Strażacy z Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) są coraz bliżej otrzymania pakietu realnych korzyści i zniżek, które mają być oferowane przez spółki Skarbu Państwa. Proces ten jest efektem licznych dyskusji i postulatów środowiska OSP, a także prowadzonych rozmów na szczeblu rządowym.
Propozycje Nowych Ulg i Zniżek od Spółek Skarbu Państwa
Kontekst i Oczekiwania Środowiska OSP
Podczas jednego z niedawnych posiedzeń sejmowej komisji odbyła się ważna dyskusja dotycząca strażaków OSP. Był to pierwszy krok do realizacji postulatu, który w 2020 roku obiecywał legitymacje wraz z korzyściami dla strażaków. Oczekiwania środowiska jasno przedstawił Marcin Fleischer ze Związku OSP RP. Wielu rolników łączy ciężką pracę na roli z bezcenną służbą w szeregach Ochotniczej Straży Pożarnej. To właśnie druhowie mogą wkrótce odczuć realne wsparcie ze strony państwowych spółek. Najnowsze doniesienia z RMF FM i wypowiedzi posła Bartosza Romowicza (Polska 2050), przewodniczącego podkomisji ds. OSP, zwiastują konkretne zmiany. Jak dowiedział się reporter RMF FM Kacper Wróblewski, preferencyjne warunki obejmą między innymi tańsze przejazdy kolejowe, paliwo oraz specjalne oferty ubezpieczeniowe.
Konkretne Deklaracje i Plany
Najbardziej konkretne deklaracje padły ze strony przedstawicieli Grupy PZU. Ponadto, rozmowy z przedstawicielami Ministerstwa Aktywów Państwowych i Orlenu, a także przewoźnikami kolejowymi, mają na celu rozszerzenie zakresu ulg.
Ubezpieczenia (PZU)
Po stronie PZU jest możliwość stworzenia specjalnego programu ubezpieczeniowego. W ramach tego programu, PZU może zaproponować dodatkowe zniżki na zawarcie umów ubezpieczeń majątkowych. Możliwe jest również stworzenie kompleksowego, grupowego ubezpieczenia na życie i zdrowie. Zapowiadana jest specjalna, dedykowana oferta polis ubezpieczeniowych od PZU (PZU SA i PZU Życie SA).
Paliwo (Orlen)
Podczas posiedzenia poruszono również kwestię kart paliwowych Orlen. Obecnie zniżki na paliwo przysługują jedynie członkom OSP z jednostek włączonych do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Przedstawiciel MSWiA oraz posłowie postulowali rozszerzenie programu na wszystkie jednostki OSP. Rozmowy mają na celu rozszerzenie karty Orlen OSP na wszystkich strażaków ochotników, nawet tych z jednostek spoza KSRG. Dla rolnika, którego praca nie może obyć się bez paliwa do ciągników, kombajnów i samochodów, ta informacja jest kluczowa.
Energia Elektryczna (Remizy OSP)
Kolejna sprawa to ceny energii elektrycznej. Podczas komisji podkreślano rosnące koszty utrzymania remiz, w dużej mierze generowane przez rachunki za prąd. Prowadzona jest także dyskusja nad ulgami w rachunkach za energię elektryczną, którą pobierają remizy OSP. Rozważana jest możliwość udzielania ulg handlowych na energię elektryczną w remizach strażackich.
Przejazdy Kolejowe
I w końcu zniżki na przejazdy koleją. Obecny na spotkaniu przedstawiciel Ministerstwa Infrastruktury wyjaśnił, że ulgi ustawowe nie obejmują obecnie żadnych formacji mundurowych poza czasem wykonywania obowiązków służbowych. Choć przejazdy koleją nie są codziennością w pracy rolnika, to zniżki w PKP Intercity czy POLREGIO S.A. są istotne. Na kolejnym posiedzeniu podkomisji mają odbyć się rozmowy o ulgach w przewozach kolejowych z przewoźnikami takimi jak POLREGIO S.A. czy PKP Intercity S.A., z udziałem ministra infrastruktury. Strażacy ochotnicy z legitymacją będą mogli korzystać ze zniżek w spółkach Skarbu Państwa.
Najważniejsze jest to, że korzystanie z ulg ma być maksymalnie uproszczone. Choć większość szczegółów wymaga jeszcze zatwierdzenia przez zarządy poszczególnych spółek (jak Orlen czy PKP Intercity), nie będzie konieczności przeprowadzania skomplikowanych zmian ustawowych. Oznacza to, że cały proces może zostać wdrożony stosunkowo szybko. Pełen pakiet ulg i wszelkie szczegóły mamy poznać za kilka tygodni.
Karta Mundurowa - Istniejące Wsparcie dla Służb
Czym Jest Karta Mundurowa?
Karta Mundurowa to pierwszy i jedyny w Polsce, darmowy, program zniżkowy stworzony właśnie z myślą o służbach - w tym funkcjonariuszach Państwowej Straży Pożarnej (PSP) i Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP). To realne wsparcie w codziennych wydatkach - od sprzętu i ubezpieczeń po wypoczynek, zdrowie i szkolenia. W Karcie Mundurowej czeka już niemal 50 partnerów, którzy oferują rabaty. Zniżki to nie marketingowy slogan, to konkrety, z których korzysta już ponad 90 tysięcy funkcjonariuszy w Polsce.
Przykładowi Partnerzy i Dostępne Zniżki
Karta Mundurowa umożliwia dostęp do zniżek na sprzęt, ubezpieczenia, odżywki, optykę, szkolenia, hotele i wiele więcej. Przykładowi partnerzy to:
- Marka LG - lider wśród producentów elektroniki użytkowej - od telewizorów, przez sprzęt AGD, po urządzenia audio.
- Nice to fit you - catering dietetyczny dopasowany do potrzeb, oferujący szeroki wybór zbilansowanych planów żywieniowych, przygotowywanych z najwyższej jakości składników.
- Fera.pl - oferująca szeroki wybór produktów dla zwierząt domowych, takich jak karmy, akcesoria, suplementy, od renomowanych marek z szybką dostawą.
Karta Rodziny Mundurowej - Kontrowersje i Petycja
Wykluczenie OSP i Oburzenie
Dużą konsternację, a nawet oburzenie w szeregach OSP wzbudziła niedawna informacja o pominięciu ich w projekcie ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej, która ma objąć między innymi żołnierzy Wojsk Obrony Terytorialnej. Tym samym strażacy ochotnicy nie będą mogli skorzystać ze związanych z nią uprawnień, jak ulga w wysokości 37 proc. 15 stycznia projekt ustawy skierowano do pierwszego czytania w Sejmie. Jego autorzy szacują, że uruchomienie projektu, który obejmie około 1,27 mln osób, będzie kosztowało budżet państwa 50 mln zł w pierwszym roku obowiązywania regulacji i około 100 mln zł rocznie w kolejnych latach.
Petycja dr. Dariusza P. Kały
W odpowiedzi na to wykluczenie, trwa zbieranie podpisów pod petycją, w której apeluje się do rządzących o objęcie Kartą Rodziny Mundurowej członków struktur Ochotniczych Straży Pożarnych. Autorem petycji jest dr Dariusz P. Kała z Kancelarii Prawnej "LexKała", specjalizujący się w prawie ochrony przeciwpożarowej, straży pożarnych i ochrony ludności.
Argumenty za Włączeniem OSP
Dr Dariusz P. Kała podkreśla, że to właśnie druhny i druhowie OSP są najczęściej pierwszymi ratownikami na miejscu pożarów, wypadków komunikacyjnych, klęsk żywiołowych, katastrof budowlanych czy zdarzeń chemicznych. Dodaje, że strażacy ochotnicy wykonują zadania porównywalne z formacjami zawodowymi, współpracują z Państwową Strażą Pożarną, policją i innymi służbami, działają w ramach Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, przechodzą specjalistyczne szkolenia i ponoszą wysokie ryzyko, jednocześnie pełniąc służbę społecznie, kosztem życia rodzinnego i zawodowego. Autor zwraca także uwagę, że strażacy ochotnicy odgrywają coraz większą rolę w kontekście obrony cywilnej i sytuacji kryzysowych, a mimo to, nie otrzymują konkretnych dodatków, jak na przykład żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej, którzy mogą liczyć na pieniądze za gotowość bojową (około 400 zł).
Mark Bezos: Lekcja życia od strażaka-ochotnika
Stanowisko MSWiA
W odpowiedzi na interpelację poselską, wiceminister Wiesław Leśniakiewicz, który równocześnie jest wiceprezesem zarządu głównego Związku OSP RP, przypomniał, że jest to projekt poselski, a nie ministerialny. Karta Rodziny Mundurowej ma dotyczyć osób pełniących służbę w formacjach mundurowych. Członkowie OSP nie są funkcjonariuszami, a swoje funkcje pełnią społecznie, dlatego nie jest planowane objęcie strażaków OSP tą Kartą.
Świadczenie Ratownicze i Elektroniczna Legitymacja OSP
Nowa Ustawa i Jej Znaczenie
Nowe zmiany przyniosą wiele ułatwień i praktycznych rozwiązań. Analizowana jest nowa ustawa z dnia 4 czerwca 2025 r. o zmianie ustawy o ochotniczych strażach pożarnych (Dz.U. 2025 poz. 900), podpisana przez Prezydenta RP dnia 3 lipca 2025 r. Zmiany są poczynione w ustawie z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 244). Uchwalona zmiana ustawy to istotny krok w kierunku praktycznego wsparcia ochotniczych straży pożarnych. Podstawowym celem ustawy jest ponowne uregulowanie zasad wydawania legitymacji strażakom ratownikom ochotniczych straży pożarnych (OSP) oraz osobom, którym przyznano świadczenie ratownicze.
Świadczenie Ratownicze
Na wstępie warto omówić świadczenie ratownicze, ponieważ to z nim wiążą się omawiane zmiany. O ponad 5 proc. wzrośnie świadczenie ratownicze dla strażaków ochotniczych straży pożarnych. Nowa stawka będzie obowiązywała od 1 marca 2026 roku. Obecnie kwota świadczenia ratowniczego wynosi 273 zł.
Komu Przysługuje?
Świadczenie ratownicze przysługuje strażakowi ratownikowi OSP, który czynnie uczestniczył jako członek OSP w działaniach ratowniczych lub akcjach ratowniczych (wymagany bezpośredni udział co najmniej raz w roku) przez co najmniej 25 lat (w przypadku mężczyzn) oraz 20 lat (w przypadku kobiet). Przy naliczaniu okresu czynnego uczestnictwa w działaniach ratowniczych nie jest wymagane zachowanie ciągłości wysługi lat w OSP. Prawo do świadczenia ratowniczego przysługuje strażakowi OSP, który osiągnął 65. rok życia (w przypadku mężczyzn) oraz 60. rok życia (w przypadku kobiet).
Wysokość Świadczenia
Na podstawie art. 16 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 244), strażakowi ratownikowi OSP przysługuje świadczenie ratownicze z tytułu wysługi lat w OSP w wysokości 273 zł. Kwota ta jest corocznie waloryzowana. Od dnia 1 marca 2025 r. kwota świadczenia ratowniczego przysługującego strażakom ratownikom ochotniczych straży pożarnych wynosi 273,00 zł, wcześniej było to 200 zł. Zgodnie z przepisami ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, kwota świadczenia ratowniczego co roku podlega waloryzacji w oparciu o wskaźnik waloryzacji wynikający z ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Proces Ubiegania się i Wypłaty
Świadczenie ratownicze przyznaje się na wniosek zainteresowanego złożony do komendanta powiatowego (miejskiego) PSP - tj. organu przyznającego, właściwego dla siedziby jednostki OSP, do której należy strażak ratownik OSP. Świadczenie wypłaca Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA. Wypłata następuje miesięcznie, do 15. dnia każdego miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym przyznano świadczenie ratownicze (art. 18 ust. 2 ustawy). Wzór wniosku o przyznanie świadczenia określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 2 lutego 2022 r. (Dz.U. 2022 r. poz. 316) wydane na podstawie art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych.
Czy OSP Liczy się do Emerytury?
Tak, na podstawie powyższych regulacji i ww. kwot uznaje się, że OSP liczy się do emerytury w kontekście świadczenia ratowniczego.
Elektroniczna Legitymacja w mObywatel
Zmiany, które zaszły na skutek wprowadzenia ustawy, dotyczą kwestii formalnych legitymacji. Podstawowym celem jest ponowne uregulowanie zasad wydawania legitymacji strażakom ratownikom OSP oraz osobom, którym przyznano świadczenie ratownicze.
Przejście z Kart Plastikowych na mObywatel
W dotychczasowym stanie prawnym strażak ratownik OSP oraz osoba posiadająca uprawnienie do świadczenia ratowniczego powinni otrzymywać w celu identyfikacji i korzystania z dodatkowych świadczeń legitymację OSP w formie elektronicznej karty procesorowej wykonanej z tworzywa sztucznego. Ustawa zastępuje tę legitymację dokumentem mobilnym w aplikacji mObywatel, w rozumieniu ustawy z dnia 26 maja 2023 r. o aplikacji mObywatel (Dz. U. z 2024 r. poz. 1275 i 1717).
Szacowano, że w ciągu 10 lat koszt emisji plastikowych kart wyniesie około 12,8 miliona złotych przy łącznej liczbie około 230 tysięcy kart. Niemniej jednak zamówienie 9 000 blankietów przez Komendę Główną PSP w październiku 2023 roku nie przełożyło się na wydruk ani jednej legitymacji. Procedury administracyjne i techniczne blokowały proces, przez co system popadł w impas. Dostosowanie regulacji do aplikacji mObywatel jest więc spójne z innymi funkcjonalnościami tej aplikacji.
Korzyści z Wprowadzenia Legitymacji Cyfrowej
System mobilny gwarantuje liczne korzyści zarówno dla strażaków, jak i dla administracji:
- Bezpieczeństwo instytucjonalne: Nieuprawniona osoba nie będzie mogła posługiwać się kartą strażaka OSP.
- Natychmiastową weryfikację: Szybka weryfikacja w terenie i instytucjach, w miejscach gdzie strażak OSP pełni służbę.
- Zmniejszenie kosztów: Ograniczenie wydatków związanych z produkcją i dystrybucją plastikowych kart.
- Lepszą integrację: Sprawniejsze połączenie z innymi e-usługami cyfrowymi państwa.
- Bezpieczeństwo danych i łatwość aktualizacji w czasie rzeczywistym.
Niewątpliwie istnieją też korzyści dla strażaków OSP w związku z wprowadzonymi zmianami, takie jak:
- Prostota i wygoda - legitymację ma się zawsze przy sobie, wystarczy smartfon.
- Przejrzysty rejestr - eliminacja błędów przy ręcznym wprowadzaniu danych.
- Szybsze reagowanie - natychmiastowy dostęp do informacji o uprawnieniach ratowniczych.
- Skala oszczędności - wykorzystanie istniejącej infrastruktury informatycznej minimalizuje potrzeby budżetowe.
Data Wejścia w Życie Ustawy
Ustawa wchodzi w życie 8 kwietnia 2026 r. Elektroniczna legitymacja w aplikacji mObywatel eliminuje dotychczasowe bariery, usprawnia procedury i wpisuje się w nowoczesną wizję cyfrowej administracji. Dzięki temu strażacy ochotnicy zyskują realne narzędzie potwierdzające ich status i uprawnienia, a państwo - efektywniejszy system zarządzania danymi. Wszystko to należy ocenić pozytywnie.