Zaświadczenie o udziale w akcji Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) jest dokumentem potwierdzającym aktywność strażaków ratowników w działaniach ratowniczo-gaśniczych lub ćwiczeniach. Stanowi ono istotne potwierdzenie zaangażowania, zarówno na potrzeby osobiste, jak i formalne, takie jak rekrutacja do Państwowej Straży Pożarnej (PSP) czy ubieganie się o świadczenia.
Cel i znaczenie zaświadczenia
Wzór zaświadczenia o udziale w akcji OSP jest potrzebny m.in. podczas rekrutacji do Państwowej Straży Pożarnej. Dokument ten może również służyć jako usprawiedliwienie nieobecności w pracy. Często zdarza się, że druh potrzebuje zaświadczenia, na którym będzie napisane, że brał udział w akcji w określonych godzinach i dniu, co uniemożliwiło mu dotarcie do pracy na czas. To podkreśla jego rolę w ratowaniu życia i mienia, która ma priorytet nad innymi obowiązkami.
Wzory i procedury wydawania zaświadczeń
Wiele jednostek OSP boryka się z brakiem gotowego, ustandaryzowanego wzoru takiego dokumentu, co prowadzi do konieczności tworzenia go od podstaw. W praktyce, zaświadczenia te często są wystawiane przez naczelnika danej jednostki OSP. Następnie druh, wraz z takim zaświadczeniem, udaje się do MSK/PSK (Miejskie/Powiatowe Stanowisko Kierowania), gdzie dokument jest podbijany pieczątką potwierdzającą zgodność z ewidencją zdarzeń.
Należy jednak pamiętać, że w nowym rozporządzeniu w sprawie Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) istnieje załącznik nr 11, który stanowi wzór potwierdzenia udziału w działaniach ratowniczych. Rozporządzenie to jasno wskazuje, że udział w działaniu ratowniczym danego ratownika potwierdza Kierujący Działaniem Ratowniczym (KDR). Wzór ten dotyczy zarówno strażaków PSP, jak i OSP, niezależnie od tego, czy jednostka OSP jest włączona do KSRG.
Wyzwania związane z dokumentacją i procedurami
Jednym z kluczowych problemów jest brak spójnej i bieżącej ewidencji osób biorących udział w zdarzeniach. W niektórych jednostkach OSP po powrocie z akcji nikt nie pyta o nazwiska wszystkich uczestników, a jedynie o dowódcę. Listy osób biorących udział często wysyłane są do MSK/PSK i gminy co kwartał, co może opóźniać możliwość szybkiego potwierdzenia udziału w konkretnym, niedawnym zdarzeniu.
Istnieją rozbieżności w procedurach MSK/PSK. Chociaż powinno być bieżące dokumentowanie udziału, nie zawsze dyspozytorzy pytają o pełne listy uczestników. Idealnym rozwiązaniem byłoby ustalenie konkretnych, jednolitych zasad obowiązujących wszystkich dyspozytorów MSK/PSK przy dysponowaniu OSP, niezależnie od tego, czy dana jednostka jest w KSRG, czy poza nim. Ujednolicenie tych procedur znacznie ułatwiłoby prowadzenie dokumentacji i wydawanie zaświadczeń.
Dobrym przykładem właściwego podejścia jest posiadanie przez każdego strażaka własnej karty, w której na bieżąco wpisywany jest numer zdarzenia, czas oraz inne szczegóły udziału. Dzięki temu wszyscy wiedzą, kiedy, na jakim zdarzeniu byli i ile czasu tam spędzili.
Zaświadczenia w kontekście rekrutacji i świadczeń
Dla potrzeb rekrutacji do PSP
Zaświadczenie o udziale w akcjach lub ćwiczeniach jest wydawane zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 września 2021 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego o przyjęcie do służby w Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Poz. 1772). Aby je otrzymać, zainteresowany musi uzyskać od swojej jednostki OSP potwierdzenie udziału w akcjach lub ćwiczeniach z dokładnym określeniem dat wyjazdów. Następnie należy wypełnić wniosek i złożyć go w sekretariacie właściwej komendy PSP. Takie zaświadczenie podlega opłacie skarbowej w wysokości 17,00 zł.
Świadczenie ratownicze dla strażaków OSP
W lutym zostało opublikowane rozporządzenie w sprawie wzoru wniosku o przyznanie świadczenia ratowniczego dla strażaków OSP. Prawo do tego świadczenia w wysokości 200 zł z tytułu wysługi lat przysługuje strażakowi ratownikowi OSP, który czynnie uczestniczył w działaniach lub akcjach ratowniczych. Warunki kwalifikacyjne to:
- dla mężczyzn: co najmniej 25 lat czynnego uczestnictwa i osiągnięcie 65 roku życia,
- dla kobiet: co najmniej 20 lat czynnego uczestnictwa i osiągnięcie 60 roku życia.
Przez czynne uczestnictwo rozumie się bezpośredni udział przynajmniej raz w roku w działaniach lub akcjach ratowniczych. Świadczenie ustala się na wniosek strażaka ratownika OSP lub jego przedstawiciela ustawowego, pełnomocnika albo opiekuna prawnego. Przy naliczaniu okresu czynnego uczestnictwa nie jest wymagane zachowanie ciągłości wysługi lat w Ochotniczej Straży Pożarnej.
Dokumentacja potwierdzająca udział w działaniach ratowniczych dla świadczenia ratowniczego
Wniosek o przyznanie świadczenia zawiera podstawowe dane osobowe oraz określa wymagane załączniki. Potwierdzeniem bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych jest:
- od 1 stycznia 2022 r.: dokumentacja prowadzona przez Państwową Straż Pożarną,
- od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2021 r.: dokumentacja PSP lub pisemne oświadczenie trzech świadków,
- do 31 grudnia 2011 r.: pisemne oświadczenie trzech świadków.
W przypadku świadectw, przynajmniej jednym ze świadków musi być osoba, która pełniła funkcje publiczne lub była zatrudniona w urzędzie obsługującym organ administracji samorządowej w okresie, kiedy wnioskodawca brał udział w działaniach ratowniczych.
Po otrzymaniu kompletnego wniosku wraz z załącznikami, komendant powiatowy (miejski) PSP w formie decyzji przyznaje świadczenie ratownicze. Niekompletne wnioski pozostają bez rozpoznania. Postępowanie o przyznanie świadczenia ratowniczego kończy się nie później niż w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku. Od decyzji przysługuje wnioskodawcy odwołanie do właściwego komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.
Cyfrowe narzędzia wspomagające tworzenie dokumentów
Współczesne technologie oferują rozwiązania ułatwiające generowanie zaświadczeń i innych dokumentów. Przykładem jest aplikacja Strażak.Online, która pozwala na przygotowywanie dokumentów na podstawie zgromadzonych danych.
Proces wygląda następująco:
- Plik z wzorem dokumentu musi mieć rozszerzenie .docx.
- W odpowiednie miejsca w wzorze wstawia się znaczniki (tagi), które zostaną zastąpione danymi znajdującymi się w aplikacji Strażak.Online.
- Tak przygotowany wzór wysyła się do aplikacji.
Podczas generowania dokumentu można wybrać przygotowany wzór lub skorzystać z domyślnego. Tagi w wzorze zostaną automatycznie wypełnione danymi z systemu, co znacznie usprawnia proces tworzenia zaświadczeń i innych dokumentów.