Drabina pożarnicza to kluczowy element wyposażenia straży pożarnej, ułatwiający dostęp do wysokości podczas akcji ratowniczo-gaśniczych. Drabiny mechaniczne należą do najbardziej rozpoznawalnych pojazdów w strażach pożarnych, odgrywając nieocenioną rolę w ratowaniu życia i mienia. W ostatnim czasie flota straży pożarnej na Opolszczyźnie, a także w innych regionach Polski, znacznie się wzmocniła dzięki nowym zakupom specjalistycznego sprzętu.
Budowa i Elementy Drabiny Mechanicznej
Konstrukcja drabiny mechanicznej jest złożona i składa się z kilku kluczowych elementów, zapewniających jej stabilność, zasięg i funkcjonalność.
Podwozie
Podwozie stanowi zespół napędowy z ramą i kabiną, na którym zabudowany jest cały pojazd pożarniczy. Do celu zabudowy na drabinę mechaniczną, można wykorzystać podwozie o konstrukcji tzw. miejskiej, uterenowionej lub terenowej. W przypadku nowych zamówień, samochody są zazwyczaj dostarczane na podwoziu z napędem 4×2, silnikiem o mocy minimum 210 kW i kabiną trzyosobową.
Zabudowa
Drugi główny element konstrukcji drabiny mechanicznej to zabudowa, wykonana z elementów aluminiowych, co wpływa na zmniejszenie masy pojazdu. W zabudowie znajdują się także skrytki na sprzęt, zamykane aluminiowymi, bryzgoszczelnymi żaluzjami.
Podpory Hydrauliczne
Za stabilność drabiny podczas pracy odpowiedzialne są podpory hydrauliczne, przymocowane do ramy podwozia. Wykonane są one z elementów stalowych i są niezwykle ważne dla bezpiecznego użytkowania drabiny na wysokości.
Zestaw Drabinowy: Obrotnica, Kozioł i Park Drabinowy
Najważniejszym elementem drabiny mechanicznej jest „zestaw drabinowy”. Na „zestaw” ten składa się obrotnica, kozioł oraz park drabinowy.
Kozioł
Kozioł, zbudowany z elementów stalowych oraz cylindrów hydraulicznych, pozwala unieść „park drabinowy” do około 75 stopni oraz także pozwala opuścić go do około -20 stopni.
Park Drabinowy
„Park drabinowy” to zespół wysuwanych przęseł, osadzonych na koźle. „Park” może być wyposażony w kosz ratowniczy lub być bez niego, jednak większość drabin mechanicznych europejskich jest wyposażona w kosz. Na parku drabinowym może być także zamontowany suchy pion.
Charakterystyka i Specyfikacja Nowoczesnych Drabin
Nowoczesne drabiny mechaniczne to zaawansowane technologicznie pojazdy, oferujące wysoką funkcjonalność. Zespół drabiny składa się z wysuwanych przęseł, z których ostatnie (najwyższe) jest tzw. przęsłem łamanym. Na nim często znajduje się kosz ratowniczy o udźwigu, który w najnowszych modelach może wynosić 400-500 kilogramów.
Z zasady drabiny mechaniczne są pojazdami bez zbiorników na wodę oraz bez autopomp, co czasami może budzić zdziwienie wśród osób postronnych. Istotną cechą konstrukcyjną jest także małe wygięcie przęseł ku górze, zauważalne przez obserwatorów znajdujących się na ziemi. Nie ma tu nic dziwnego; przęsła są odpowiednio spawane podczas produkcji, aby występowało to niezbędne wygięcie, które zapewnia ich wytrzymałość.
W specyfikacjach przetargowych dla nowych drabin często wymaga się działka wodno-pianowego o wydajności co najmniej 2400 l/min oraz zwijadła wężowego z wężem.
Zasady Działania i Bezpieczeństwa
Obsługa drabiny mechanicznej wymaga precyzji i przestrzegania procedur bezpieczeństwa. W pierwszej kolejności należy wysunąć podpory, najlepiej na maksymalny wysuw, a następnie ustawić je na stabilnym gruncie.
Wysuwanie przęseł „parku drabinowego” odbywa się za pomocą lin stalowych znajdujących się na bębnie oraz ułożonych na bloczkach przymocowanych do przęseł. W momencie gdy liny są nawijane na bęben, przęsła „parku drabinowego” wysuwają się.
Nad bezpieczeństwem czuwa komputer wraz z zestawem czujników. Komputer nadzoruje całą pracę podczas operacji „zestawem drabinowym”, zapewniając, że nie dojdzie do obalenia drabiny mechanicznej. W komputerze zaprogramowane są m.in. maksymalne wysuwy przęseł przy różnych kątach uniesienia oraz przy różnych wysuwach podpór. Także maksymalne obciążenia kosza są zaprogramowane. W przypadku przekroczenia bezpiecznych wartości, komputer nie pozwala na dalsze operacje, zapobiegając awariom.
SFFD Ladder Truck Operations
Wdrożenie Nowych Drabin Mechanicznych w Polsce
W ostatnich latach wiele jednostek straży pożarnej w Polsce wzbogaciło się o nowoczesne drabiny mechaniczne. Problem wysłużonych pojazdów dotykał wiele miast, a strażacy z Powiatowej Komendy Państwowej Straży Pożarnej w Kędzierzynie-Koźlu martwili się o stan swojej starej drabiny już od kilku lat.
W odpowiedzi na te potrzeby, Komenda Wojewódzka PSP w Toruniu, na zlecenie Komendy Głównej, ogłosiła przetarg na zakup dwudziestu samochodów specjalnych z drabiną dla różnych jednostek w Polsce. Przetarg ten, obejmujący zakup samochodu specjalnego z drabiną o wysokości 40 metrów wraz z wyposażeniem, wygrała firma Rosenbauer, dostarczająca flagowy model L42A-XS - drabinę najnowszej generacji.
Jedną z jednostek, do której trafiła nowa drabina mechaniczna o wysokości 40 metrów z łamanym przęsłem i koszem ratowniczym o udźwigu 500 kilogramów, jest Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza nr 2 w Kędzierzynie-Koźlu. Strażacy od kilku tygodni intensywnie ćwiczyli z wykorzystaniem nowego pojazdu, który kosztował prawie cztery miliony złotych i został zakupiony ze środków Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej. Tego typu pojazd z łamaną drabiną okazał się niezwykle skuteczny, biorąc udział w akcji ratowniczo-gaśniczej, np. podczas wybuchu gazu w kamienicy przy ulicy Czerwińskiego.
Do strażaków w Prudniku również trafił fabrycznie nowy wóz z drabiną mechaniczną, którego koszt, choć niemały, jest drugorzędny w kontekście ratowania życia. Podobne 40-metrowe drabiny trafią także do Chełma, Lublina, Krakowa, Zielonej Góry i Piotrkowa Trybunalskiego. Firmy, które wygrały przetarg, miały czas na dostawę samochodów do końca października 2020 roku. Warto zaznaczyć, że najstarsza drabina pożarnicza na świecie to M68L na podwoziu Magirusa, a najwyższym podnośnikiem hydraulicznym w Polsce - i jednocześnie w Europie - dysponuje Zakładowa Straż Pożarna „Lotos” (Spółka LOTOS Straż).