W fabryce Tatry niedawno zakończono produkcję słynnej serii 815, rozwijanej nieprzerwanie od końca lat 70-tych ubiegłego wieku. Obecnie, jeśli ktoś szuka Tatry w najbardziej klasycznym i specjalistycznym wydaniu, musi zdecydować się na nową serię Tatra Force, znaną również jako Tatra 815-7 lub 817.
Tatra Force: Nowa Generacja na Polskim Rynku
Choć zakup Tatry Force wiąże się z naprawdę wysokim rachunkiem, gdyż jest to obecnie jedna z najdroższych ciężarówek na świecie, pierwszy egzemplarz najnowszej generacji tego modelu - z nową generacją kabin i nową ofertą silników - znalazł już użytkownika w Polsce. Ten niezwykle ciekawy wóz miał swoją premierę na targach pożarniczych IFRE 2025 w Kielcach.
Na targach wyróżniało się stanowisko podczęstochowskiej firmy zabudowującej Bocar, która zajęła się przygotowaniem nowej Tatry do pracy. W ramach adaptacji zamontowano działko dachowe, działko przednie na zderzaku oraz autopompę renomowanej, austriackiej marki Rosenbauer.
Unikalna Konstrukcja i Napęd
Olbrzymie koszty zakupu w dużej mierze wynikają z unikalnej konstrukcji Tatry Force. Pojazd ten posiada ramę rurową z niezależnym zawieszeniem każdego koła, co zapewnia doskonałą trakcję nawet przy największych wykrzyżach. Napęd realizowany jest w układzie 6×6, za pośrednictwem całkowicie automatycznej, hydraulicznej skrzyni marki Allison.
Nowa Tatra Force może występować z chłodzonymi powietrzem silnikami V8, znanymi z modelu 815 i budowanymi przez samą Tatrę. Przykładami są egzemplarze dostarczone do czeskich odbiorców, w tym do tamtejszych jednostek OSP. Jednak chłodzone powietrzem V8 nie spełnia normy Euro 6, która w Polsce - inaczej niż w Czechach - jest wymagana nawet od wozów strażackich. Dlatego pierwszy egzemplarz na polski rynek musiał otrzymać jednostkę o innym pochodzeniu. Wybór padł na niewielkiego, amerykańskiego silnika Cummins o pojemności 8,9 litra i mocy maksymalnej 400 KM.
Wnętrze Kabiny
Kwestia jednostki napędowej ma ogromne znaczenie również we wnętrzu pojazdu. Uwagę zwraca kierownica kupowana od DAF-a, tablet zamiast wskaźników, drugi tablet do obsługi klimatyzacji, a także olbrzymi tunel silnika. Ten ostatni musi być tak wysoki z dwóch powodów: rama rurowa, dla zapewnienia maksymalnej wytrzymałości podwozia, przechodzi także pod silnikiem, podnosząc jego umiejscowienie.
Co ciekawe, OSP Lewiczyn doskonale zna specyfikę czeskiego sprzętu, już od lat posiadając w swojej remizie Tatrę 815 6×6, pochodzącą jeszcze ze wschodnioniemieckiego demobilu.
Inne Warianty Tatra Force
Tatra Force dla HZS Moravskoslezského kraje
Straż Pożarna okręgu Morawsko-Śląskiego (HZS Moravskoslezského kraje) od niedawna posiada nowy pojazd ratowniczy na podwoziu Tatra Force. Samochód w jednostce w Frydku-Mistku zastąpi przestarzałą Tatrę 815 8×8 VVN. Ten pojazd ratowniczy zbudowany jest na trzyosiowym podwoziu Tatra 815-7T5R31 z możliwością podłączenia napędu na wszystkie koła. Napędza go ośmiocylindrowa, doładowana jednostka o pojemności 12 667 cm³ i mocy 325 kW, z momentem obrotowym wynoszącym 2100 Nm w zakresie od 1100 do 1200 obr/min. Skrzynia biegów to w pełni automatyczna sześciobiegowa Allison 4500. Na tyłach pojazdu znajduje się zaczep holowniczy do holowania przyczep o wadze do 18 ton. Tatra została także wyposażona w dwie hydrauliczne wciągarki linowe SEPMATIC (modele H100 i H240) z tylnym wylotem i obrotowym krążkiem.
Tatra Force dla Bundeswehry
Działająca z ramienia Bundeswehry firma BwFuhrparkService GmbH odebrała od Rosenbauer Deutschland pierwszy spośród 76 terenowych leśnych samochodów ratowniczo-gaśniczych na podwoziu Tatra 815-7 4×4. Przekazanie pierwszego z tych pojazdów, tzw. leśnych pojazdów gaśniczych (Feuerlösch-Kfz Waldbrandbekämpfung ‒ FlKfz WBBk), z zabudową austriackiej firmy Rosenbauer, miało miejsce 10 lipca.
Pojazdy te powstają w ścisłej kooperacji Tatry, jako dostawcy podwozi, z firmą Rosenbauer Deutschland GmbH, częścią austriackiej Rosenbauer Group, która dostarcza specjalistyczne zabudowy. Jako bazę zastosowano dwuosiowe podwozie Tatra T815-7 4×4. Wyróżnia się w nim krótki rozstaw osi - 3710 mm - i krótki tylny zwis, co zapewnia doskonałą manewrowość, szczególnie podczas pokonywania leśnych dróg. Auto to ma długą kabinę w cywilnym "strażackim" wydaniu, z możliwością zamontowania dodatkowego osprzętu i urządzeń sterujących, a także podwyższoną poprzez dodanie specjalnej nakładki dachowej z tworzywa.
Do napędu pojazdu służy chłodzony cieczą silnik wysokoprężny Cummins o mocy maksymalnej 375 kW/510 KM i normie emisji spalin Euro 6. Układ napędowy dopełniają automatyczna skrzynia przekładniowa Allison, skrzynia rozdzielcza i niezależnie zawieszone półosie wahliwe z zawieszeniem pneumatycznym.
TATRA FORCE - Straż Pożarna
Nadwozie wykonała austriacka firma Rosenbauer. Należy ono do serii MT - Modular Technology, co oznacza, że dany typ zabudowy powstaje w oparciu o wystandaryzowane moduły i kluczowe komponenty, a różnice w liczbie czy aranżacji skrytek oraz sama ostateczna kompletacja odgrywają rolę wtórną. Zabudowa to lekka i wytrzymała konstrukcja z poszyciem z tłoczonej blachy aluminiowej. Dach ma postać podestu roboczego w wykonaniu antypoślizgowym i mieści skrzynie na wybrany sprzęt i wyposażenie. Dwa boczne przedziały sprzętowe są zamykane lekkimi aluminiowymi żaluzjami wodo- i pyłoszczelnymi, które uzupełnia tylny przedział autopompy, także zamykany żaluzją.
Pojemności poszczególnych zbiorników wynoszą: na wodę 4000 (4850) litrów, na środek pianotwórczy - 100 litrów. Przy czym 300 litrów wody zostało zarezerwowanych na własną ochronę pojazdu. W tym celu w nadkolach i nad kabiną kierowcy zainstalowano kilka małych dysz, które mogą ochronić krytyczne miejsca przed szczególnie wysoką temperaturą. Zastosowano autopompę N35 o wydajności do 3500 l/min oraz przednie - zderzakowe, zdalnie sterowane działko wodno-pianowe o wydajności 1500 l/min. W wyposażeniu znalazły się jeszcze osłony rurowe górnej części nadwozia oraz góry i przodu kabiny, zabezpieczające przed uderzeniami gałęzi, a w przypadku osłon z przodu - ułatwiające przejazd przez młody las czy krzaki, ponieważ ciężarówka może je taranować.
Rosenbauer ma dostarczyć samochody do gaszenia pożarów lasów firmie BwFuhrparkService GmbH. Umowę zawarto oficjalnie 30 sierpnia 2021 roku. Pojazdy te będą głównie wykorzystywane do zapewnienia bezpieczeństwa na poligonach.
Tatra Tigon
Kolejnym zaawansowanym pojazdem jest Tatra Tigon, mierzący 12 285 mm długości, 2900 mm szerokości i 3700 mm wysokości. Na każdej z czterech osi zamontowano koła z ogumieniem w rozmiarze 24.00 R21, co oznacza 61 cm szerokości opony. Zawieszenie pojazdu jest pneumatyczne. Szeroki rozstaw kół oraz niska sylwetka zapewniają stabilność przy wysokiej prędkości w zakręcie. Pomimo wysokiej masy sięgającej 43 ton, pojazd ma się sprawnie rozpędzać dzięki silnikowi Volvo TAD164VE B o pojemności 16,12 l i mocy 700 KM, który stosowany jest m.in. w maszynach budowlanych. Współpracuje on z automatyczną przekładnią firmy Allison.
Wnętrze kabiny Tatry Tigon przypomina kokpit samolotu. Znajdziemy w nim kierownicę, kilka dżojstików, masę przycisków oraz ekrany kontrolujące pracę różnych urządzeń.
Tatra ATLAS: Wielozadaniowy Pojazd Pożarniczy
Pod skrótem CZSV kryje się wielozadaniowa interwencyjna cysternowa wersja ratowniczo-gaśnicza - Tatra ATLAS. To wojskowy pojazd pożarniczy, który do działania w terenie ma własnego drona i nie potrzebuje w ogóle załogi w kabinie, w tym kierowcy! Pojazd „ATLAS” to specjalny ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy przeznaczony głównie do gaszenia pożarów w składach amunicji, w tym interwencji po rozproszeniu amunicji w wyniku wybuchu.
Charakterystyka i Wyposażenie
Zgodnie z pierwszą wersją z 2018 roku, załoga jest chroniona przez długą integralnie opancerzoną kabinę z filtrowentylacją, pochodzącą z izraelskiej firmy Plasan. Gwarantuje ona załodze ochronę balistyczną przed skutkami wybuchów (poziom 2 zgodnie ze STANAG 4569), ochronę przed ogniem oraz przed promieniowaniem, skażeniami chemicznymi i biologicznymi. Dzięki temu specjaliści mogą działać nawet w bardzo niebezpiecznych warunkach, na przykład w płonącym składzie amunicji. Tę oryginalną kabinę uzupełniono o silne reflektory dalekosiężne, umieszczone pod pochyloną częścią ściany przedniej wraz z szybami, w górnych narożnych partiach pionowego modułu przedniego - przedniej atrapy, w specjalnych osłonach stalowych, wyprowadzonych do przodu na kilkanaście centymetrów przed tę atrapę.
Interwencje w niebezpiecznych warunkach mogą być przeprowadzane za pomocą układu gaśniczego z rozkładanym ramieniem - tzw. wysięgnika gaśniczego z dyszą/odrzutnikiem pianowym i systemem gaśniczym Cold Cut Cobra.
Ten specjalny samochód strażacki został zbudowany na podwoziu Tatra Force T 815-7 poprzedniej generacji, w konfiguracji 8×8. Napędzany jest 6-cylindrowym, rzędowym, 10,8-litrowym silnikiem Cummins ISM11 500 z turbodoładowaniem i chłodzeniem powietrza doładowującego, o mocy maksymalnej 373 kW/500 KM i maksymalnym momencie obrotowym 1800 Nm. Ponieważ jest to silnik chłodzony cieczą, chłodnicę do niego umieszczono po prawej stronie, za kabiną. Jednostkę tę połączono z w pełni automatyczną skrzynią biegów Allison ze zmiennikiem momentu obrotowego i z funkcją Pump and Roll. Wszystkie cztery osie są skrętne, co zapewnia doskonałą manewrowość nawet w trudnym terenie. Osie są niezależnie zawieszone, przy pomocy poduszek powietrznych, dających możliwość regulacji wysokości podłoża w górę lub w dół w stosunku do położenia neutralnego. Na wszystkich kołach założono pojedyncze ogumienie z bieżnikiem terenowym.
Nadwozie zostało wykonane z profili i blach aluminiowych oraz cechuje się inną budową i aranżacją niż odmiana z 2018 roku, w tym charakteryzuje je dłuższy tylny zwis, pogarszający wartość kąta zejścia. Sam dach ma postać pokładu roboczego w wydaniu antypoślizgowym. Zamocowano na nim skrzynie na wyposażenie gaśnicze i ratownicze, a prowadzi na niego lekka aluminiowa, składana drabinka, usytuowana z tyłu, po prawej stronie. Boczne skrytki na sprzęt i wyposażenie, w liczbie po trzy na każdą stronę - duża, na całą wysokość nadwozia, między osiami i dwie tylne mniejsze, rozmieszczone poziomo niższa i dłuższa nad ostatnią z osi i pionowa węższa i wyższa na tylnym zwisie - są zamykane lekkimi żaluzjami wodo- i pyłoszczelnymi.
Pojemność zbiornika na wodę określono na 10 000 litrów, a zbiornika na środek pianotwórczy na 1040 litrów. Oba te zbiorniki są zrobione z włókna szklanego. Autopompa napędzana od przystawki odbioru mocy na skrzyni biegów umożliwia pompowanie w dwóch trybach: niskociśnieniowym z wydajnością 4000 l/min i wysokociśnieniowym z wydajnością 250 l/min. Pojazd ma także zamontowane dwa działka wodno-pianowe - tzw. dysze strumieniowe - jedną odporną na wstrząsy, przednią - zderzakową, o wydajności 5000 l/min oraz drugą umieszczoną na wysuwanym ramieniu o wydajności 3000 l/min, zlokalizowanym z tyłu zabudowy, nad osiami tylnego tandemu o zwiększonym rozstawie. Ramię ma zasięg do 16 metrów wysokości i 14 metrów przy pracy na boki.
Innowacyjne Technologie i Zdalne Sterowanie
ATLAS wyróżnia szereg nowoczesnych urządzeń i akcesoriów, w tym dron DJI Mavic 3 do rozpoznania powietrznego oraz stanowisko operatora w postaci walizki ze statywem i agregatem prądotwórczym. Komunikacja odbywa się za pośrednictwem radiostacji Motorola DM4600, MTM5400 i Cassidian TPM900. Bezpieczeństwo załogi zapewniają zdejmowane metalowe kraty w oknach, światłach i lusterkach oraz osłony rur wydechowych chroniące przed ogniem.
Do wykrywania i pracy w środowisku niebezpiecznym zastosowano dozymetr interwencyjny URAD PLUS-S/Y oraz multidetektor substancji niebezpiecznych DRÄGER X-AM 2500. Widoczność w warunkach słabej widoczności zapewniają zintegrowane kamery termowizyjne Dräger UCF 9000, zarówno pokładowe, jak i przenośne. Kompletacja auta obejmuje jeszcze zintegrowaną wciągarkę o sile uciągu 120 kN (12 t) oraz wydajny system oświetlenia o natężeniu 400 000 lumenów.
W przypadku skrajnie wysokiego, ekstremalnego zagrożenia, „ATLAS” wykorzystuje układ zdalnego sterowania z interwencją wykonywaną przy pomocy wysięgnika z podniesionego panelu sterowania (bez załogi w rejonie działań) i danymi przekazywanymi za pośrednictwem drona na odległość do 4 km. W tym trybie pojazd wykorzystuje przede wszystkim system pokładowych kamer, kamer termowizyjnych, lidarów i czujników, zabezpieczających przegląd sytuacji.
TATRA FORCE - Straż Pożarna
Tatra mocno podkreśla, że ten zbiornikowy wielozadaniowy samochód strażacki ratowniczo-gaśniczy (CZVS 40) to specjalny pojazd interwencyjny, podczas interwencji obsługiwany wyłącznie z kabiny kierowcy, gdy załoga jest chroniona przez opancerzoną kabinę, lub zdalnie ze stanowiska operatora w bezpiecznym miejscu, z odległości do 4 km. Taki samochód strażacki ani nawet inny analogiczny pojazd interwencyjny o podobnym przeznaczeniu nie istnieje dotychczas w Europie.
Model ten cechują następujące wymiary: 13 050 mm długości, 2550 mm szerokości i 3740 mm wysokości. Wariant ten stanowi efekt projektu naukowo-badawczego Sił Zbrojnych Republiki Czeskiej, realizowanego we współpracy z członkami wojskowych jednostek straży pożarnej. W projekcie tym wzięły udział również spółki THT Polička - jako wykonawca zabudowy, TATRA DEFENCE VEHICLE i RCE systems.
Pojazd ATLAS wjedzie praktycznie wszędzie i ma pomóc w gaszeniu największych pożarów, m.in. na polach naftowych, w kopalniach czy w wielkich lasach. Gdzie się nie zmieści, tam poradzi sobie swoją masą i mocnym silnikiem, które pozwolą staranować przeszkody. Jest to wóz szybkiego reagowania, który sprawdzi się zarówno na płaskich, wybetonowanych lotniskach, jak i w najtrudniejszym terenie.