Działalność Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) jest kluczowa dla bezpieczeństwa lokalnych społeczności. Skuteczne zarządzanie wyjazdami, dokumentowanie akcji oraz rozliczanie ekwiwalentów to podstawowe aspekty funkcjonowania tych jednostek. W niniejszym artykule przedstawiamy narzędzia wspierające OSP, zasady kwalifikacji wyjazdów oraz przegląd statystyk ich interwencji.
Systemy Wspierające Zarządzanie Wyjazdami OSP
WyjazdyOSP to nowoczesna aplikacja zaprojektowana specjalnie dla strażaków Ochotniczych Straży Pożarnych. Dzięki niej z łatwością zarejestrujesz wszystkie wyjazdy swojej jednostki, automatycznie obliczysz ekwiwalent za udział w akcjach oraz sprawnie zarządzysz siłami i środkami. Aplikacja ułatwia codzienną organizację i pozwala na pełną kontrolę nad wszystkimi istotnymi informacjami - od dat wyjazdów po szczegółowe raporty finansowe.
Główne funkcje aplikacji WyjazdyOSP:
- Status gotowości bojowej - w czasie rzeczywistym sprawdzisz, czy inni strażacy są gotowi do wyjazdu w razie alarmu.
- Ewidencja wyjazdów - rejestruj wszystkie wyjazdy OSP, przypisuj daty, opisy, godziny wyjazdów i powrotów oraz numery akcji.
- Obliczanie ekwiwalentu - aplikacja automatycznie oblicza ekwiwalent na podstawie zdefiniowanej stawki godzinowej, co pozwala na sprawdzenie zarobków za dany kwartał lub inny wybrany okres.
- Podział wyjazdów na typy - przypisuj wyjazdy do jednego z czterech typów: Szkolenie, Akcja, Wyjazd Gospodarczy, Inne.
- Statystyki strażaków - monitoruj, ile godzin przepracował każdy strażak, w ilu akcjach brał udział i jaki ekwiwalent mu przysługuje.
- Siły i środki - zarządzaj zasobami jednostki: dodawaj strażaków, pojazdy, sprzęt, przypisuj im role i funkcje w akcjach.
- Przypisywanie ról - przypisz strażakom role, takie jak kierowca, dowódca lub osoba, która dotarła na miejsce własnym transportem.
- Proste i intuicyjne dodawanie wyjazdów - dodawaj nowe akcje w kilku prostych krokach, łatwo wybierając strażaków, pojazdy oraz sprzęt, który brał udział w wyjeździe.
WyjazdyOSP to idealne narzędzie dla każdej jednostki OSP, która chce efektywnie zarządzać swoją działalnością i maksymalizować transparentność rozliczeń.
Kiedy wyjazd OSP jest zaliczony? Kwestie kwalifikacji i dowodzenia
W działalności OSP często pojawiają się pytania dotyczące kwalifikacji wyjazdów, zwłaszcza w sytuacjach nietypowych. Rozważmy przykład: pożar na wiosce, w bezpośrednim sąsiedztwie remizy OSP, której samochód jest wycofany (stoi w warsztacie). Zaalarmowane są sąsiednie jednostki, ale ich dojazd zajmuje około 10 minut, a Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza (JRG) jeszcze więcej. Miejscowi ochotnicy podejmują działania jako pierwsi, na tyle, na ile mogą - przeprowadzają ewakuację, odłączają prąd, meldują o sytuacji do Punktu Stanowiska Kierowania (PSK) itp. Ich działania są ujęte w meldunku (doliczona ilość osób), ale w karcie zdarzenia brakuje ich, ponieważ nie mają samochodu.
Essentials 7. edycja – Atak na pożar pojazdu osobowego
Zgodnie z ROZPORZĄDZENIEM MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, kierowanie rozpoczyna się z chwilą przybycia na miejsce zdarzenia pierwszych sił podmiotu systemu. Oznacza to, że zdarzenie jak najbardziej powinno być zaliczone jednostce, pomimo że w karcie nie jest ujęty jej samochód.
Co do kwestii dowodzenia: ochotnika, który był pierwszy na miejscu zdarzenia (przed przybyciem pierwszego samochodu), należy ująć w meldunku jako pierwszego dowodzącego, zgodnie z zasadą, że kierowanie akcją rozpoczyna się od przybycia pierwszych sił. Dopiero później dowodzenie przejmuje Kierujący Działaniem Ratowniczym (KDR), który przyjechał na miejsce zdarzenia z samochodem.
Istnieją również sytuacje, gdy jednostka OSP zostaje zaalarmowana i postawiona w stan gotowości, ale z uwagi na wystarczające siły pierwszego zastępu (np. JRG), nie zostaje zadysponowana do zdarzenia. Ten fakt powinien zostać ujęty w meldunku, odnotowując zaalarmowanie i postawienie OSP w stan gotowości.
Odpowiedzialność odszkodowawcza w OSP
Odpowiedzialność odszkodowawcza w OSP rozpoczyna się w momencie ogłoszenia alarmu, a nie wyjazdu do akcji. Jest to istotna różnica w porównaniu do pracowników JRG, którzy są ubezpieczeni przez cały czas pełnienia służby. Dlatego, dla zapobiegania ewentualnym problemom, właściwe jest odnotowanie faktu zaalarmowania i postawienia jednostki w gotowość, nawet jeśli nie doszło do fizycznego wyjazdu.
Dane Gromadzone przez Państwową Straż Pożarną
Zakres gromadzonych przez Państwową Straż Pożarną danych z interwencji jednostek ochrony przeciwpożarowej określony jest w załączniku nr 5 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 września 2021 r. w sprawie szczegółowej organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz.U. 2021 poz. 1762).
Przykładowe kategorie danych z interwencji:
- Rodzaj prowadzonych działań:
- Zbieranie, usuwanie, zmywanie substancji chemicznych
- Pompowanie substancji ropopochodnych, chemicznych
- Dostarczanie wody dla ludności lub dla podtrzymania działań
- Użyty sprzęt:
- Ubrania ochronne
- Aparaty ochrony dróg oddechowych
- Drabiny mechaniczne
- Sprzęt mechaniczny (ogólne urządzenia)
- Sprzęt do przywracania (np. drożności, stanu pierwotnego)
- Miejsce prowadzonych działań:
- Pod ziemią, wewnątrz obiektów
- Zużyto wody:
- Z hydrantów zewnętrznych
- Ze zbiorników wodnych (np. basenów, stawów)
- Instalacje wykrywające: (np. pożarowe, gazowe)
Statystyki Działalności OSP w Powiecie Wejherowskim (2025)
Początek roku to tradycyjnie czas podsumowań działalności służb ratowniczych. W 2025 roku na terenie powiatu wejherowskiego odnotowano łącznie 2538 zdarzeń, do których dysponowane były wszystkie jednostki ochrony przeciwpożarowej - zarówno Państwowej Straży Pożarnej, Ochotniczych Straży Pożarnych, jak i Wojskowej Straży Pożarnej.
Analizując dane z podziałem na poszczególne gminy, najwięcej interwencji odnotowano na terenie gminy Wejherowo, gdzie doszło do 482 zdarzeń. Wysoką liczbę wyjazdów zanotowano również w miastach Wejherowo i Rumia, a także w gminie Szemud.
Najczęściej alarmowanymi jednostkami OSP do zdarzeń w 2025 roku były:
- OSP Wejherowo (219 wyjazdów)
- OSP Reda (215 wyjazdów)
- OSP Bojano (143 wyjazdy)
Łącznie osiem jednostek przekroczyło liczbę 100 wyjazdów. Przedstawione dane pochodzą z systemów informatycznych Państwowej Straży Pożarnej i mogą różnić się od wewnętrznych statystyk prowadzonych przez poszczególne jednostki.
