Wojskowe pojazdy pożarnicze stanowią istotny element zabezpieczenia technicznego sił zbrojnych. Ich konstrukcja musi łączyć wysoką mobilność w trudnym terenie z niezawodnością oraz zdolnością do przewożenia specjalistycznego sprzętu ratowniczo-gaśniczego.
Legenda polskiej motoryzacji wojskowej: Star 266
Star 266 to polski terenowy samochód ciężarowy, produkowany seryjnie w latach 1973-2000 przez Fabrykę Samochodów Ciężarowych „Star” w Starachowicach. Pojazd został zaprojektowany do przewozu ładunków i ludzi po szosie i w terenie, a także do holowania przyczepy o masie do 4 ton.
Konstrukcja i parametry techniczne
Nadwozie pojazdu osadzone zostało na podłużnicowej ramie spawanej. W układzie jezdnym zastosowano przedni sztywny most napędowy oraz mosty napędowe osi środkowej i tylnej, wyposażone w sterowaną pneumatycznie blokadę mechanizmu różnicowego. Do napędu zastosowano 6-cylindrowy silnik Diesla typu S359 (później S359M) o mocy 150 KM.
- Możliwości terenowe: Star 266 pokonuje brody o głębokości do 120 cm bez przygotowania, a z przygotowaniem - do 180 cm.
- Wersje specjalistyczne: Oprócz podstawowej wersji skrzyniowej, podwozie Star 266 wykorzystywano do montażu zabudów specjalistycznych, w tym wozów strażackich (GBM).
Modernizacje i dalsza eksploatacja
Ze względu na to, że Star 266 pozostawał najliczniejszym samochodem polskich sił zbrojnych u progu XXI wieku, wdrożono programy modernizacji. Najważniejszym z nich był Star 266M2, w którym zastosowano silnik Iveco Tector, nową skrzynię biegów oraz zmodernizowaną kabinę, co pozwoliło na wydłużenie okresu eksploatacji pojazdów w Siłach Zbrojnych RP.
Nowoczesne wozy ratowniczo-gaśnicze w służbach mundurowych
Współczesne wyposażenie jednostek wojskowych straży pożarnej opiera się na nowoczesnych podwoziach, takich jak Renault Trucks D15 czy Scania P450 XT. Przykładem zaawansowanej technologii są ciężkie lotniskowe samochody ratowniczo-gaśnicze, wyposażone w zbiorniki na wodę o pojemności ponad 8000 litrów oraz autopompy o bardzo wysokiej wydajności (do 6150 l/min).
Innowacje: Pojazd ATLAS
Prawdziwym przełomem w technologii pożarniczej jest pojazd ATLAS, zbudowany na podwoziu Tatra Force T 815-7 w konfiguracji 8×8. Jest to specjalistyczny wóz przeznaczony do pracy w skrajnie niebezpiecznych warunkach, np. w płonących składach amunicji.
Kluczowe cechy pojazdu ATLAS:
- Bezpieczeństwo: Integralnie opancerzona kabina z filtrowentylacją (poziom 2 wg STANAG 4569).
- Zdalne sterowanie: Możliwość obsługi zdalnej z odległości do 4 km przy wsparciu drona rozpoznawczego DJI Mavic 3.
- Wyposażenie: System gaśniczy Cold Cut Cobra, kamery termowizyjne oraz zaawansowane czujniki substancji niebezpiecznych.
Pozyskiwanie sprzętu pożarniczego z wojska
Jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) mają możliwość pozyskiwania wycofanego z eksploatacji sprzętu wojskowego. Proces ten odbywa się zgodnie z przepisami o gospodarowaniu składnikami majątku ruchomego Skarbu Państwa.
- Wniosek: Zainteresowana jednostka OSP składa wniosek do Komendanta Wojewódzkiego PSP lub bezpośrednio do Ministerstwa Obrony Narodowej.
- Podstawa prawna: Zgodnie z ustawą o ochronie przeciwpożarowej, Państwowa Straż Pożarna ma obowiązek przekazywania zbędnego, technicznie sprawnego sprzętu do OSP.
- Weryfikacja: Informacje o dostępnym mieniu ruchomym są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej.
Ergonomia i badania naukowe (projekt ERGOTRUCK)
Proces profesjonalizacji wozów strażackich wspierają naukowcy, m.in. z Wojskowej Akademii Technicznej. W ramach projektu ERGOTRUCK badano m.in. siły wywierane na układ kostno-mięśniowy strażaków podczas obsługi sprzętu. Optymalizacja rozmieszczenia wyposażenia wewnątrz zabudowy aluminiowej ma na celu automatyzację działań oraz poprawę bezpieczeństwa załogi w sytuacjach awaryjnych.