Świat strażacki to nie tylko rywalizacja sportowa i doskonalenie umiejętności, ale przede wszystkim niesienie pomocy i bezinteresowna służba. Czasami w centrum uwagi stają również najbardziej nietypowi bohaterowie - koty. Niniejszy artykuł przybliża zarówno zmagania jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej w zawodach sportowo-pożarniczych, historię jednej z jednostek o wyjątkowej nazwie OSP Koty, jak i niezwykłe zdolności tych czworonożnych przyjaciół w kontekście ratownictwa.
Gminne i Wojewódzkie Zawody Sportowo-Pożarnicze
Rywalizacja w Gminach Tworóg i Krupski Młyn
W sobotę, 31 maja 2025 roku, na boisku sportowym LKS Sparta w Tworogu odbyły się gminne zawody sportowo-pożarnicze o Puchar Wójtów Gmin Tworóg i Krupski Młyn. W rywalizacji udział wzięło aż 21 drużyn pożarniczych z terenu tych gmin. Podobne wydarzenie miało miejsce w sobotę, 15 czerwca 2024 r. na boisku Klubu Sportowego Nitron Krupski Młyn, gdzie odbyły się Gminne Zawody Sportowo-Pożarnicze OSP o Puchar Wójtów Gmin Tworóg i Krupski Młyn. Wówczas w zawodach udział wzięło 16 drużyn pożarniczych, w tym 9 w kategorii CTIF. Komisję sędziowską powołał st. bryg. Adam Lachowicz, a sędzią głównym był mł. asp. Dawid Dragon.
Eliminacje Powiatowe i Wojewódzkie
W ramach wydarzenia przeprowadzono także Eliminacje Powiatowe Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych do Wojewódzkich Zawodów Sportowo-Pożarniczych, które odbędą się 14 czerwca 2025 r. Puchary i medale ufundowane przez Powiat Ostrowski wręczał Wicestarosta Bartłomiej Tomasz Pieńkowski, dziękując wszystkim uczestnikom za zaangażowanie, ducha walki i godne reprezentowanie swoich jednostek. Zwycięskie drużyny eliminacji powiatowych, OSP Wysocze (mężczyźni) oraz OSP Nagoszewo (kobiety), będą reprezentować powiat w eliminacjach wojewódzkich. Serdeczne gratulacje należą się wszystkim drużynom za sportową rywalizację, poświęcenie i ducha walki.
XIII Wojewódzki Zlot Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych
W sobotę, 30 sierpnia, Wadowice stały się centrum strażackiej rywalizacji i młodzieńczego ducha walki. Zorganizowano tam XIII Wojewódzki Zlot Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych województwa małopolskiego. Wydarzenie zgromadziło blisko 950 młodych druhów i druhen z całego regionu, którzy zaprezentowali swoje umiejętności, wiedzę i sprawność w strażackich konkurencjach. Choć głównym celem wydarzenia były zmagania sportowe i sprawnościowe młodych adeptów pożarnictwa, to jednak są wydarzenia, które przypominają, czym w istocie jest służba strażacka - niesieniem pomocy.
Ochotnicza Straż Pożarna Koty: 135 lat służby
Początki i trudne lata
Ochotnicza Straż Pożarna Koty świętuje 135-lecie istnienia, będąc jedną z najbardziej aktywnych jednostek w gminie i w powiecie tarnogórskim. Pierwsze wzmianki o OSP Koty znajdują się w dokumencie z 3 października 1887 roku i taką datę przyjęto jako początek jej historii. Do wybuchu II wojny światowej jednostka była bardzo aktywna, lecz potem wielu strażaków ochotników zostało wcielonych do wojska. Dopiero po 1945 roku zaczęło się odtwarzanie struktur OSP. W tym okresie wiele jednostek borykało się z problemami w wyposażeniu, nie inaczej było w Kotach. Podstawowym środkiem lokomocji druhów był rower, do którego przymocowywano sprzęt, na czele z wiadrami, sikawkami i bosakami. Wprawdzie jednostka z Kotów miała do dyspozycji wóz dwukołowy z pompą, ale nie zawsze mogła z niego korzystać, gdyż potrzebne były konie albo ciągnik, z czym bywało różnie. Z biegiem lat braki w wyposażeniu, zwłaszcza brak samochodu, odbijały się na jednostce, która coraz rzadziej brała udział w akcjach. Zaczęły się kłopoty kadrowe, nowych druhów nie było, a starsi strażacy byli zniechęceni.
Reaktywacja jednostki
Przełom w dziejach jednostki nastąpił 14 marca 1982 roku. W tym dniu odbyło się walne zebranie sprawozdawcze, na którym jednostka miała zostać zlikwidowana. Uczestniczyli w nim przedstawiciele Komendy Rejonowej Zawodowej Straży Pożarnej z Tarnowskich Gór, a OSP Koty reprezentował tylko jeden członek - prezes Jerzy Klaszczyk. W trakcie zebrania okazało się, że mieszkańcy Kotów, którzy licznie wzięli w nim udział, nie zgodzili się na likwidację. Można nawet mówić o reaktywacji straży, bo wielu uczestników spotkania wstąpiło wtedy w jej szeregi. Prezesem został Marian Mika, naczelnikiem - Paweł Gruner, jego zastępcą - Benedykt Grzesiek, skarbnikiem - Bernard Pisarek, a sekretarzem - Karol Grzesiek. Wspomniany Jerzy Klaszczyk otrzymał tytuł Honorowego Prezesa OSP Koty. Wkrótce potem zaczęły się lepsze czasy dla jednostki, która zaczęła odnosić sukcesy na zawodach strażackich.
OSP Koty dzisiaj
Od 1997 roku OSP Koty należy do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Od 2004 roku w jej szeregach działa również orkiestra dęta (kiedyś parafialna). Od 2009 roku prezesem jest Joachim Soll. W ostatnich latach na wyposażeniu jednostki znalazł się nowy samochód Mercedes Benz Atego. W roku 2019 remizę ocieplono oraz wymieniono ogrzewanie na gazowe, a w tym roku zakończono remont generalny świetlicy. OSP Koty wyjeżdża w ciągu roku do działań około 60 razy.
Jubileusz OSP Koty
W Kotach podwójny jubileusz Ochotniczej Straży Pożarnej Koty świętowano 15 i 16 lipca. Oficjalna uroczystość odbyła się w sobotę. Po mszy świętej w intencji żyjących i zmarłych strażaków oraz pochodzie ulicami sołectwa, goście i uczestnicy zgromadzili się pod remizą OSP Koty.
Rola kotów w ratownictwie i nietypowe interwencje
Światowy Dzień Kota i ich wyjątkowe zdolności
Dziś, 17 lutego, przypada Światowy Dzień Kota. Szeroko rozumiane ratownictwo od dawna korzysta z pomocy psów, które są bardzo doceniane za to, że są dobrymi zwierzętami poszukiwawczymi i ratunkowymi. Jednakże, koty są również przystosowane do wyszukiwania zaginionych osób, bomb czy nawet chorób. Umiejętności kotów w wykrywaniu zapachów sprowadzają się do genetyki. Białka receptorowe zwane V1R mogą wpływać na zdolność ssaków do wykrywania zapachów. Koty mają około 30 wariantów tych receptorów, podczas gdy psy mają tylko około dziewięciu. Ludzie mają tylko dwa, a szczury aż 120. Ale nie tylko zdolność wykrywania zapachów pozwala wykorzystać koty w ratownictwie. Ze względu na ich budowę ciała i masę, kotom łatwiej dostać się w ciasne przestrzenie lub wspinać się.
Koty w akcjach ratunkowych: przykłady i potencjał
Podczas jednego z konkurencyjnych zadań w ramach XIII Wojewódzkiego Zlotu Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych, drużyna OSP Rzyki została poproszona o nietypową interwencję. Na parapet jednego z bloków wdrapał się kot, który nie potrafił samodzielnie zejść. Zaniepokojeni mieszkańcy zwrócili się do obecnych na miejscu młodych strażaków. Opiekun MDP wraz z jednym z mieszkańców podjęli się akcji ratunkowej, pokazując, że zawody zawodami, ale pomoc jest zawsze najważniejsza.
Istnieją także bardziej zorganizowane inicjatywy wykorzystujące koty w ratownictwie. Canadian Avalanche Rescue Cat Association (CARCA) to grupa, która szkoli koty do działań poszukiwawczych podczas lawin. Uważają oni, że koty są łatwiejsze i tańsze w utrzymaniu, a także pod wieloma względami lepiej nadają się do tego zadania niż psy. Jak podaje sama grupa: „Mamy teraz zespoły na czterech kontynentach i pokrycie większości głównych pasm górskich, a więcej zespołów jest aktywowanych tak szybko, jak tylko możemy”. Również w Polsce (w 2017 roku) był prowadzony pilotażowy program, w którym do działań ratowniczych przy lawinach sprawdzano możliwości wykorzystania kotów. Program był prowadzony w schronisku w Pięciu Stawach w Tatrach oraz w schronisku Samotnia w Karkonoszach. Koty zostały również przeszkolone do lotów śmigłowcem. „Kot ma równie dobry węch, a odpowiednio przygotowany może doskonale zastąpić wypróbowanego w takich sytuacjach psa lawinowego”. Głównym obszarem, w którym psy pokonują koty, jeśli chodzi o tego rodzaju zadania, jest ich wyszkolenie, gdyż psy na ogół są łatwiejsze w tresurze i chętniej wykonują czynności na zawołanie.
tags: #zawody #strazackie #koty