Początki zorganizowanej ochrony przeciwpożarowej
Od początku XIX wieku w miejscowościach takich jak Wronki istniała potrzeba zorganizowania racjonalnej obrony przeciwpożarowej. Ze źródeł historycznych, w tym z pism burmistrza Piątkowskiego, dowiadujemy się, że we Wronkach od lat funkcjonowały tzw. sikawki tłoczące (większa i mniejsza). W razie pożaru do pełnienia straży i gaszenia ognia kolejno powoływano sześciu ludzi, a także dwóch stróżów nocnych. Procedura obejmowała dostarczenie sprzętu na miejsce zdarzenia, gdzie ręcznie ciągnięto sikawki, a wyznaczeni rajcowie miejscy lub ławnicy gminni - choć niebędący jeszcze fachowcami - kierowali akcją ratowniczą.
Na początku XIX wieku miejskie sikawki wspierały również okoliczne miejscowości, takie jak Biezdrowie, Nowa Wieś, Chojno, Obrzycko czy Ostroróg. Magistrat ustalił specjalną taryfę opłat za dostarczanie zaprzęgów jedno- i dwukonnych, która obowiązywała aż do 1901 roku.
Powstanie Ochotniczej Straży Pożarnej
Kierunek na pełną profesjonalizację wyznaczył rok 1857. W dniu 30 grudnia 1857 roku zatwierdzono projekt regulaminu ochrony przeciwpożarowej, co stało się fundamentem życia pierwszej zorganizowanej Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) we Wronkach. W 1858 roku wybrano i powołano pierwszą zorganizowaną Straż Pożarną. Jej pierwszymi naczelnikami zostali Wincenty Ziemniewicz oraz Adolf Głowiecki.
Działalność straży opierała się na honorowej służbie mieszkańców. Podstawa prawna organizacji wynikała z § 5 ustawy z dnia 11 marca 1850 roku o zarządzie policyjnym. Statut dokładnie określał obowiązki członków straży, w tym:
- niezwłoczne alarmowanie o pożarze,
- udostępnianie studni publicznych i prywatnych dla celów gaśniczych,
- zapewnienie zaprzęgów do sikawek i kuf.
Modernizacja i wyzwania przełomu wieków
Przełom XIX i XX wieku przyniósł szybki rozwój techniczny. W 1904 roku zakupiono drabinę mechaniczną o długości 14 metrów za 960 marek, a w 1909 roku jednostka wzbogaciła się o nowy beczkowóz do wody o pojemności 1200 litrów. Ze względu na zmiany w architekturze miasta i powstawanie domów kilkupiętrowych, inwestycje te były niezbędne dla skutecznej walki z ogniem.
W 1900 roku nastąpiła reorganizacja, w wyniku której OSP przekształcono w straż obowiązkową, podzieloną na dwie grupy: A (umundurowanych) i B (nieumundurowanych). Mimo trudności, w tym okresów zaniedbań ze strony władz miejskich oraz konfliktów personalnych, jednostka pozostawała kluczowym elementem bezpieczeństwa miasta.
Okres międzywojenny i polonizacja jednostki
Dnia 13 lipca 1923 roku odbyło się zebranie reorganizacyjne, które formalnie spolszczyło straż. Przyjęto nowy polski statut, oparty na wzorcowych przepisach dla OSP województwa poznańskiego. Naczelnikiem został Józef Badyna, a opiekunem jednostki Cyryl Sroczyński, który w 1926 roku planował wybudowanie nowej, odpowiednio urządzonej strażnicy. W tym okresie straż szybko zyskała opinię jednej z najlepszych w okolicy, a jej działalność wykraczała poza gaszenie pożarów, obejmując także życie kulturalne mieszkańców.
[ARCHIWALNE] PRL998 2001r Alarmowo wszystkie służby + Ćwiczenia [Chełm]
Działalność w czasie II wojny światowej
Okres II wojny światowej był czasem próby. Niemieccy okupanci wymusili podporządkowanie straży, tworząc tzw. "Feuerwehr". Mimo narzuconego reżimu, polscy strażacy, tacy jak Bronisław Kaczkowski czy Stanisław Bajerski, wykazali się ogromnym męstwem, ukrywając sztandar jednostki oraz dbając o zachowanie polskiego dziedzictwa. Po wyzwoleniu w 1945 roku strażacy aktywnie włączyli się w odbudowę miasta, naprawę mostów oraz organizację nowej struktury OSP.
Reaktywacja i współczesność
Po 1945 roku jednostka dynamicznie się rozwijała. W 1946 roku zorganizowano sekcję żeńską, a w 1958 roku po reaktywowaniu związku OSP, jednostka przyjęła nowy statut. Siedzibą straży stał się budynek przy ul. Kościuszki, który służył nie tylko celom operacyjnym, ale i społecznym. W latach 80. XX wieku park maszynowy wzbogacono o nowoczesny samochód Star 244L z autopompą, co pozwoliło na jeszcze skuteczniejsze działania na terenie miasta i gminy.
| Rok | Wydarzenie |
|---|---|
| 1857 | Zatwierdzenie regulaminu ochrony przeciwpożarowej |
| 1904 | Zakup pierwszej drabiny mechanicznej |
| 1923 | Formalne spolszczenie jednostki OSP |
| 1945 | Reaktywacja OSP po zakończeniu działań wojennych |