
8. Zabawa dydaktyczna „Na który stopień?”: Spośród dzieci wybieramy 4 strażaków i nakładamy im kamizelki odblaskowe. Na przerwę w muzyce dzieci - strażacy ustawiają się na szczeblu wskazanym przez nauczyciela (mówimy pierwszy, drugi, trzeci, czwarty, bądź pokazujemy kartonik z cyfrą). Pozostałe dzieci uciekają w bezpieczne miejsce, wyznaczone przez nauczyciela.
9. Zakończenie zajęć.

Pogadanka o zawodach z elementami bezpieczeństwa przeciwpożarowego (dla przedszkolaków/młodszych klas)

Ten fragment scenariusza stanowi wprowadzenie do świata zawodów, z wyróżnieniem roli strażaka i podstawowych zasad bezpieczeństwa.

Cele główne:

• Poszerzenie wiedzy na temat zawodu strażaka i uświadomienie jego znaczenia dla bezpieczeństwa ludzi.
• Kształtowanie postawy właściwego zachowania się w sytuacjach zagrożenia życia.
• Poznanie numerów alarmowych i umiejętność z nich skorzystania.

Przebieg:

1. Wprowadzenie do tematu: Rozmowa o tym, że każdy dorosły wykonuje jakiś zawód i każdy jest bardzo interesujący i ważny.
2. Zagadka o strażaku:

   „Jak nazywa się człowiek, który walczy z ogniem, z dymem, z pożarami.
   Walczy wodą oraz gaśnicami. Nie pochwala świecy, nie lubi ogniska,
   a gdy staje do pracy woda z węża tryska.”

   Rozmowa z dziećmi o strażakach, poznanie ich wiedzy na temat zawodu i aspektu pracy strażaków.

3. Historia Jacka i Agatki: Wysłuchanie historii Jacka i Agatki pt. „Wybuchł pożar - wzywamy straż pożarną”, która ilustruje znaczenie unikania zabawy zapałkami i właściwej reakcji na pożar.
   • Po wysłuchaniu historii, dzieci odpowiadają na pytania: „Co mogłoby się wydarzyć, gdyby Jacek nie posłuchał Agatki?”, „O czym Agatka mówiła Jackowi? O co go prosiła?”.
   • Utrwalenie wiedzy i umiejętności: „Co i jak zrobić w przypadku wybuchu pożaru w domu?”.
4. Numery alarmowe - odgrywanie scenki dramowej: Jak zachować się, by uniknąć pożaru i sytuacji zagrażających życiu? Jak wezwać pomoc? Przypomnienie numeru straży pożarnej 998, oraz numeru alarmowego 112. Dzieci uczą się co trzeba powiedzieć, dzwoniąc po pomoc.
5. „Jestem strażakiem” - opowieść ruchowa: Naśladowanie czynności strażaka podczas gaszenia pożaru.
6. Zabawa ruchowo-naśladowcza "Gasimy pożar": Na dywanie rozłożenie grubego sznurka lub paska. Dziecko, trzymając w rękach kierownicę (plastikową zakrętkę np. od wiaderka), naśladuje jazdę wozem strażackim oraz odgłosy syreny strażackiej.

   1. Uwaga! Uwaga! Uwaga! Ref: Dziewięć, dziewięć, osiem! Przyjeżdżajcie, szybko, Strażacy wspaniali! 2. Uwaga! Uwaga! Uwaga!

7. Podsumowanie zajęć - zagadki tematyczne:
   • a). Maleńki patyczek, wytwarza płomyczek (zapałka)
   • b) Jestem pożyteczny, lecz wyrządzam też szkody, daję ludziom ciepło i boję się wody. (ogień)
   • c) W hełmach z sikawkami, Jadą na sygnale. Gaszą dzielnie pożar, Nie boją się wcale. (strażacy)
   • d) Jest czerwony niczym rak, ma przed sobą prosty szlak. Bo gdy głośny sygnał daje, stają auta i tramwaje. (wóz strażacki)
   • e) Kto na to pytanie, prędko mi odpowie: Co podczas pożaru, ma strażak na głowie? (hełm)

tags: #strazak #w #szkole #podstawowej #pogadanka