Wóz Strażacki na Trasie: Incydenty i Bezpieczeństwo Działań

Bezpieczeństwo na drogach szybkiego ruchu stanowi ogromne wyzwanie, szczególnie w kontekście działań służb ratowniczych. Wozy strażackie, mimo swojego oznakowania, często stają się uczestnikami poważnych kolizji i wypadków, narażając życie i zdrowie ratowników. Niniejszy artykuł przedstawia szereg incydentów z udziałem pojazdów pożarniczych na polskich trasach oraz analizę metod i procedur mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa podczas akcji ratowniczych.

Wypadki i Kolizje z Udziałem Wozów Strażackich na Drogach

Na polskich drogach regularnie dochodzi do groźnych zdarzeń, w których poszkodowane zostają pojazdy służb ratowniczych. Poniżej przedstawiono wybrane przypadki, które ilustrują skalę problemu.

Kolizja na Autostradowej Obwodnicy Wrocławia

Do poważnego wypadku doszło na autostradowej obwodnicy Wrocławia, na 21. kilometrze trasy w kierunku Warszawy. W zderzeniu brały udział dwa pojazdy ciężarowe oraz samochód osobowy. Jednym z pojazdów był wóz strażacki należący do Wojskowej Straży Pożarnej. Według informacji potwierdzonych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, do zdarzenia doszło pomiędzy węzłami Wrocław Stadion a Wrocław-Północ.

Wóz strażacki na miejscu kolizji z pojazdami ciężarowymi i osobowymi na autostradzie

Niebezpieczne Zdarzenie z Fajerwerkami w Sylwestra (Powiat Białogardzki)

Nietypowe i groźne zdarzenie drogowe z udziałem wozu strażackiego miało miejsce w Sylwestra w powiecie białogardzkim. Jak przekazał portal info112, straż pożarna otrzymała zgłoszenie o pożarze. Załoga jednostki PSP Białogard miała jednak niemiłą niespodziankę w drodze na akcję. Na nagraniu z tego zdarzenia widać, że w pewnym momencie dochodzi do wystrzału fajerwerku, który odbija się od szyby wozu strażackiego. Na szczęście z naprzeciwka nic nie nadjeżdżało, a pole widoczności zostało zasłonięte tylko na chwilę. Po dojechaniu do pożaru wyszło na jaw, że uszkodzona została szyba i karoseria pojazdu.

"Zastęp ZF 401-25, zmierzający do pożaru w Karlinie, został trafiony strzałem fajerwerka w przednią szybę pojazdu. W wyniku tego uderzenia uszkodzona została szyba oraz karoseria pojazdu" - przekazano w oświadczeniu PSP Białogard. Podkreślono, że "wspomniane zdarzenie stanowi doskonały przykład, jak nieprzemyślane korzystanie z tego rodzaju materiałów może prowadzić do poważnych konsekwencji, nie tylko dla uczestników bezpośrednio zaangażowanych, ale także dla innych użytkowników dróg oraz mienia publicznego".

• Wóz strażacki trafiony fajerwerkami (Tłumaczenie na Język Migowy - PJM)

Śmiertelny Wypadek na S1 pod Będzinem

Będzińscy policjanci wyjaśniali okoliczności wypadku drogowego, do którego doszło na trasie S1 w kierunku Dąbrowy Górniczej. Oficer dyżurny z będzińskiej komendy otrzymał zgłoszenie o wypadku drogowym w Mierzęcicach na trasie S1 w kierunku Dąbrowy Górniczej. Ze wstępnych ustaleń mundurowych wynika, że na prawym pasie jezdni strażacy usuwali plamę oleju. W pewnym momencie w tył oznakowanego wozu strażackiego uderzył kierujący pojazdem Iveco. Strażacy od razu podjęli czynności ratunkowe, na miejscu skierowano śmigłowiec Lotniczego Pogotowia Ratunkowego. Niestety, w wyniku zdarzenia 23-letni kierujący i 24-letni pasażer zginęli na miejscu. Policjanci apelują o przestrzeganie przepisów, dostosowanie prędkości do warunków na drodze oraz zachowanie czujności podczas jazdy, podkreślając, że nadmierna prędkość, roztargnienie i lekkomyślność to najczęstsze przyczyny zdarzeń drogowych.

Wypadek na S1 z udziałem wozu strażackiego i Iveco

Zderzenie na S7 pod Nowym Dworem Gdańskim

Dramatyczny wypadek miał miejsce na drodze krajowej nr 7 pod Nowym Dworem Gdańskim (woj. pomorskie), a dokładniej na 42. kilometrze drogi krajowej S7 w kierunku Gdańska. W wóz strażacki wbiła się z impetem wielka ciężarówka. 40-letni strażak ochotnik ucierpiał w tym wypadku, trafiając do szpitala. Był to druh z Ochotniczej Straży Pożarnej w Nowym Stawie, do której należał zniszczony pojazd. Siła uderzenia była potężna - kabina tira została wręcz wyrwana i zmiażdżona.

Kabina ciężarówki zmiażdżona po uderzeniu w wóz strażacki na S7

Bezpieczeństwo Działań Ratowniczych na Drogach Szybkiego Ruchu

Coraz więcej dróg czteropasmowych w Polsce, wraz z dużymi prędkościami i roztargnieniem kierowców, prowadzi do rosnącej liczby przypadków wjechania w pojazdy techniczne, straży pożarnej czy Zespołów Ratownictwa Medycznego.

Wyzwania i Ryzyka

Jednym z kluczowych aspektów jest fakt, że każda osoba na miejscu zdarzenia statystycznie zwiększa prawdopodobieństwo wypadku. Sytuacja jest na tyle poważna, że, jak wynika z obserwacji, np. największa śmiertelność wśród wypadków w pracy w Niemczech dotyczy pracowników utrzymujących autostrady.

Metody Zabezpieczenia Miejsca Zdarzenia

Dyskusje wśród ratowników koncentrują się na najbardziej efektywnych metodach zabezpieczania miejsc zdarzeń, zwłaszcza na drogach szybkiego ruchu.

Użycie Pojazdu jako Bufora

  • Wiele opinii wskazuje, że pierwszy samochód, poza sygnalizacją, powinien pełnić funkcję zapory.
  • Preferuje się wykorzystanie cięższych aut jako bufora.
  • Możliwe jest wykorzystanie drugiego pojazdu (SOp, radiowóz), który będzie stanowił nasz "bufor". Jest on niższy, więc nie zasłoni świateł samochodu, którym działamy.
  • Interesującą koncepcją jest użycie zestawu C+E (ciężarówka z naczepą) w początkowej fazie akcji, przy czym kierowca obowiązkowo wysiada z pojazdu. Jednakże taki zestaw może być słabo widzialny, więc za nim przydałby się lekki samochód ze światłami.
  • Samochód pełniący rolę bufora nie może brać udziału w akcji i nie może w nim być kierowcy ani innych ratowników. Musi stać w odpowiedniej odległości od miejsca zdarzenia.
Schemat prawidłowego ustawienia pojazdu buforowego na drodze szybkiego ruchu

Sygnalizacja i Ostrzeganie

  • Zabezpieczenie pasa powinno odbywać się na odległości minimum 200 m od początku strefy działań, co stanowi wystarczającą drogę do zahamowania nawet ze znacznej prędkości.
  • Na autostradzie A1 jednostki OSP wypracowały system, gdzie około 200m przed miejscem zdarzenia wysyłany jest druh ze stojącym DUŻYM znakiem drogowym "uwaga" i "ograniczenie do 20km/h" wraz z podstawką. W porze nocnej znak ten jest dodatkowo podświetlany flarami LED.
  • Na samochodach GBARt dodatkowo montuje się tablice świetlne ze strzałkami i krzyżem, widoczne z około 250-300m.
  • Druchowie obowiązkowo powinni nosić kamizelki odblaskowe.
  • Należy załączać fale świetlne (jeśli są) oraz światła awaryjne w samochodach.
  • Pachołki powinny być dodatkowo oznakowane światłami błyskowymi.
  • Dobrą praktyką jest ustawienie przy poboczu radiowozu kilkaset metrów wcześniej, a obok niego policjanta wymachującego latarką z czerwoną nasadką. Dzięki temu część kierowców naturalnie zwalnia, co samoczynnie spowalnia ruch.
  • Na S8 w przypadku większych zdarzeń GBA staje tak, aby zablokować ruch na obu pasach aż do przyjazdu policji.
Strażak w kamizelce odblaskowej ustawiający pachołki z sygnałami świetlnymi

Ustawienie Pojazdów i Widoczność

  • Zaleca się, aby samochód stał w kierunku jazdy, w osi jezdni, a nie pod kątem 45 stopni. Argumentem jest to, że pojazd ma światła przeznaczone i homologowane do oświetlenia swojego tyłu, ewentualnie boku, a nie działają one prawidłowo pod kątem 45 stopni. Samochód pod kątem może dawać błędne postrzeganie odległości i kierunku jazdy.
  • Z drugiej strony, ustawienie pod kątem 45 stopni może zabezpieczać większy obszar roboczy na drogach wielopasmowych, gdzie pasy są znacznie szersze od ciężarówki. W takim ustawieniu chroniony jest obszar przed kierowcami, którzy mogliby wjechać w ratowników poza chronionym pasem.
  • Ważna jest kwestia odpowiedniego oświetlenia pojazdów. Lampy są kierunkowe lub główne (koguty dające sygnał błyskowy w zakresie 360 stopni). W USA istnieją normy NFPA 1901, gdzie pojazd jest podzielony na strefy z określonymi punktami pomiarowymi światła, przewidując parametry dla dwóch trybów działania: dojazdowego i blokującego.
  • Nadal nie wprowadza się na wyposażenie pojazdów bojowych świateł barwy pomarańczowej (oprócz fali świetlnych, które bywają czerwone), które informowałyby o niebezpieczeństwie na drodze.

Specjalistyczny Sprzęt

  • Wiele jednostek postuluje wprowadzenie specjalistycznych przyczepek "zabezpieczających", podobnych do tych, które posiadają niemieckie straże pożarne, a w Polsce używają służby drogowe.
  • Idealne byłyby lekkie przyczepy ostrzegawcze z odpowiednimi barierami pochłaniającymi uderzenie, aby nie stwarzać kolejnego zagrożenia w przypadku zderzenia.

Reagowanie na Zdarzenia na Pasie Przeciwnym

W przypadku zdarzenia na pasie przeciwnym, gdy ruch sam się nie wstrzymał (całkowite zablokowanie jezdni), zaleca się następujące działania:

  • Zatrzymanie, krótkie rozpoznanie.
  • Zabranie podstawowego sprzętu (pachołki, flary, PSP R1).
  • Przejście na stronę, po której zdarzył się wypadek, z zachowaniem szczególnej ostrożności.
  • Kierowca pojazdu ratowniczego powinien samodzielnie dojechać do nawrotki i dotrzeć na miejsce akcji, aby uniknąć pozostawienia sprzętu w niebezpiecznym miejscu i konieczności cofania się po niego.

Zarządzanie Zasobami

Liczba wysyłanych zastępów powinna być adekwatna do skali zdarzenia i potencjalnej liczby poszkodowanych. Przyjmując 2 samochody i 6 osób poszkodowanych, lekko licząc potrzebnych jest około 10 samochodów z pełną obsadą (60 osób), jednak jest to często nierealne. Średnio liczy się 4 osoby na samochód. Zbyt duża liczba pojazdów i ratowników na miejscu, jeśli nie są aktywnie zaangażowani w działania, zwiększa ryzyko. Decyzja o liczbie sił i środków zależy od wielu czynników, takich jak rodzaj zdarzenia (np. autobus przewożący 55 osób niekoniecznie oznacza 55 poszkodowanych wymagających transportu), lokalizacja, dostępność ZRM oraz charakter obrażeń.

tags: #woz #strazacki #na #trasie