Zbiorniki przeciwpożarowe stanowią kluczowy element ochrony przeciwpożarowej, szczególnie w miejscach, gdzie sieć wodociągowa nie dysponuje odpowiednią wydajnością lub jest całkowicie nieobecna. Decyzja o wyborze technologii i pojemności zbiornika pojawia się na etapie projektowania lub rozbudowy obiektów budowlanych.
Podstawy Prawne i Normatywne
Projektowanie zbiorników przeciwpożarowych w Polsce odbywa się w oparciu o rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a także krajowe normy. Dodatkowo uwzględnia się praktyki i wymagania zapisane w światowych standardach bezpieczeństwa, takich jak NFPA 22 (Standard for Water Tanks for Private Fire Protection) czy FM Approvals.
Obowiązująca od 2017 roku norma PN-B-02857:2017-04 "Ochrona przeciwpożarowa budynków, Przeciwpożarowe zbiorniki wodne", określa wymagania dla wszystkich typów zbiorników przeciwpożarowych: naziemnych, półpodziemnych, podziemnych, krytych i otwartych.
Wytyczne Szkoły Głównej Służby Pożarniczej (SGSP)
W 2019 roku Szkoła Główna Służby Pożarniczej w Warszawie przygotowała „Opracowanie wytycznych użytkowania mobilnych zbiorników na wodę produkcji firmy Exflo jako zbiorników przeciwpożarowych”. Praca ta, której kierownikiem był st. bryg. dr inż. Grzegorz Dzień, wskazała na innowacyjność mobilnych zbiorników w zaopatrzeniu w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru. Jest to rozwiązanie szczególnie cenne na terenach bez infrastruktury wodociągowej lub tam, gdzie istniejąca infrastruktura nie spełnia wymaganych parametrów. Mobilne zbiorniki są również bardzo dobrym rozwiązaniem na terenach leśnych, mogąc funkcjonować niezależnie jako pojedyncze jednostki lub zespoły zbiorników. Zastosowanie takich zbiorników wymaga jednak opracowania dokumentacji projektowej oraz uzgodnienia z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Wymagania dla Zbiorników Przeciwpożarowych 50m³
Pojemność i Rezerwa Wody
Najmniejsza wymagana pojemność przeciwpożarowego zbiornika wodnego powinna wynosić co najmniej 50 m³. Ze względu na możliwość niepełnego opróżnienia zbiornika, należy każdorazowo zwiększyć jego pojemność o 2,5%. Standardowe pojemności dla budynków użyteczności publicznej to 100 m³ i 200 m³, natomiast dla budynków produkcyjno-magazynowych pojemność jest obliczana indywidualnie na podstawie gęstości obciążenia ogniowego i względnego czasu trwania pożaru. Zbiorniki mogą służyć jako zastępcze lub uzupełniające źródła wody.
Konstrukcja i Materiały
Przeciwpożarowe zbiorniki wodne muszą być szczelne i trwałe. Ich rozwiązania konstrukcyjne powinny uwzględniać wszelkie przewidywane oddziaływania, tak aby utrzymać wymagany zapas wody przez cały okres eksploatacji. Zbiorniki powinny być wykonane z przegród lub membran wodoszczelnych (lub uszczelnionych membraną hydroizolacyjną) w sposób zapewniający ochronę zapasu wody przed zamarzaniem. Elastyczne zbiorniki, takie jak Exflo 50m³, są wykonane ze specjalnej, wytrzymałej na rozciąganie i odpornej na warunki atmosferyczne tkaniny technicznej powleczonej PVC o gramaturze 1300g/m². Dzięki temu mogą być eksponowane na warunki atmosferyczne przez kilkanaście lat, zachowując wysoką odporność na uszkodzenia mechaniczne.
Lokalizacja i Dostęp
Przeciwpożarowe zbiorniki wodne należy sytuować możliwie centralnie w stosunku do chronionych obiektów, w odległości do 250 m. Konieczne jest zapewnienie pojazdom pożarniczym dojazdu o długości nieprzekraczającej 350 m (od stanowiska czerpania wody do punktu przewidywanego przyjęcia jednostek ochrony przeciwpożarowej, zlokalizowanego nie dalej niż 30 m od chronionego obiektu).
Stanowisko Czerpania Wody
Stanowisko czerpania wody powinno być zlokalizowane przy każdej nasadzie ssawnej punktu poboru wody. Powinno ono umożliwiać postój samochodu pożarniczego o długości 12 m. Minimalna szerokość stanowiska to 4 m, a długość minimalna 16 m, jeśli obiektem jest budynek ze ścianą zewnętrzną. Punkt czerpania wody musi umożliwiać bezpieczny pobór wody w przypadku pożaru.
Studnia Ssawna i Przewody
W przypadku zbiorników naziemnych, za głębokość poboru wody należy traktować głębokość poboru wody ze studni ssawnej, która powinna wynosić 2,0 m. Studzienka ssawna połączona ze zbiornikiem tworzy zespół naczyń połączonych. W sytuacji utrudnień terenowych i braku możliwości posadowienia studzienki poniżej poziomu terenu, zbiornik należy posadowić na nasypie, aby zapewnić minimalną głębokość poboru wody 2 m. Przewód ssawny powinien być wykonany z rur o średnicy nominalnej nie mniejszej niż 100 mm, a w przypadku zbiornika naziemnego z jednym przewodem ssawnym - nie mniejszej niż 150 mm. Studzienka osadnikowa powinna być zlokalizowana między zbiornikiem a kanałem doprowadzającym wodę.
Wśród zamawiających pojawia się praktyka wnioskowania o odstępstwo od wymogu studni ssawnej, aby jednostki gaśnicze mogły bezpośrednio podłączyć się pod przewody ssawne wyposażone w nasady typu 110 wg PN-M-51038, odchodzące od zbiornika elastycznego.
Przygotowanie Terenu
Miejsce pod zbiornik powinno być wyrównane i pozbawione ostrych elementów. Zaleca się zastosowanie podsypki piaskowej w celu lepszej amortyzacji i propagacji ciepła.
Ochrona przed Zamarzaniem
Zbiorniki są projektowane do całorocznej pracy, w tym w warunkach zimowych. Umożliwiają to dodatkowe elementy wyposażenia, takie jak maty grzewcze. Dzięki systemowi automatycznego podgrzewania wody, zbiornik utrzymuje temperaturę między 3 a 4 stopni Celsjusza. W sezonie wiosenno-jesiennym (maj-październik) system grzewczy nie musi być włączony. W stanie czuwania („stand by”) zużycie energii wynosi około 22-36 kWh miesięcznie. W trybie włączonego ogrzewania, zużycie zależy od temperatury otoczenia i dla zbiornika o pojemności 100 m³ wynosi około 50-80 kWh miesięcznie.
Zalety Elastycznych Zbiorników Przeciwpożarowych
Elastyczne zbiorniki przeciwpożarowe, takie jak te oferowane przez Exflo, stanowią skuteczną alternatywę dla tradycyjnych metalowych zbiorników. Ich główne zalety to:
- Certyfikacja: Zbiornik ppoż 50m³ posiada świadectwo dopuszczenia CNBOP (nr 4983/2023), co zapewnia gwarancję bezpieczeństwa i możliwość wykorzystania produktu przez służby Straży Pożarnej.
- Łatwość Montażu: Nie wymaga trwałego połączenia z gruntem ani żadnych dodatkowych konstrukcji wsporczych. Montaż jest łatwy i może być wykonany samodzielnie.
- Mobilność: Możliwość łatwego transportu i przechowywania (mieszczą się na palecie). Po okresie użytkowania mogą zostać szybko złożone i przygotowane do magazynowania.
- Odporność na Warunki Atmosferyczne: Odporność temperaturowa potwierdzona testami laboratoryjnymi CNBOP-PIB. Wysoka wytrzymałość na działanie czynników zewnętrznych.
- Odporność na Uszkodzenia Mechaniczne: Płaszcz zbiornika wytrzyma kontakt ze zwierzętami (jelenie, sarny, bydło).
- Wsparcie w Sytuacjach Kryzysowych: Cenne wsparcie w sezonach susz i podwyższonego zagrożenia pożarem.
System Termoizolacyjnych Płyt Klinkierowych - STYROMAT | Montaż
Proces Opróżniania Zbiornika
Zbiornik można napełniać powietrzem w celu jego osuszania lub oczyszczenia. Resztki wody i zabrudzeń można pobierać ze zbiornika poprzez włożenie rury ssawnej w otwór kołnierza (bez kosza ssawnego).
Koszty i Indywidualne Dopasowanie
Zbiorniki przeciwpożarowe o pojemności 50 m³ są często stosowane w mniejszych obiektach przemysłowych, halach produkcyjnych, magazynach, budynkach usługowych oraz inwestycjach wymagających zabezpieczenia wodnego. Koszt zbiornika przeciwpożarowego o pojemności 50 m³ jest ustalany indywidualnie, ponieważ każda inwestycja wymaga dopasowania konstrukcji do warunków lokalnych i wymagań projektowych. Dokładna wycena jest przygotowywana na podstawie dokumentacji technicznej, warunków gruntowych oraz wytycznych projektanta lub rzeczoznawcy. Zbiorniki są projektowane jako konstrukcje modułowe, co pozwala precyzyjnie dopasować je do wymaganej pojemności, lokalizacji oraz warunków eksploatacyjnych. Cena zbiornika zależy również od sposobu jego montażu.
Element Systemu Ochrony Przeciwpożarowej
Zbiornik ppoż 50 m³ stanowi element większego systemu zabezpieczenia przeciwpożarowego, obejmującego m.in. pompownię przeciwpożarową oraz instalacje hydrantowe lub tryskaczowe. Służy do magazynowania zapasu wody przeznaczonej do celów gaśniczych.