100 lat OSP Błeszno – Historia i Działalność Ochotniczej Straży Pożarnej w Częstochowie-Błesznie

Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) Częstochowa-Błeszno to jednostka z imponującą, ponad stuletnią tradycją. Założona w 1918 roku, od samego początku swojego istnienia stawiała sobie za nadrzędny cel ochronę życia i mienia mieszkańców, a także niesienie nieocenionej pomocy w sytuacjach wszelkiego rodzaju zagrożeń. Obecnie jednostka zrzesza blisko 90 zaangażowanych członków, z których wielu posiada specjalistyczne przeszkolenie w zakresie prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych.

Swoje wysokie umiejętności strażacy ochotnicy prezentują nie tylko podczas codziennej, trudnej służby, ale również podczas licznych pokazów organizowanych dla społeczności lokalnej. Co roku druhowie z OSP Błeszno biorą udział w imponującej liczbie od 250 do 300 interwencji, co bezsprzecznie czyni tę jednostkę jedną z najaktywniejszych w całym województwie śląskim, a także w skali całego kraju.

Grupa strażaków OSP Błeszno podczas uroczystości 100-lecia

Początki i rozwój jednostki

Historia OSP Błeszno sięga 1918 roku. Bezpośrednią przyczyną powołania własnej jednostki ogniowej były pożary zabudowań, które nawiedziły Błeszno w 1917 roku. Mieszkańcy postanowili wówczas powołać Towarzystwo Straży Ogniowej Ochotniczej. Nowa formacja liczyła około 16 członków. Wybrano pierwszy zarząd i utworzono drużynę strażacką, a następnie rozpoczęto starania o zakup niezbędnego do działań sprzętu, w tym wiader, bosaków, szpadli oraz pierwszej sikawki na wózku dwukołowym. Dla zapewnienia większego bezpieczeństwa, ustanowiono nocne dyżury, tzw. „wachy”. Znakiem godności tych strażników nocnych, jak zapisano w kronice, miał być dębowy kij, gwizdek lub kołatka. Dopiero w 1922 roku zakupiono im trąbkę typu „bekas”, a jeszcze później ręczną syrenę zwaną zdrobniale „druhną”.

Wybudowana w tym wczesnym okresie drewniana szopa, w 1938 roku ustąpiła miejsca solidnej remizie murowanej, wzniesionej w czynie społecznym przez strażaków i lokalne społeczeństwo. Znaczne fundusze i materiały na ten cel pochodziły także z miejscowej cegielni.

Zdjęcie historyczne przedstawiające pierwszą remizę strażacką w Błesznie

Okres II Wojny Światowej i powojenne odbudowanie

Okres II Wojny Światowej był dla jednostki niezwykle trudny. Mimo panujących realiów, przerwy w gaszeniu pożarów nie było. Hitlerowcy utworzyli w Błesznie jednostkę gaśniczą przymusową. Niestety, zamiast chronić jej członków, obojętnych lub niewygodnych dla okupanta, po prostu likwidowali. W ten sposób od kul niemieckich zginęli naczelnik Józef Synoradzki, Tadeusz Rusowski i Józef Jaśkiewicz.

Tuż przed wkroczeniem wojsk niemieckich do Błeszna, aby uchronić cenny symbol jednostki, ukryto sztandar, wszywając go w kołdrę. Pod koniec wojny w remizie straży przechowywano 5 samochodów bojowych; 2 z nich zostały zabrane przez Niemców, a 3 pozostały nieco dłużej. Pod koniec 1944 roku strażacy z OSP Błeszno nie dopuścili do zabrania z remizy sikawki ręcznych, po które przybyli w eskorcie żandarmerii strażacy z gminy Grabówka.

Po II wojnie światowej OSP wkroczyła na nowe tory rozwoju, zaznaczone wysokimi osiągnięciami operacyjnymi i szkoleniowymi w skali nie tylko wojewódzkiej, ale i krajowej. W trzech posiadanych garażach zmieniały się na bardziej nowoczesne kolejne wozy bojowe, motopompy, osprzęt osobisty i środki łączności. W 1952 roku przyjęto zmianę statutu OSP w myśl MSW, która znosiła funkcję naczelnika oraz prezesa zarządu, zamieniając je w jedną - komendanta.

W 1948 roku na zawodach w Częstochowie, za najlepszy uzyskany wynik, ochotnicy otrzymali od ówczesnego premiera Osóbki Morawskiego nagrodę w wysokości 30 tysięcy złotych. Otrzymali również od komendanta miejskiego Straży Pożarnej samochód-cysternę z przyczepą zawierającą motopompę marki „Leopolia” oraz dodatkowo drugą motopompę marki „Magirus”.

Historyczne zdjęcie wozów bojowych OSP Błeszno z lat powojennych

Rozbudowa i nowe wyzwania

Na początku lat sześćdziesiątych strażnica została rozbudowana, przyjmując do swoich pomieszczeń II Oddział Zawodowej Straży Pożarnej. W starannie pisanej kronice można odnaleźć zapis, iż ochotnicy w swojej historii wyjeżdżali do różnych akcji ratowniczo-gaśniczych aż 374 razy, gasząc pożary lasów, budynków, a także niektóre zakłady pracy, m.in.: Rafinerię Nafty w Czechowicach, Fabrykę Chemiczną w Aniołowie, lasy w Kuźni Raciborskiej, gęsto nasycone niewypałami artyleryjskimi lasy Kręciwilka, a także palące się całymi tygodniami torfowiska w rejonie Poczesnej.

Jednym z najważniejszych wydarzeń w historii OSP Błeszno jest powołanie w 1954 roku Pogotowia Zawodowego, do którego przydzielono dwóch kierowców i strażaków. W 1961 roku zostało ono przekształcone w II Oddział Zawodowej Straży Pożarnej. Przez następne dekady II Oddział ZSP uczestniczył w wielu akcjach bojowych, m.in. w gaszeniu pożaru Rafinerii Nafty w Czechowicach w 1971 roku, pożaru najstarszej części klasztoru Jasnogórskiego w 1990 roku oraz w gaszeniu pożarów lasów w rejonie Kuźni Raciborskiej w 1992 roku.

W 1963 roku rozpoczęto rozbudowę strażnicy. W 1971 roku jednostka zdobywa V miejsce spośród 40 drużyn w Zawodach Wojewódzkich - jest to początek sukcesów OSP Błeszno w Zawodach Pożarniczych. Rok 1977 to II Miejsce w Zawodach Rejonowych, a koniec lat 70. uwieńczony zostaje III miejscem w Zawodach Rejonowych.

OSP Błeszno, JRG CS PSP alarmowo do pożaru piwnicy przy ulicy Okrzei

Sukcesy sportowe i współczesność

Lata osiemdziesiąte to pasmo sukcesów. W 1983 roku na III Zawodach Wojewódzkich OSPP za zdobycie I miejsca ochotnicy otrzymali nowy samochód gaśniczy Star 266. Podobne sukcesy i nagrody zdobywali w latach 1987 i 1988. Drużyna młodzieżowa przywiozła z Niemiec kolejne trzy puchary za zdobycie na zawodach międzynarodowych trzech pierwszych miejsc.

„To nie był przypadek, że nasi strażacy wygrywali kolejne zawody, a i przy gaszeniu pożarów także byli pierwsi” - relacjonują prezes Józef Kusal i naczelnik Dariusz Janic. „Każdy nasz udział w zawodach wypracowywaliśmy ciągłymi treningami trwającymi niekiedy całymi miesiącami.” Z prowadzonych skrzętnie zapisów wynika, iż w 75 zawodach sportowo-pożarniczych tamtejsi strażacy zdobyli 46 pierwszych, 12 drugich i tylko 9 trzecich miejsc. W 2003 roku na zawodach wojewódzkich w Częstochowie zdobyli puchar i tytuł Mistrza Śląska. Podobne pucharowe sukcesy notuje na swoim koncie także drużyna błeszyńskich dziewcząt.

Oceniając wysoko osiągnięcia ochotników z Błeszna, władze miasta przekazały strażakom nowy wóz ratowniczo-gaśniczy o wartości ponad 400 tysięcy złotych. Do dnia dzisiejszego wymieniony pojazd uczestniczył w 115 operacjach ratowniczo-gaśniczych, udzielając m.in. pierwszej pomocy medycznej ofiarom kolizji drogowych na terenie województwa śląskiego.

W roku 1997, w czasie wielkiej powodzi, strażacy budowali i zabezpieczali wały ochronne na rzece Stradomce, chroniąc przed zatopieniem dzielnice Wielkiego Boru i Stradomia.

Obecnie OSP Błeszno jest jedną z najlepszych i najlepiej wyposażonych jednostek OSP w powiecie częstochowskim. Dzięki wysokiemu poziomowi wyszkolenia strażaków, jednostka uczestniczyła i nadal uczestniczy przy wielu trudnych akcjach ratowniczo-gaśniczych. Z roku na rok liczba wyjazdów jednostki zwiększa się, w ostatnich latach odnotowuje się ją jako największą na tle pozostałych jednostek OSP gminy.

Nowoczesny wóz bojowy OSP Błeszno

Izba Pamięci i współczesne kierownictwo

Z ciekawą i godną polecenia historią jednostki można zapoznać się w starannie urządzonej izbie pamięci. Znajdują się tam dyplomy, około 100 zdobytych pucharów, zabytkowe sztandary, dawny sprzęt gaśniczy, mundury, odznaczenia, zdjęcia dokumentalne oraz opisy niektórych, wręcz dramatycznych akcji związanych z ratowaniem ludzkiego życia. To miejsce, które warto zobaczyć, choćby dla wspomnień z odległych lat.

Na zakończenie należy nadmienić, że od kilku kadencji jednostką kieruje zarząd w składzie: prezes Józef Kusal, naczelnik Dariusz Janic i jego zastępcy: Adrian Malewski i Damian Lewandowski, sekretarz Rafał Kusal, skarbnik Krzysztof Dreksler, gospodarzem jest Janusz Stryjewski, kronikarzem Anna Smolarska, a przewodniczącym komisji rewizyjnej Tadeusz Ociepa.

Wnętrze Izby Pamięci OSP Błeszno z eksponatami historycznymi

Jubileuszowe obchody i odznaczenia

Obchody 100-lecia jednostki rozpoczęto uroczystą mszą świętą. Nabożeństwo celebrowali ksiądz Kapelan Pożarnictwa Sławomir Galasiński w asyście księdza Romana Rakowieckiego, proboszcza parafii Św. Jana Chrzciciela oraz księdza Jacka Michalewskiego, proboszcza parafii Św. Stanisława Biskupa i Męczennika.

W kolejnym punkcie uroczystości dowódca apelu, dh Łukasz Wołosz, złożył meldunek o gotowości pododdziałów do apelu zastępcy prezydenta miasta Częstochowa - Ryszardowi Stefaniakowi. Po tym nastąpił przegląd pododdziałów oraz oficjalne powitanie.

W dalszej części uroczystości dokonano wbicia okolicznościowych gwoździ pamiątkowych na drzewcu nowego sztandaru, ufundowanego w uznaniu zasług dla jednostki. Generał Nadbrygadier Pożarnictwa, Wiceprezes Zarządu Głównego w Warszawie, Prezes Zarządu Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP w Katowicach - dh Zbigniew Meres odczytał Akt Nadania Sztandaru i wręczył go Prezesowi OSP Częstochowa - Błeszno - dh Pawłowi Cabanowi. Następnie poproszono fundatora sztandaru, Pana Janusza Ślęzaka, aby w imieniu swoim, jak i mieszkańców Błeszna, przekazał sztandar Prezydentowi Miasta Częstochowa. W imieniu jednostki sztandar przejął od Pana Prezydenta dh Paweł Caban, a następnie przekazał go Pocztowi Sztandarowemu w składzie: dh Marek Cieśla, dh Jan Frymus, dr Patryk Janas.

Ochotnicza Straż Pożarna Częstochowa Błeszno została uhonorowana „Złotym Znakiem Związku OSP RP” oraz „Złotą Odznaką Honorową za Zasługi Dla Województwa Śląskiego”. Zasłużonym druhnom i druhom z jednostki wręczono medale i odznaczenia.

Wręczenie sztandaru OSP Błeszno podczas uroczystości 100-lecia

tags: #100 #lat #osp #bleszno