W Niechobrzu, miejscowości w gminie Boguchwała, Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) stanowi filar bezpieczeństwa i ważny element lokalnej wspólnoty. Jednostka, założona w 1925 roku, jest nie tylko formacją ratowniczą, ale także strażnikiem lokalnych tradycji i wartości. Znana jest z licznych sukcesów w zawodach sportowo-pożarniczych, zarówno na arenie krajowej, jak i międzynarodowej, co plasuje ją w europejskiej czołówce.
Jubileusz 100-lecia i Gminne Obchody Dnia Strażaka
W niedzielne popołudnie w Niechobrzu odbyły się gminne obchody Dnia Strażaka. Uroczystości zainaugurowała Msza Św. w kościele parafialnym p.w. Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Niechobrzu. Następnie strażackie poczty sztandarowe przy akompaniamencie Orkiestry Dętej z Mogielnicy uroczyście przemaszerowały pod budynek Domu Ludowego. Niechobrz świętował wyjątkowy jubileusz - 100 lat nieustannej służby strażaków ochotników, którzy od dekad dbają o bezpieczeństwo mieszkańców. 12 lipca 2025 roku to data, która na długo zapisze się w historii Niechobrza. Właśnie wtedy miejscowa Ochotnicza Straż Pożarna świętowała swoje setne urodziny. Założona w 1925 roku przez zaangażowanych mieszkańców, jednostka od początku była odpowiedzią na potrzebę ochrony i pomocy w sytuacjach zagrożenia. Przez cały ten czas druhowie nie tylko gasili pożary, ale także aktywnie uczestniczyli w różnorodnych akcjach ratunkowych oraz promowali sportowe zmagania pożarnicze, które integrowały całą wieś.
Jubileuszowa ceremonia była okazją do podkreślenia wartości, jakie niesie ze sobą ta tradycja - odwagi, solidarności i oddania. Nowy sztandar, który został poświęcony podczas wydarzenia, stał się symbolem ciągłego zaangażowania i gotowości do niesienia pomocy każdemu potrzebującemu. W niedzielnych uroczystościach wzięli udział przedstawiciele władz samorządowych gminy, starosta rzeszowski Józef Jodłowski, radni Rady Miejskiej oraz radni powiatu rzeszowskiego, przedstawiciele sołectw, Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie oraz Zarządu Powiatowego OSP, poczty sztandarowe jednostek straży z terenu gminy i mieszkańcy. Podczas wydarzenia uhonorowano wieloletnich członków jednostki, wręczając im pamiątkowe odznaczenia. Starosta Rzeszowski Krzysztof Jarosz dziękował druhom za ich służbę. Uroczystość odbyła się pod honorowym patronatem starosty Krzysztofa Jarosza, który osobiście wręczył strażakom pamiątkowy grawer oraz ikonę św. Floriana - patrona strażaków. W swoim przemówieniu podkreślił znaczenie ich pracy dla bezpieczeństwa mieszkańców Niechobrza i okolic. „Dziękuję wszystkim druhom za nieoceniony wkład w ochronę życia i mienia. Wasza odwaga i poświęcenie są fundamentem spokoju naszej społeczności” - mówił Krzysztof Jarosz. To wyjątkowe wyróżnienie było wyrazem uznania dla wieloletniej działalności jednostki oraz zachętą do dalszej służby na najwyższym poziomie.
Historia i Rozwój Jednostki OSP Niechobrz
Ochotnicza Straż Pożarna w Niechobrzu została założona w 1925 roku. Jednostka działa w gminie Boguchwała, w powiecie rzeszowskim (woj. podkarpackie). OSP należy do kategorii JOT 3 i od 1995 roku jest włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Jednostka zrzesza 122 członków czynnych, w tym 36 kobiet. Prezesem OSP jest dh Mariusz Gajdek, a Naczelnikiem dh Jacek Pelczar. Przy straży funkcjonują MDP dziewcząt i chłopców oraz drużyny pożarnicze męskie i kobiece, startujące zarówno według regulaminu polskiego, jak i CTIF.
Początki i Wyzwania
Już w latach międzywojennych w Niechobrzu Środkowym (dziś Niechobrzu Dolnym) miejscowi gospodarze zaczęli poważnie myśleć o założeniu straży ogniowej, aby skutecznie zwalczać plagę pożarów. Staraniem ówczesnego naczelnika gminy Niechobrz, Jana Chmiela, w latach 1920-1930 we wsi założono Ochotniczą Straż Pożarną. Głównymi inicjatorami jej założenia byli: Witold Błażewski (kierownik szkoły w Niechobrzu w latach 1919-1927), Jan Wróbel oraz Wojciech Rałowski. Za datę powstania OSP w Niechobrzu Dolnym przyjmuje się rok 1925. W latach 1925-1926 Janowi Chmielowi udało się zakupić dla potrzeb OSP sikawkę ręczną. Ten cenny sprzęt gaśniczy trzeba było skutecznie zabezpieczyć przed niszczącymi wpływami warunków atmosferycznych.
Okres Wojny i Powojenna Odbudowa
Gdy nastał rok 1939, rozpoczął się burzliwy i okrutny okres okupacji hitlerowskiej. Niemieccy żołnierze zarekwirowane kamienie młynne składali w strażackiej szopie. Przez pewien czas sikawka stała pod gołym niebem. Aby zapobiec jej zniszczeniu, Wojciech Tobiasz, członek OSP, postanowił, że przez pewien czas będzie stała u niego w stodole. Wkrótce strażacy zainteresowali się opuszczonym budynkiem pożydowskim. W 1943 sprawą przejęcia tego budynku zajął się Franciszek Nalepa. Rada gminy w Racławówce zezwoliła na rozebranie budynku i przystąpienie do budowy garażu na sprzęt strażacki. Z wolnych datków udało się zakupić część potrzebnych materiałów, w których zwożeniu pomagali też mieszkańcy wsi. W późniejszym czasie na garażu dobudowano piętro, a w latach 50-tych jeszcze dwa skrzydła. W latach 1942-43 ówczesna Komenda Powiatowa Straży Pożarnej w Rzeszowie przekazała na rzecz OSP w Niechobrzu Dolnym małą pompę strażacką z silnikiem benzynowym. Na apel naczelnika OSP Franciszka Nalepy do straży zapisało się wielu młodych ludzi. W latach 50-tych wójt gminy Racławówka Józef Rusinek przekazał im nową motopompę. Strażacy zadbali także o środki alarmowe na wypadek pożaru. W 1956 roku została zakupiona motopompa M-400, a rok później Komenda Powiatowa Straży Pożarnych w Rzeszowie przekazała dla potrzeb OSP samochód skrzyniowy STAR 20.
Remonty i Modernizacje
20 maja 1960 roku przez wieś przeszedł huragan, który spowodował wiele zniszczeń. Zerwany został dach na części remizy strażackiej. Strażacy po usunięciu szkód w swoich gospodarstwach przystąpili do naprawy dachu remizy. Swoją pomoc finansową ofiarowały jednostki OSP z pobliskich wsi. W lipcu 1972 roku społeczeństwo wsi Niechobrz Dolny, wspólnie z lokalną władzą, ufundowało dwa sztandary organizacyjne dla miejscowej OSP. Rok 1976 był rokiem ożywionej działalności kulturalno-oświatowej w OSP. Przy jednostce powstaje wówczas Klub Młodego Strażaka, któremu przewodniczy druh Tadeusz Kawa. W 1983 roku strażacy pracowali przy robotach budowlanych związanych z przystosowaniem garażu na nowy samochód pożarniczy STAR 244. Rozpoczęto też kapitalny remont przybudówki. Pomieszczenia te przystosowano jako zaplecze gospodarcze przy OSP. W 1992 roku samochód bojowy STAR 660 GMB 2/8 został przekazany do OSP Wola Zgłobieńska. Miejscowi strażacy wykonali wiele prac społecznych na rzecz OSP i środowiska. Z uzyskanych środków finansowych z Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej w Warszawie wykonano remont budynku.
Inwestycje i Rozwój Infrastruktury w Niechobrzu
Podczas gminnych obchodów Dnia Strażaka przecięcia wstęgi dokonali Burmistrz Boguchwały Wiesław Dronka, Przewodniczący Rady Miejskiej Wiesław Kąkol, Prezes Zarządu OSP Niechobrz Józef Tobiasz oraz sołtys Marian Kawa. Obiekt poświęcił proboszcz parafii w Niechobrzu ks. dr Jan Koc. Przedstawiciele OSP w swoich przemówieniach podziękowali władzom samorządowym gminy oraz wszystkim osobom, które przyczyniły się do modernizacji obiektu.
Modernizacja Domu Ludowego i Centrum Promocji Dziedzictwa Kulturowego
Pierwszy etap prac objął budowę garaży, w tym montaż bram garażowych sterowanych pilotem, rynien i instalacji odciągu spalin, a także wykonanie posadzek. Nowa powierzchnia użytkowa wyniosła 130 m2. Na ten cel Gmina Boguchwała przeznaczyła 403 345 zł. W drugim etapie inwestycji przeprowadzono roboty polegające m.in. na robotach demontażowych, wzmocnieniu stropów, wykonaniu nowych instalacji - elektrycznej, wodociągowej, gazowej, kanalizacji sanitarnej, wentylacji, klimatyzacji oraz centralnego ogrzewania, a także wymianie stolarki okiennej i drzwiowej, robotach wykończeniowych i termomodernizacji. Dzięki realizacji projektu uporządkowano funkcje poszczególnych pomieszczeń. W budynku znalazły się sala widowiskowa dla 100 osób z zapleczem, świetlice, pomieszczenia socjalne, gastronomiczne i gospodarcze. Powierzchnia użytkowa dwukondygnacyjnego budynku zwiększyła się do 620 m2. Dodatkowo ośrodek został wyposażony w nowy sprzęt - meble, sprzęt komputerowy i nagłośnieniowy oraz wyposażenie kuchni. Ponadto przed budynkiem wykonano nawierzchnie z kostki brukowej i miejsca parkingowe.
W ośrodku będzie funkcjonować Centrum Promocji Dziedzictwa Kulturowego utworzone w ramach projektu "Zachowanie dziedzictwa kulturowego oraz wsparcie instytucji kultury na terenie ROF". Celem projektu jest utworzenie sieci centrów propagujących Etnokrainę Franciszka Kotuli na terenie Rzeszowskiego Obszaru Funkcjonalnego. Projekt "Zachowanie dziedzictwa kulturowego oraz wsparcie instytucji kultury na terenie ROF" realizowany jest ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020. Wartość projektu zintegrowanego to 36 162 497,80 zł. Wartość projektu realizowanego przez Gminę Boguchwała to 1 443 249,41 zł. W Centrum Promocji Dziedzictwa Kulturowego zaprezentowana została wystawa pn. Fascynacje Franciszka Kotuli. Nie zabrakło występów artystycznych w wykonaniu dziecięcych grup działających przy Lokalnym Ośrodku Kultury "Razem" oraz występów kapel ludowych - "Kaliny" z Lutoryża i "Jubilatek" ze Zgłobnia. Niedzielne świętowanie zakończyła wspólna biesiada.
Doposażenie Jednostek Strażackich z Funduszu Sprawiedliwości
Dodatkowo podczas uroczystości odbyło się przekazanie sprzętu strażackiego zakupionego z Funduszu Sprawiedliwości. W 2018 roku Minister Sprawiedliwości uruchomił program doposażenia jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych w sprzęt. Środki na ten cel pochodzą z Funduszu Sprawiedliwości. Gmina otrzymała dotację w wysokości 90% wartości zakupu, który wyniósł łącznie 31 764 zł. Profesjonalny sprzęt przeznaczony jest dla przeszkolonych strażaków-ratowników oraz innych służb ratowniczych powiązanych z Krajowym Systemem Ratowniczo-Gaśniczym.
W ramach programu Ministerstwa Sprawiedliwości, jednostki z Racławówki, Nosówki, Woli Zgłobieńskiej, Mogielnicy, Lutoryża i Zarzecza otrzymały nowe torby medyczne typu PSP R-1, a strażacy z Niechobrza i Zgłobnia defibrylatory. Dodatkowy defibrylator, sfinansowany z budżetu gminy, otrzymała jednostka OSP Boguchwała.
Osiągnięcia Sportowe OSP Niechobrz
Drużyna męska OSP Niechobrz od lat należy do czołówki w kraju i za granicą. Opiekunem drużyny jest dh Sebastian Dziedzic. Strażacy z Niechobrza od prawie czterdziestu lat efektywnie uczestniczą w krajowych i międzynarodowych zawodach sportowych jednostek pożarnych. Pierwszy sukces zanotowali w roku 1976, zwyciężając wówczas w zawodach ogólnopolskich. Jednostka z Niechobrza z powodzeniem występuje również poza granicami kraju.
Zwycięstwo w Austrii i Medale Olimpiad CTIF
Strażacy z Ochotniczej Straży Pożarnej w Niechobrzu (powiat rzeszowski) zwyciężyli w prestiżowych zawodach pożarniczych, które zorganizowano w austriackim Leobersdorf. Druhowie z Podkarpacia byli najlepsi w kategorii B męskich drużyn strażackich, zostawiając w pokonanym polu kilkadziesiąt zespołów. Zawody w Austrii odbywały się pod egidą Międzynarodowego Komitetu Technicznego Prewencji i Zwalczania Pożarów (CTIF). Wystartowało w nich 1178 dziesięcioosobowych drużyn, czyli blisko 12 tys. strażaków. Polskę reprezentowały trzy drużyny - wszystkie z Niechobrza w gminie Boguchwała. Każda z rywalizujących w turnieju drużyn miała za zadanie w jak najkrótszym czasie wykonać tzw. pożarnicze ćwiczenie bojowe, czyli - upraszając - jak najszybciej zbudować dwie linie gaśnicze pozwalające na strącenie pachołków i obrócenie / złamanie tarczy prądem wody. Zawodnicy musieli wykonać określone działania w taki sposób, aby nie otrzymać punktów karnych. W kategorii B strażacy z Niechobrza potrzebowali zaledwie 40 sekund na bezbłędne wykonanie wspomnianych czynności. W pierwszej dziesiątce, ale poza podium znalazły się też pozostałe dwa nasze zespoły. „Bardzo nas cieszy wygrana w Austrii. Zawody były bardzo sprawnie przeprowadzone. Równie dobrze wypadły pozostałe nasze drużyny. Chcę serdecznie podziękować wszystkim, którzy umożliwili nam wyjazd na mistrzostwa.” - mówił przedstawiciel OSP Niechobrz.
Strażacy OSP w Niechobrzu mogą poszczycić się licznymi sukcesami w zawodach pożarniczych na arenie krajowej i międzynarodowej. Do najważniejszych osiągnięć należy zaliczyć: zdobycie złotych medali: w 1976 r. w Łodzi, w 1989 r. w Warszawie, w 1993 r. w Berlinie oraz w 2013 r. w Mulhouse we Francji, wielokrotne zdobywanie srebrnych i brązowych medali. W 2021 roku zostali mistrzami Polski, dzięki czemu reprezentowali Polskę na Olimpiadzie Pożarniczej w Słowenii (2022 r.). Tam sięgnęli po srebro.
Wybrane Jednostki OSP w Ogólnopolskich i Międzynarodowych Zawodach CTIF
W Polsce i Europie wiele jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych aktywnie uczestniczy w zawodach sportowo-pożarniczych według regulaminu CTIF, prezentując wysoki poziom wyszkolenia i zaangażowania. Poniżej przedstawiamy wybrane, utytułowane jednostki, które często rywalizują na tych samych arenach co OSP Niechobrz, tworząc silną wspólnotę sportu pożarniczego.
OSP Lądek (A, B)
Ochotnicza Straż Pożarna w Lądku powstała w 1908 roku. Drużyny dorosłe OSP Lądek brały udział i odnosiły sukcesy, zdobywając złote, srebrne oraz brązowe medale na dziewięciu kolejnych Olimpiadach Pożarniczych CTIF; w Warszawie (1989), Berlinie (1993), Herning - Dania (1997), Kuopio - Finlandia (2001), Varażdin - Chorwacja (2005), Ostrawa - Czechy (2009), Miluza - Francja (2013), Villach w Austrii (2017) oraz w Celje w Słowenii (2022). OSP Lądek to również dwukrotny zwycięzca Mistrzostw Polski wg regulaminu „na mokro” (kobiety Częstochowa-2000, mężczyźni Konin-2011).
OSP Milanów (A)
Drużyna OSP Milanów to przedstawiciele województwa lubelskiego. Jest to najbardziej utytułowana jednostka w sporcie pożarniczym wg regulaminu CTiF w swoim regionie. Aktualny skład z kilkoma zmianami uczestniczył w dwóch ostatnich Olimpiadach; w austriackim Villach w 2017 r. oraz słoweńskim Celje w 2022 r. W drużynie jest również weteran, dowódca Tomasz Kwiatek, uczestnik Olimpiady w fińskim Kuopio w 2001r. Drużyna OSP Milanów to aktualni wicemistrzowie Polski z Konina z 2021 r.
OSP Raszowa (A, B)
Ochotnicza Straż Pożarna w Raszowej (gm. Leśnica, pow. strzelecki, woj. opolskie) powstała w 1925 r., a w 2015 r. włączono ją do KSRG. Liczy 205 członków: 39 czynnych, 111 wspierających, 1 honorowego oraz 54 w Młodzieżowej i Dziecięcej Drużynie Pożarniczej. Jednostka słynie z wyszkolonej kadry i licznej młodzieży. Od lat odnosi sukcesy w zawodach sportowo-pożarniczych od szczebla gminnego po międzynarodowy. Najważniejsze osiągnięcia to m.in.: Mistrzostwo Polski sekcji czynnej (CTIF, 2021) i kobiecej drużyny (2016, 2012, 2008), złote strefy medalowe w Olimpiadach CTIF (2017, 2013, 2009) oraz liczne srebrne i brązowe strefy medalowe na arenie międzynarodowej (m.in. 2022, 2017, 2013, 2009). W ostatnich latach zdobyła m.in. 2. miejsce sekcji czynnej w Krajowych Zawodach OSP 2023 oraz wysokie lokaty w Olimpiadzie CTIF w Celje 2022. Tradycja, wyszkolenie i aktywność młodzieży czynią OSP Raszowa jedną z czołowych drużyn w kraju i Europie.
OSP Kadłub (A, B)
Ochotnicza Straż Pożarna w Kadłubie (gm. Strzelce Opolskie, pow. strzelecki, woj. opolskie) powstała w 1906 r. Od lat 80. OSP Kadłub odnosi sukcesy w zawodach CTIF - m.in. brąz w RFN (1981), srebro w Warszawie (1989) i złoto w Berlinie (1993). Od 2001 r. działa w KSRG. Obecnie w jednostce jest 86 członków, w tym 51 z pełnymi uprawnieniami bojowymi, oraz 4 drużyny MDP liczące 45 młodych strażaków. OSP Kadłub uczestniczy w akcjach ratowniczych, w tym w walce z powodzią w 2024 r.
OSP DOBIESZOWICE (A)
Jedna z najstarszych jednostek w regionie, powstała w 1906 roku i od pokoleń związana ze sportem pożarniczym. W rywalizacji CTIF zadebiutowała w 1996 r. w Kościanie, a lata systematycznych treningów doprowadziły drużynę do największego sukcesu - startu na Międzynarodowej Olimpiadzie CTIF w Słowenii w 2022 roku. Jednostka stawia na rozwój poprzez współpracę międzypokoleniową - działa tu zarówno MDP, jak i Dziecięca Drużyna Pożarnicza. Drużyny regularnie odnoszą sukcesy na zawodach od szczebla gminnego po międzynarodowy, będąc sportową wizytówką OSP Dobieszowice.
OSP Pszów (B)
Ochotnicza Straż Pożarna w Pszowie powstała w 1907 roku. Pierwszy start w Międzynarodowej Olimpiadzie CTIF miał miejsce w 1966 roku w Karlovacu w dawnej Jugosławii, a kolejne występy w zawodach tej rangi odbyły się w Berlinie, Herning, Kuopio, Varaždinie, Mulhouse i Villach.
Inne Aktywne Jednostki OSP
- OSP Dzianisz Górny (A): Jednostka reprezentująca województwo Małopolskie, startuje w zawodach CTiF od 2004 roku, trzykrotnie w zawodach ogólnopolskich.
- OSP Drohiczyn (A): Trzon drużyny stanowią wychowankowie MDP. W regulaminie CTIF drużyna startuje od 2006 roku. Od 2012 reprezentuje województwo podlaskie na zawodach krajowych.
- OSP Trzebnice: Założona w 1946 roku, liczy 80 czynnych członków. Posiada bogatą tradycję w akcjach ratowniczo-gaśniczych i sporcie pożarniczym. Startuje wg regulaminu CTIF od 2012 roku, z sukcesami na szczeblach gminnych, powiatowych oraz wojewódzkich. Po raz piąty w zawodach ogólnopolskich.
- OSP Wilkołaz (B): Jednostka założona w roku 1909, w KSRG typu S4. Przy OSP działa MDP chłopcy i dziewczęta.
- OSP Lusina (B): Po raz pierwszy wzięła udział w zawodach sportowo-pożarniczych wg regulaminu CTIF w 2022 r., wygrywając wówczas dolnośląskie zawody wojewódzkie w Borzygniewie, a w tym roku w Oławie.
- OSP Jordanów (B): Drużyna męska po raz piąty będzie brała udział w Ogólnopolskich Zawodach Sportowo-Pożarniczych wg regulaminu CTIF, z sukcesami na szczeblu wojewódzkim (I miejsce w latach 2012, 2016, 2021).
- OSP Luzino (B): Działa od 1928 r., od 1995 r. w KSRG. Średnio 180 wyjazdów rocznie. Reprezentuje województwo pomorskie na zawodach krajowych wg regulaminu CTiF.
- OSP Skuły (A, B): Założona w 1927 r., liczy 111 członków (37 ratowników operacyjnych). Dobrze wyposażona (samochody, quad, dron termowizyjny). Aktywnie wspiera rozwój drużyn młodzieżowych.
- OSP Straszewo (A): Z powodzeniem startuje w zawodach wg regulaminu CTIF od 1996 roku. Ma na koncie udział w Ogólnopolskich Zawodach CTIF (2012, 2016).
