Węże Strażackie: Rodzaje, Parametry i Zasady Postępowania

Akcja gaśnicza często rozpoczyna się na długo przed przybyciem profesjonalnych służb, gdy przeprowadzają ją osoby znajdujące się w budynku, posiadające odpowiednie przeszkolenie lub dostęp do środków gaśniczych. Gaszenie lub zapobieganie rozprzestrzenianiu się ognia można rozpocząć z wykorzystaniem hydrantów pożarniczych, których głównymi elementami są węże strażackie. Stanowią one również podstawowe wyposażenie służb ratowniczych.

Wąż pożarniczy, znany również jako wąż strażacki, to kluczowy element wodnej armatury pożarniczej, służący do podawania wody jako środka gaśniczego. Od jakości i poprawnego doboru węży strażackich w dużej mierze zależy skuteczność akcji gaśniczej, stąd nie ma tutaj miejsca na półśrodki. Ich stan techniczny ma bezpośredni wpływ na powodzenie akcji pożarniczej. Właśnie dlatego należy obsługiwać je zgodnie z przepisami i normami prawa polskiego.

Konstrukcja i Ogólne Wymagania

Węże strażackie to zupełnie inna konstrukcja niż standardowe węże. Ich wewnętrzna powierzchnia musi być gładka i równa, co zapewnia odpowiedni, niezakłócony przepływ wody i minimalizuje jej opory. Węże strażackie dopuszczone do stosowania z urządzeniami gaśniczymi muszą spełniać rygorystyczne normy jakościowe i posiadać stosowne atesty.

Najczęściej stosuje się wytrzymałe tworzywa, takie jak guma syntetyczna, poliuretan, które oplatane są włóknami syntetycznymi, na przykład wysokiej jakości przędzą poliestrową. Takie materiały zapewniają elastyczność i odporność na ścieranie, uszkodzenia mechaniczne, działanie warunków atmosferycznych, zabrudzenia oraz wysokie ciśnienie. Istotna jest również jakość materiałów, z jakich zostały wykonane węże; te, które pochodzą od renomowanych producentów, wyróżniają się odpornością na ścieranie i wpływ niekorzystnych warunków atmosferycznych.

Rodzaje Węży Strażackich

Węże strażackie występują w różnorodnych wariantach, podzielonych głównie ze względu na ich funkcję i zastosowanie. Oba te rodzaje węży różnią się od siebie konstrukcją i sposobem użycia w akcjach gaśniczych.

Węże Ssawne

Węże ssawne służą do pobierania wody z naturalnych źródeł, w tym m.in. rzek, jezior czy zbiorników przeciwpożarowych, a także środka pianotwórczego. Mają wbudowany oplot druciany, który zapobiega spłaszczeniu podczas zasysania wody z otwartego zbiornika. Ich konstrukcja jest sztywniejsza w porównaniu do modeli tłocznych, co zapewnia większą stabilność podczas zasysania wody. Węże ssawne są odporne na działanie zewnętrznego ciśnienia, dzięki czemu nie zapadają się w trakcie pracy. Zwykle są wyposażone w metalowe zbrojenie, aczkolwiek czasami jest ono zrobione z innych wytrzymałych materiałów. To właśnie ich konstrukcja gwarantuje niezawodność w trudnych warunkach terenowych. Nie są przystosowane do pracy z ciśnieniem wyższym niż atmosferyczne.

Wyróżnia się dwa typy węży ssawnych:

• Typ A: wewnętrzna i pośrednia warstwa wykonana jest z gumy, a zewnętrzna z tkaniny podgumowanej.
• Typ B: zrobiony jest z tworzywa sztucznego.

Węże ssawne, w zależności od średnicy wewnętrznej, mogą mieć następujące rozmiary: 52, 75, 110, 125 i 150 mm. Przykładowo, węże ssawne W-25 oraz W-52 mają zazwyczaj 1 metr długości.

Węże Tłoczne

Węże tłoczne przeznaczone są do transportowania wody pod ciśnieniem z pompy lub hydrantu bezpośrednio do miejsca pożaru, a także wodnych roztworów środka pianotwórczego. Charakteryzują się elastycznością, co pozwala na swobodne manewrowanie niemal na każdym terenie. Są to węże bez drucianego oplotu, łatwo zwijalne, mające wewnątrz koszulkę z tworzywa zmniejszającą opór podczas tłoczenia wody. Wykonane są z wytrzymałych materiałów, np. tkaniny poliestrowej z wewnętrzną gumową powłoką, dzięki czemu dobrze radzą sobie z wysokim ciśnieniem.

Węże tłoczne mogą również posiadać powłokę zewnętrzną z termoplastycznego tworzywa, której podstawowym zadaniem jest zwiększenie odporności elementu na brud, ścieranie czy kontakt z płomieniami. Ich standardowe długości wynoszą 15 m oraz 20 m.

Podział Węży ze względu na Średnicę

Średnica węży strażackich jest jednym z najistotniejszych parametrów, który wpływa na ich zastosowanie i efektywność podczas akcji gaśniczej. W zależności od tego, ile cali ma wąż strażacki, używa się go w różnych sytuacjach, np. w pożarach wielkopowierzchniowych lub na mniejszą skalę.

Poniżej przedstawiono najczęściej stosowane średnice węży tłocznych i ich przeznaczenie:

• 25 mm: używane w precyzyjnych działaniach, np. do gaszenia małych ognisk.
• 42 mm: popularne w standardowych akcjach gaśniczych.
• 52 mm: najczęściej stosowane w polskich jednostkach straży pożarnej, odpowiednie do szerokiego zakresu działań, np. do podawania wody z hydrantów.
• 75 mm: wykorzystywane w sytuacjach wymagających dużego przepływu wody.
• 110 mm: używane w akcjach gaśniczych o dużym zasięgu, np. do zasilania linii głównych.

W przypadku pożarniczych węży tłocznych do hydrantów wyróżnia się średnice wewnętrzne 25 i 52 mm, natomiast dla pomp pożarniczych 25, 42, 52, 75, 110 mm.

Regulacje Prawne i Normy

Rodzaje i parametry węży strażackich są szczegółowo określone w przepisach, a dokładniej w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2007 roku w sprawie wykazu wyrobów służących do ochrony przeciwpożarowej oraz sposobu ich stosowania. Ma to na celu zapewnienie ich niezawodności w krytycznych sytuacjach.

Pożarnicze węże tłoczne powinny spełniać wymagania normy PN-EN 14540. Wymagania, jakie powinny spełniać węże pożarnicze, znajdują się w załączniku nr 2 do wspomnianego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wykazu wyrobów strażackich służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania.

Prawidłowe Postępowanie i Konserwacja Węży Strażackich

Prawidłowa konserwacja i dbanie o węże pożarnicze zapewnia ich niezawodność w trakcie akcji ratowniczych. Niewłaściwa pielęgnacja może prowadzić do ich uszkodzeń, co skutkuje zagrożeniem podczas operacji gaśniczych i zmniejsza długość ich używania. Jest to trwały sprzęt, lecz jego długość używania zależy od sposobu obchodzenia się z nim. Aby węże strażackie zapewniały bezproblemowe i sprawne działanie, warto także zwracać uwagę na producenta i źródło ich pochodzenia.

Postępowanie po Użyciu

Węże strażackie po zakończeniu akcji są zmoczone środkami gaśniczymi, dlatego po każdym użyciu powinny być:

• Czyszczone: Należy je dokładnie spłukać i oczyścić z zanieczyszczeń w roztworach łagodnych środków myjących.
• Suszone: Przed schowaniem węże strażackie muszą być całkowicie wysuszone w stanie rozwiniętym, tak by cała woda mogła z nich spłynąć. Pomieszczenia przeznaczone do suszenia muszą być przewiewne i ogrzewane, a elementy do zawieszania węży nie mogą mieć ostrych krawędzi.

Przechowywanie

Magazynowanie węży strażackich musi odbywać się w pomieszczeniach, w których nie ma nadmiernej wilgoci ani zbyt dużego nasłonecznienia. Węże powinny być zawsze składowane czyste, w suchym i zacienionym miejscu, aby uniknąć uszkodzeń spowodowanych przez warunki atmosferyczne, takie jak słońce, wilgoć czy wysokie temperatury. Optymalna temperatura wynosi do 15°C, konieczne jest również zapewnienie stałego przepływu powietrza. Do składowania należy używać specjalnych regałów o konstrukcji umożliwiającej krążenie powietrza. Węży nie można układać tak, by miały bezpośredni kontakt ze ścianami, podłogą lub sufitem. Wszelkie zgięcia węża należy wyprostować, aby nie doprowadzić do uszkodzenia materiału w późniejszym czasie.

Kontrola i Konserwacja Okresowa

Przed rozpoczęciem użytkowania węża, należy upewnić się, że jest on w pełni sprawny. Wszelkie uszkodzenia, takie jak naderwania, pęknięcia czy wypłowienia, powinny skłonić do podjęcia działań naprawczych lub wymiany węża. Należy również sprawdzić, czy jego końcówki są w dobrym stanie i nie ma w nich żadnych uszkodzeń. Węże należy także regularnie wietrzyć i przeprowadzać na nich próby wytrzymałościowe minimum cztery razy w roku. Regularne kontrolowanie stanu węży to podstawa.

Obsługa i Zwijanie Węży

Każdy wąż strażacki musi być wyposażony w łącznik, który umożliwia podłączenie go z jednej strony do motopompy (lub autopompy), a z drugiej do prądownicy (węże tłoczne) lub smoka ssawnego (węże ssawne). Prawidłowa obsługa obejmuje także odpowiednie zwinięcie węża. Wśród dostępnych metod wyróżnia się m.in.:

• Harmonijką z W 75: do jednego łącznika podłącza się na stałe rozdzielacz, a drugi koniec łączony jest z nasadą tłoczną samochodu gaśniczego. Następnie otwiera się skrytkę auta i trzymając za rozdzielacz, rozwija harmonijkę.
• Noszak wężowy W 75: pozwala szybko rozwinąć odcinki, a długie linie może układać pojedynczy ratownik.
• Jednoosobowe rozwinięcie: polega na ułożeniu na ziemi odcinków W 75 z łącznikami skierowanymi w jedną stronę. Następnie należy połączyć węże w taki sposób, aby wewnętrzny łącznik jednego odcinka łączył się z zewnętrznym kolejnego.

tags: #weze #strazackie #postepowanie