System złączy Storz: Charakterystyka, materiały i zastosowanie

System "Storz" to innowacyjny system złączy, który został wymyślony przez Carla Augusta Guido Storza w 1882 roku i opatentowany w 1893 roku. W Polsce jest on powszechnie znany jako złącza strażackie lub hydrantowe. Charakteryzuje się on unikalną, symetryczną konstrukcją, która eliminuje potrzebę posiadania oddzielnych części męskich i żeńskich. Rozmiar złącza definiuje się głównie przez rozstaw zaczepów, a do ich zamykania stosuje się klucze hakowe dostępne w różnych rozmiarach.

System zyskał popularność jako doskonała alternatywa dla tradycyjnych połączeń gwintowanych, oferując szybkie i szczelne łączenie, co jest niezwykle przydatne w pożarnictwie oraz różnych dziedzinach przemysłu. Złącza te są przystosowane do pracy zarówno z ciśnieniem, jak i podciśnieniem, do wartości do 16 bar. Umożliwiają one przesyłanie różnorodnych mediów, zarówno płynnych, jak i sypkich, znajdując zastosowanie w cysternach do transportu substancji takich jak ciecze ropopochodne, kwasy, woda, fekalia, chemikalia czy materiały cierne.

Schemat budowy symetrycznego złącza Storz z opisem elementów

Konstrukcja i materiały złączy Storz

Oryginalne złącze STORZ, wykonane przez niemieckiego producenta Feuer-Vogel, charakteryzuje się wytrzymałą konstrukcją z kutego aluminium. Posiada przyłącze kołnierzowe stałe, flanszę zgodną ze standardem EN 1092-1, co umożliwia montaż na przyłączach, rurach i urządzeniach wyposażonych w ten typ połączeń rozłącznych. Wyposażone jest także w uszczelnienie z NBR, co zapewnia dodatkową ochronę przed przeciekami.

Aluminium kute w produkcji złączy

Stopy aluminium, poza glinem, zawierają cynk, miedź, krzem, mangan i wiele innych metali. Charakteryzują się dużą wytrzymałością i twardością, oraz niską wagą. Dzięki odporności na korozję i małej gęstości, używa się tego materiału do wyrobu złączy niskociśnieniowych wszędzie tam, gdzie istotna jest niska waga produktu, czyli np. w systemach hydraulicznych, w przemyśle samochodowym, lotniczym, w automatyce i cybernetyce.

Dzięki zastosowaniu techniki zwanej anodowaniem, zwiększa się odporność stopu na zużycie, czy przetarcie. Zaleca się stosowanie złączy z aluminium kutego, ponieważ złącza strażackie z takiego materiału wykazują większą odporność na uderzenia, a zaczepy są bardziej odporne na zrywanie, pozwalając na mocniejsze zaciśnięcie złącza, czego efektem jest pewniejsze połączenie.

Uszczelnienia NBR

NBR, zwany potocznie gumą olejoodporną, jest kopolimerem butadienu i akrylonitrylu. Procentowy skład tych związków decyduje o jej odporności na oleje i niską temperaturę. Może pracować od -20°C do +70°C dla gorącej wody, czy nawet +164°C dla pary wodnej.

Guma ta wykazuje odporność na oleje silnikowe, opałowe, transformatorowe, smary, płyny hydrauliczne, węglowodory alifatyczne, propan, butan, benzynę, alkohole, wodne roztwory soli, rozcieńczone kwasy i zasady w niewysokich temperaturach. Świetnie pracuje w ścisku, przy dużych ciśnieniach. Należy jednak pamiętać, że guma ta wykazuje niską odporność na oleje i smary silikonowe, płyny hamulcowe na bazie glikolu, ciecze hydrauliczne typu HFD, stężone kwasy i ługi, węglowodory aromatyczne i chlorowane.

Infografika porównująca właściwości NBR z innymi rodzajami gum

Stal ocynkowana w elementach złączy

Wybrane artykuły posiadają rdzeń z flanszą wykonany ze stali ocynkowanej, czyli stali zabezpieczonej przed korozją poprzez nałożenie warstwy cynku. Antykorozyjne właściwości powłok cynkowych polegają na tym, że cynk może tworzyć niezwykle odporne i bardzo trudno rozpuszczalne powłoki kryjące. Tworzą się one podczas kontaktu z powietrzem i wodą, składają się głównie z zasadowego węglanu cynku i to one są odpowiedzialne za właściwą ochronę przed korozją. Wprawdzie z biegiem lat są one w niewielkich ilościach znoszone przez wiatr i wpływy atmosferyczne, jednak z uwagi na znajdujący się pod nimi cynk, powstają na nowo.

Złącza kołnierzowe (flansze) i norma EN 1092-1

System złączy kołnierzowych, inaczej zwanych flanszami, jest prostym i powszechnie używanym sposobem łączenia węży przemysłowych, rur, zaworów wszędzie tam, gdzie wymagana jest odporność na wysokie ciśnienie. Element przeznaczony do montażu na instalacjach i urządzeniach wyposażonych w przyłącza kołnierzowe zgodne z normą EN 1092-1. W tym systemie elementy złącza łączy się ze sobą za pomocą śrub, rozmieszczonych symetrycznie po okręgu na kołnierzu, w którym znajdują się równomiernie rozmieszczone otwory przelotowe. System ten znajduje zastosowanie wszędzie tam, gdzie nie ma konieczności szybkiego i sprawnego demontażu, czy rozłączenia połączenia, co stanowi doskonałą alternatywę dla spawania połączeń między przewodami.

Norma EN 1092-1 to kompleksowy dokument techniczny dotyczący kołnierzy okrągłych stalowych, który określa szereg wymagań i specyfikacji, które powinny być spełnione. W normie uwzględniono szczegółowe informacje na temat wywiniętych końcówek rur i pierścieni stosowanych z kołnierzami. Zawiera ona informacje o typach kołnierzy, ich powierzchniach uszczelniających, wymiarach i tolerancjach, a także liczbę i wielkość śrub montażowych. Określa ona także wymagania dotyczące wykończenia powierzchni uszczelniających, oznaczeń, znakowania, materiałów oraz dopuszczalnych wartości ciśnienia i temperatury. Zgodność z normą daje pewność, że dany element na 100% będzie pasować, że spełnia konkretne kryteria jakościowe i zachowuje prawidłowe wymiary.

Jak odebrać tynki od ekipy? Normy i dopuszczalne odchyłki. Co mówią normy? 🔧 Inżynier radzi

Szerokie zastosowanie złączy Storz

Złącza Storz znajdują szerokie zastosowanie w przemyśle, rolnictwie, pożarnictwie, asenizacji oraz ochronie środowiska. Są idealne do transportu różnorodnych materiałów, w tym nieczystości bytowych, gnojówki, wody przemysłowej, brudnej wody, nawozów, czy wielu substancji chemicznych. Ciśnienie robocze dla tych złączy wynosi do 16 bar.

tags: #100 #kosze #ssace #strazackie #storz #dn