Wozy strażackie marki Tatra od lat są synonimem niezawodności i wyjątkowych możliwości terenowych, doskonale sprawdzając się w najtrudniejszych warunkach. Najnowsze modele, w tym te wyposażone w lemiesze hydrauliczne, stanowią szczyt inżynierii ratowniczej, oferując zaawansowane funkcje gaśnicze i ratownicze w ekstremalnych środowiskach.

Nowe pojazdy Tatra Force w służbie straży pożarnej
Straż Pożarna okręgu Morawsko-Śląskiego (HZS Moravskoslezského kraje) od niedawna posiada nowy pojazd ratowniczy na podwoziu Tatra Force. Samochód w jednostce w Frydku-Mistku zastąpił przestarzałą Tatra 815 8×8 VVN. Pojazd ratowniczy zbudowany jest na trzyosiowym podwoziu Tatra 815-7T5R31 z możliwością podłączenia napędu na wszystkie koła. Jest napędzany ośmiocylindrową, doładowaną jednostką o pojemności 12 667 cm³ i mocy 325 kW, z momentem obrotowym wynoszącym 2100 Nm w zakresie od 1100 do 1200 obr/min. Skrzynia biegów to w pełni automatyczna sześciobiegowa Allison 4500. Na tyłach Tatry znajduje się zaczep holowniczy do holowania przyczep o wadze do 18 ton. Tatra została także wyposażona w dwie hydrauliczne wciągarki linowe SEPMATIC (modele H100 i H240) z tylnym wylotem i obrotowym krążkiem.
Wymagania dla ciężkich samochodów ratowniczo-gaśniczych
W ramach postępowań przetargowych określono szczegółowe wymagania dla nowych pojazdów. Przedmiotem pierwszego postępowania była dostawa trzynastu ciężkich samochodów ratowniczo-gaśniczych kategorii terenowej, konstrukcyjnie przystosowanych do prowadzenia działań w trudnym terenie. Samochody należy zabudować na podwoziu kategorii 3 - terenowej z napędem 6×6 z tylną osią skrętną, automatyczną skrzynią biegów, silnikiem o mocy minimum 290 kW i kabiną przystosowaną do przewozu trzech lub czterech osób, wyposażoną w konstrukcję chroniącą załogę przy przewróceniu się pojazdu. Każdy samochód musi posiadać zbiornik wody o pojemności minimum 8000 litrów, zbiornik środka pianotwórczego oraz dwuzakresową autopompę.
Drugi przetarg dotyczył dostawy czterech ciężkich samochodów ratowniczo-gaśniczych kategorii terenowej, również przystosowanych do działań w trudnym terenie. Wymagane są samochody kategorii 3 - terenowej 4×4 z kabiną brygadową, które będą wyposażone w zbiornik wody.
Tatra Tigon: Potęga w ekstremalnych warunkach
Tatra Tigon to wóz szybkiego reagowania, który sprawdzi się zarówno na płaskich, wybetonowanych lotniskach, jak i w najtrudniejszym terenie. Pojazd wjedzie praktycznie wszędzie, pomaga w gaszeniu największych pożarów, m.in. na polach naftowych, w kopalniach czy w wielkich lasach. Gdzie się nie zmieści, tam poradzi sobie swoją masą i mocnym silnikiem, które pozwolą staranować przeszkody. Tatra Tigon mierzy 12 285 mm długości, 2900 mm szerokości i 3700 mm wysokości. Na każdej z czterech osi zamontowano koła z ogumieniem w rozmiarze 24.00 R21, co oznacza 61 cm szerokości opony. Zawieszenie jest pneumatyczne. Szeroki rozstaw kół oraz niska sylwetka pojazdu zapewniają stabilność przy wysokiej prędkości w zakręcie. Pomimo wysokiej masy sięgającej 43 ton, pojazd ma się sprawnie rozpędzać dzięki silnikowi Volvo TAD164VE B o pojemności 16,12 l i mocy 700 KM, jednostce stosowanej m.in. w maszynach budowlanych, współpracującej z przekładnią automatyczną firmy Allison.

Zaawansowana zabudowa gaśnicza i kokpit
Strażacka zabudowa przygotowana przez austriacką firmę Rosebaurer składa się ze zbiornika na wodę o pojemności 9 tys. litrów oraz zbiornika na środek gaśniczy o pojemności 3,5 tys. litrów. Cztery pompy o różnej wydajności obsługują polewaczkę z przodu oraz działko wodne umieszczone na górnej części zabudowy, mające zasięg 100 m i wydajność maksymalną 9500 l/min. Wnętrze kabiny Tatry Tigon przypomina kokpit samolotu, z kilkoma dżojstikami, masą przycisków oraz ekranami kontrolującymi pracę różnych urządzeń, co świadczy o wysokim stopniu zaawansowania technologicznego pojazdu.
Tatra T815-7 4x4: Leśne wozy gaśnicze dla Bundeswehry
Działająca z ramienia Bundeswehry firma BwFuhrparkService GmbH odebrała od Rosenbauer Deutschland pierwszy spośród 76 terenowych leśnych samochodów ratowniczo-gaśniczych na podwoziu Tatra 815-7 4×4. Przekazanie tych pojazdów, tzw. leśnych pojazdów gaśniczych (Feuerlösch-Kfz Waldbrandbekämpfung ‒ FlKfz WBBk), odbyło się 10 lipca, a ich zabudowę wykonała austriacka firma Rosenbauer. Pojazdy powstają w ścisłej kooperacji Tatry, jako dostawcy podwozi, z firmą Rosenbauer Deutschland GmbH, częścią austriackiej Rosenbauer Group.
Jako bazę zastosowano dwuosiowe podwozie Tatra T815-7 4×4. Zwracają w nim uwagę krótki rozstaw osi - 3710 mm - i krótki tylny zwis, by pojazd cechował się doskonałą manewrowością, szczególnie w trakcie pokonywania leśnych dróg. Auto to ma długą kabinę w cywilnym wydaniu strażackim, z możliwością montażu dodatkowego osprzętu i urządzeń sterujących, a także podwyższoną poprzez dodanie specjalnej nakładki dachowej z tworzywa. Do napędu pojazdu służy chłodzony cieczą silnik wysokoprężny Cummins o mocy maksymalnej 375 kW/510 KM (Euro 6). Układ napędowy dopełniają automatyczna skrzynia przekładniowa Allison, skrzynia rozdzielcza i niezależnie zawieszone półosie wahliwe z zawieszeniem pneumatycznym.
Zabudowa modułowa i funkcje ochrony
Nadwozie, wykonane przez Rosenbauer, należy do serii MT - Modular Technology, co oznacza, że dany typ zabudowy powstaje w oparciu o wystandaryzowane moduły i kluczowe komponenty. Zabudowa to lekka i wytrzymała konstrukcja z poszyciem z tłoczonej blachy aluminiowej. Dach ma postać podestu roboczego w wykonaniu antypoślizgowym, mieszczącego m.in. skrzynie na sprzęt i wyposażenie. Dwa boczne przedziały sprzętowe są zamykane lekkimi aluminiowymi żaluzjami wodo- i pyłoszczelnymi, uzupełnia je tylny przedział autopompy, także zamykany żaluzją.
Pojemności zbiorników wynoszą: na wodę 4000 (4850) litrów, na środek pianotwórczy - 100 litrów. Przy czym 300 litrów wody zostało zarezerwowane na własną ochronę pojazdu. W tym celu w nadkolach i nad kabiną kierowcy zainstalowano kilka małych dysz, które dodatkowo mogą ochronić krytyczne miejsca przed szczególnie wysoką temperaturą. Zastosowano autopompę N35 o wydajności do 3500 l/min oraz przednie - zderzakowe, zdalnie sterowane działko wodno-pianowe o wydajności 1500 l/min. W wyposażeniu znalazły się jeszcze osłony rurowe górnej części nadwozia oraz góry i przodu kabiny, zabezpieczające przed uderzeniami gałęzi oraz - w przypadku osłon z przodu - ułatwiające przejazd przez młody las czy krzaki, ponieważ ciężarówka może je taranować. Rosenbauer ma dostarczyć samochody do gaszenia pożarów lasów firmie BwFuhrparkService GmbH. O zawarciu umowy poinformowano oficjalnie 30 sierpnia 2021 r. Pojazdy te będą głównie wykorzystywane do zapewnienia bezpieczeństwa na poligonach.
Tatra Force T 815-7 "ATLAS": Wojskowy pojazd pożarniczy z lemieszem hydraulicznym
Pojazd „ATLAS” to specjalny ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy, przeznaczony głownie do gaszenia pożarów w składach amunicji, w tym interwencji po rozproszeniu amunicji w wyniku wybuchu. To, co Tatra przygotowała, nie ma sobie równych w Europie - jest to wojskowy pojazd pożarniczy, który do działania w terenie ma własnego drona i nie potrzebuje w ogóle załogi w kabinie, w tym kierowcy! Pod skrótem CZSV kryje się wielozadaniowa interwencyjna cysternowa wersja ratowniczo-gaśnicza.
Załoga jest chroniona przez długą integralnie opancerzoną kabinę z filtrowentylacją, pochodzącą z izraelskiej firmy Plasan, gwarantującą ochronę balistyczną przed skutkami wybuchów (poziom 2 zgodnie ze STANAG 4569), ochronę przed ogniem oraz przed promieniowaniem, skażeniami chemicznymi i biologicznymi. Dzięki temu specjaliści mogą działać nawet w bardzo niebezpiecznych warunkach, na przykład w płonącym składzie amunicji. Kabina została uzupełniona o silne reflektory dalekosiężne, umieszczone pod pochyloną częścią ściany przedniej wraz z szybami, w górnych narożnych partiach pionowego modułu przedniego - przedniej atrapy, w specjalnych osłonach stalowych, wyprowadzonych do przodu na kilkanaście centymetrów przed tę atrapę.
Interwencje w niebezpiecznych warunkach mogą być przeprowadzane za pomocą układu gaśniczego z rozkładanym ramieniem - tzw. wysięgnika gaśniczego z dyszą/odrzutnikiem pianowym i systemem gaśniczym Cold Cut Cobra.

Dane techniczne i wyposażenie "ATLASA"
Ten specjalny samochód strażacki został zbudowany na podwoziu Tatra Force T 815-7 poprzedniej generacji, w konfiguracji 8×8. Napędzany jest 6-cylindrowym, rzędowym, 10,8-litrowym silnikiem Cummins ISM11 500 z turbodoładowaniem i chłodzeniem powietrza doładowującego, o mocy maksymalnej 373 kW/500 KM i maksymalnym momencie obrotowym 1800 Nm. Chłodnica do silnika chłodzonego cieczą została umieszczona po prawej stronie, za kabiną. Jednostkę tę połączono z w pełni automatyczną skrzynią biegów Allison ze zmiennikiem momentu obrotowego i z funkcją Pump and Roll. Wszystkie cztery osie są skrętne, co zapewnia doskonałą manewrowość nawet w trudnym terenie. Są to osie niezależnie zawieszone, przy pomocy poduszek powietrznych, dających możliwość regulacji wysokości podłoża w górę lub w dół w stosunku do położenia neutralnego. Na wszystkich kołach założono pojedyncze ogumienie z bieżnikiem terenowym.
Nadwozie zostało wykonane z profili i blach aluminiowych oraz cechuje się inną budową i aranżacją niż odmiana z 2018 roku, w tym charakteryzuje je dłuższy tylny zwis, pogarszający wartość kąta zejścia. Dach ma postać pokładu roboczego w wydaniu antypoślizgowym. Zamocowano na nim skrzynie na wyposażenie gaśnicze i ratownicze, a prowadzi na niego lekka aluminiowa, składana drabinka, usytuowana z tyłu, po prawej stronie. Boczne skrytki na sprzęt i wyposażenie, w liczbie po trzy na każdą stronę - duża, na całą wysokość nadwozia, między osiami i dwie tylne mniejsze, rozmieszczone poziomo niższa i dłuższa nad ostatnią z osi i pionowa węższa i wyższa na tylnym zwisie - są zamykane lekkimi żaluzjami wodo- i pyłoszczelnymi.
Pojemność zbiornika na wodę określono na 10 000 litrów, a zbiornika na środek pianotwórczy na 1040 litrów. Oba te zbiorniki są zrobione z włókna szklanego. Autopompa napędzana od przystawki odbioru mocy na skrzyni biegów umożliwia pompowanie w dwóch trybach: niskociśnieniowym z wydajnością 4000 l/min i wysokociśnieniowym z wydajnością 250 l/min. Pojazd ma także zamontowane dwa działka wodno-pianowe - tzw. dysze strumieniowe - jedną odporną na wstrząsy, przednią - zderzakową, o wydajności 5000 l/min oraz drugą umieszczoną na wysuwanym ramieniu o wydajności 3000 l/min, zlokalizowanym z tyłu zabudowy, nad osiami tylnego tandemu o zwiększonym rozstawie. Ramię ma zasięg do 16 metrów wysokości i 14 metrów przy pracy na boki.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Podwozie (typ) | Tatra 7M0R98-37AP |
| Układ napędowy | (8x8) |
| Masa (DMC) | 44 000 kg |
| Kabina (liczba miejsc, układ) | Czteroosobowa (1+1+1+1) (opancerzona) |
| Silnik (moc max.) | 430 kW (589 KM) |
| Rama pomocnicza | Spawana, galwanizowana |
| Zabudowa (materiał) | Stal nierdzewna, aluminium |
| Liczba skrytek (strona zabudowy) | 5 (2+3) |
| Agregat prądotwórczy (moc kVA) | 6,5 kVA |
| Żuraw hydrauliczny (udźwig) | 17 320 kg (dł. ramienia 4,4 m) |
| Ramię holownicze (udźwig) | 14 000 kg (dł. ramienia 2 m) |
| Wyciągarka hydrauliczna (główna) | 24 000 kg (dł. liny 100 m) |
| Wyciągarka hydrauliczna (pomocnicza) | 20 000 kg (dł. liny 100 m) |
| Lemiesz hydrauliczny | 1 szt. |
| Wymiary (dł./szer./wys.) | 13 050 mm / 2550 mm / 3740 mm |
Przedstawione powyżej podstawowe dane techniczne pojazdu mają charakter informacyjny.
Zaawansowane systemy i zdalne sterowanie
ATLAS wyróżnia szereg nowoczesnych urządzeń i akcesoriów. Należą do nich dron DJI Mavic 3 do rozpoznania powietrznego oraz stanowisko operatora w postaci walizki ze statywem i agregatem prądotwórczym. Komunikacja odbywa się za pośrednictwem radiostacji Motorola DM4600, MTM5400 i Cassidian TPM900. Bezpieczeństwo załogi zapewniają zdejmowane metalowe kraty w oknach, światłach i lusterkach oraz osłony rur wydechowych chroniące przed ogniem. Do wykrywania i pracy w środowisku niebezpiecznym zastosowano dozymetr interwencyjny URAD PLUS-S/Y oraz multidetektor substancji niebezpiecznych DRÄGER X-AM 2500. Widoczność w warunkach słabej widoczności zapewniają zintegrowane kamery termowizyjne Dräger UCF 9000, zarówno pokładowe, jak i przenośne. Kompletacja auta obejmuje jeszcze zintegrowaną wciągarkę o sile uciągu 120 kN (12 t) oraz wydajny system oświetlenia o natężeniu 400 000 lumenów.
W przypadku skrajnie wysokiego - ekstremalnego zagrożenia, „ATLAS” wykorzystuje układ zdalnego sterowania z interwencją wykonywaną przy pomocy wysięgnika z podniesionego panelu sterowania (bez załogi w rejonie działań) i danymi przekazywanymi za pośrednictwem drona na odległość do 4 km. W tym trybie pojazd wykorzystuje przede wszystkim system pokładowych kamer, kamer termowizyjnych, lidarów i czujników, zabezpieczających przegląd sytuacji. Tatra mocno podkreśla, że ten zbiornikowy wielozadaniowy samochód strażacki ratowniczo-gaśniczy (CZVS 40) to specjalny pojazd interwencyjny, podczas interwencji obsługiwany wyłącznie z kabiny kierowcy, gdy załoga jest chroniona przez opancerzoną kabinę, lub zdalnie ze stanowiska operatora w bezpiecznym miejscu, z odległości do 4 km. Taki samochód strażacki ani nawet inny analogiczny pojazd interwencyjny o podobnym przeznaczeniu nie istnieje dotychczas w Europie.
Wariant ten stanowi efekt projektu naukowo-badawczego Sił Zbrojnych Republiki Czeskiej, realizowanego we współpracy z członkami wojskowych jednostek straży pożarnej. W projekcie tym wzięły udział również spółki THT Polička - jako wykonawca zabudowy, TATRA DEFENCE VEHICLE i RCE systems.