Wśród strażaków-ochotników krąży powszechnie powiedzenie: „Pokażcie, jaką macie orkiestrę dętą, a powiemy wam, jaką jesteście jednostką”. Ochotnicza Straż Pożarna w Majdanie Sieniawskim to jednostka z bogatą, choć nie zawsze udokumentowaną, historią, która przez lata doskonaliła się, by sprostać wyzwaniom współczesności. Jej historia sięga początków XX wieku, a dziś jest to nowoczesna i aktywnie działająca organizacja, będąca sercem lokalnej społeczności.
Początki i rozwój jednostki
Jednostka OSP w Majdanie Sieniawskim została powołana do życia w 1909 roku, gdy Majdan znajdował się jeszcze pod zaborem austriackim. Od samego początku jej misją była ochrona mieszkańców i ich mienia. Ochotnicza Straż Pożarna w Majdanie Sieniawskim posiada status stowarzyszenia wyższej użyteczności publicznej i należy do Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. Posiada własny statut i osobowość prawną, co oznacza, że może być podmiotem praw i obowiązków. Niestety, dzieje Ochotniczej Straży Pożarnej w Majdanie Sieniawskim nigdy nie były spisywane, co skutkuje brakiem kronik i wielu ważnych dokumentów dotyczących działalności tej organizacji. Wśród wczesnych członków jednostki wymienia się m.in.: Wojciecha Hejdę, Marcina Lafana, Józefa Szlachtę, Wawrzyńca Łopucha, Józefa Mazura, Pisarczyka Jana, Stanisława Grucę, Józefa Łopucha, Mikołaja Marczaka i Jana Brzyskiego.
Działalność powojenna i rozwój infrastruktury
Reorganizacja i budowa remizy (lata 50.)
Nowy zarząd OSP rozpoczął swoją pracę od 1958 roku. W tym czasie, na początku roku sprawozdawczego, oddział ratowniczy liczył 13 strażaków. W ciągu roku nie ubyło ani nie przybyło członków. Straż była czynna i wyposażona w sprzęt pożarniczy, dysponując motopompą. Jednakże, z uwagi na rozległy teren, warunki były trudne, a transport furmankami utrudniał szybkie dotarcie na miejsce pożaru. Nowo wybrany zarząd, wraz z całą strażą, podjął działania mające na celu polepszenie warunków. Zaplanowano więc budowę remizy i garażu, aby jednostka mogła otrzymać samochód.
Problem stanowiły przede wszystkim koszty, gdyż w kasie brakowało środków. Straż postanowiła zorganizować zabawę, aby pozyskać fundusze na pierwsze wydatki. Gromadzka Rada przekazała drzewo na budowę remizy, pierwotnie planowanej jako drewnianej. Gdy rozpoczęto budowę remizy murowanej, zarząd uchwalił sprzedaż drewna, z czego uzyskano 8 700 zł. Ze zbiórek przeprowadzanych wśród mieszkańców uzyskano 1 484 zł, a z drugiej zabawy 1 515 zł. G.S. Sieniawa przekazała 1 077 zł, co w sumie, w przeciągu okresu sprawozdawczego, dało dochody w wysokości 22 268 zł. Dzięki wspólnemu wysiłkowi i dużej pomocy PGRN oraz Powiatu, w tym roku ukończono budowę garażu. Mimo lepszych warunków, straż nadal miała wiele niedociągnięć, które wymagały omówienia i dalszych działań, takich jak budowa remizy i zbiornika na wodę, niezbędnego w razie suszy.
W roku sprawozdawczym oddział bojowy OSP wyjeżdżał trzynaście razy do pożarów, z czego do Krasnego jeden raz, do Cieplic trzy razy, Sieniawy jeden raz, do Pawłowej dwa razy, do Luchowa trzy razy i w Majdanie dwa razy. Jeden alarm okazał się fałszywy. Dwa wyjazdy dotyczyły palącego się lasu, a dziesięć - zabudowań gospodarczych. Drużyna bojowa odbyła 20 ćwiczeń, z czego 2 wspólnie z pomocniczym oddziałem w Dobropolu. Przeprowadzono również dwukrotnie, na wiosnę i jesienią, kontrolę przeciwpożarową w obiektach indywidualnych, podczas której zauważono szereg niedociągnięć.
Lata 60. - umacnianie pozycji
W 1968 roku jednostka OSP w Majdanie Sieniawskim posiadała samochód bojowy wraz z motopompą i wystarczającą ilością węży do sprawnego działania nawet w wyjątkowych wypadkach. Miała również pełne wyposażenie osobiste sekcji bojowej. Straż liczyła 29 członków, w tym dwóch furmanów. Oddział główny stanowiło 20 członków, a drużyna pomocnicza w Dobropolu liczyła 9 członków i dysponowała dwoma podwodami konnymi oraz sikawką ręczną.
Członkowie straży aktywnie uczestniczyli w czynach społecznych, przeprowadzali kontrole przeciwpożarowe i sanitarno-porządkowe, a także pogadanki z dziećmi w szkołach i klubie na tematy ochrony przeciwpożarowej. Duży wkład pracy włożono w budowę wspinalni (wieży do ćwiczeń), którą rozpoczęto w 1966 roku. Obiekt został wybudowany w stanie surowym, ale nie został całkowicie ukończony z powodu braku materiałów, głównie desek. Duże trudności i zwłoki wiązały się również z zakupem blachy potrzebnej na pokrycie dachu.
Rok 1966 był bardzo pomyślny dla jednostki - na terenie gromady nie było żadnego pożaru, a jeden wyjazd dotyczył pożaru w Woli Różanieckiej, poza rejonem działania OSP Majdan Sieniawski. Z uwagi na to, Państwowy Zakład Ubezpieczeń przyznał premię w wysokości 3000 zł na zakup sprzętu bojowego i inne wydatki. Otrzymano również 50% zniżki na zakup 10 kompletów mundurów z pasami, które zakupiono po zaniżonej cenie. W maju tego roku zorganizowano zabawę taneczną w świetlicy Gromadzkiego Domu Kultury w Dobropolu, która z powodu złych warunków atmosferycznych (deszczu) przyniosła skromny dochód 520 zł po opłaceniu orkiestry i wynajmu sali. Samochód pożarniczy był w remoncie, wmontowywano do niego drugi silnik po naprawie głównej, a jego powrót do bazy spodziewany był w najbliższych dniach. Zarząd zbierał się trzy razy na posiedzenia, a Gromadzka Rada Narodowa przeprowadziła trzy kontrole przeciwpożarowe. Sprawa remontu remizy w sekcji pomocniczej w Dobropolu również była aktualna; większość materiałów, głównie desek, zgromadzono jeszcze w 1965 roku, ale prace nie posuwały się naprzód.
Transformacje i modernizacja w latach 70.
W kolejnych latach OSP w Majdanie Sieniawskim przeszła znaczące przemiany. Jednostka zmieniła swoje oblicze, stając się zmechanizowaną i wyposażoną w nowoczesny sprzęt, podczas gdy jeszcze kilka lat wcześniej dysponowała jedynie ręczną sikawką, a remiza była prostą szopką z desek. Członkowie OSP byli ludźmi świadomymi swego zadania i pełni idei społecznej; wielu z nich pełniło funkcje radnych Gminnej Rady Narodowej, działało w ORMO, Kółku Rolniczym, będąc wzorowymi rolnikami.
Jednostka liczyła 45 członków, w tym jeden członek dożywotnio, jeden honorowy i 43 czynnych strażaków. Ilość ta została podzielona na trzy grupy, tworząc dwie sekcje pomocnicze: w Dobropolu i Osówce Dolnej. Sekcja w Dobropolu istniała od kilku lat i była wyposażona w motopompę, syrenę elektryczną oraz drobny sprzęt. Natomiast w Osówce sekcja została zawiązana dwa lata wcześniej i rozpoczęto budowę murowanej remizy, która nie była jeszcze całkowicie wykończona. Na rozbudowę świetlicy pozyskano 50 000 zł, z czego 40 000 zł z Powiatowej Komendy OSP, a 10 000 zł z P.G.R.N. Wykonanie tych prac napotkało poważne trudności, a wykonawca prowadził remont przez półtora roku, ale ostatecznie prace zostały zakończone.
W tym okresie jednostka otrzymała wiele nowego sprzętu bojowego, stając się prawie kompletnie wyposażoną. Otrzymano wymianę wozu z typu GM na SBA, nowe węże oraz syrenę elektryczną, którą załączono na Końskiej Ulicy, a starą przekazano sekcji w Dobropolu. Sekcja ta również otrzymała nowe węże. Mimo postępów, nadal istniały poważne braki, które wymagały uzupełnienia, takie jak brak podłogi i sufitu w remizie na Osówce. Straż zwróciła się z prośbą do społeczności o przydzielenie drewna z lasów wsi Majdan Sieniawski na wykończenie remizy, a do Powiatowej Komendy o wyposażenie w motopompę i system alarmowy. Do Urzędu Gminy skierowano prośbę o dodatkowe dofinansowanie na utrzymanie świetlicy, z której, ze względu na odległość (5 km z Końskiej Ulicy do świetlicy w Dobropolu), nikt z tego przysiółka nie korzystał. Jednakże w świetlicy odbywały się różne zebrania i szkolenia rolnicze. Aktywnie działało koło ZMW, które chciało korzystać z tej świetlicy, a młodzież wyrażała chęć zorganizowania drużyny żeńskiej i młodzieżowej straży. Chodziło jedynie o wyposażenie świetlicy i udostępnienie jej młodzieży. W okresie sprawozdawczym jednostka brała czynny udział w dwóch pożarach lokalnych oraz czterech na terenach obcych, a także uczestniczyła w ramach akcji wiosennej w kontroli przeciwpożarowej.
Współczesna Ochotnicza Straż Pożarna w Majdanie Sieniawskim
Dziś OSP Majdan Sieniawski to w pełni nowoczesna, stale doskonaląca się jednostka, która jest zdolna stawić czoła nawet najtrudniejszym zadaniom. Na tym terenie działają cztery jednostki ochotniczej straży pożarnej, lecz tylko OSP Majdan Sieniawski od 2016 roku jest zrzeszona w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym (KSRG).
W ubiegłym roku, jednostka była zadysponowywana do akcji czterdzieści siedem razy. Dwadzieścia trzy razy wyjeżdżano do pożarów, płonęły przede wszystkim lasy stanowiące blisko sześćdziesiąt procent obszaru oraz nieużytki rolne. Pozostałe akcje dotyczyły miejscowych zagrożeń oraz wypadków drogowych. Naczelnik jednostki, dh Zdzisław Sęk, podkreśla skuteczność działań. OSP Majdan Sieniawski dysponuje dwoma samochodami: wysłużonym wozem GBA marki Magirus z 1982 roku (nieco inne źródło podaje rok produkcji 1986 dla Iveco Magirus GBA) oraz dwuletnim Peugeotem Boxer. Na swoim wyposażeniu ma również motopompę pożarniczą M8|8, agregat prądotwórczy, maszt z najaśnicami, dwa komplety aparatów powietrznych podciśnieniowych, pilarkę do drewna, 20 węży tłoczonych typu W-75, 20 typu W-52, drabiny, torbę ratowniczą PSPR-1, nosze ewakuacyjne, szyny Kramera i inny sprzęt bojowy.
Główne zadania OSP to ochrona przeciwpożarowa i działania ratownicze na terenie wsi Majdan Sieniawski i na terenie gminy Adamówka. Dzisiejsza Ochotnicza Straż Pożarna w Majdanie Sieniawskim nie tylko broni przed pożarami i klęskami żywiołowymi, ale jest również organizacją, która integruje i aktywizuje środowisko lokalne.
Struktura i członkowie
Władzą OSP w Majdanie Sieniawskim jest walne zebranie członków, demokratycznie wybierany zarząd i komisja rewizyjna. Członkowie dzielą się na czynnych, wspierających i honorowych. Zarząd tworzą: prezes, naczelnik, dwóch wiceprezesów oraz sekretarz, skarbnik i członkowie zarządu. Obecnie do OSP w Majdanie Sieniawskim należy 90 strażaków, w tym:
- 11 czynnych strażaków-ratowników (wszyscy odbyli specjalistyczne szkolenie w zakresie stosowania aparatów powietrznych),
- 38 honorowych,
- 10 wspierających.
Młodzieżowa Orkiestra Dęta
W 2012 roku w jednostce Majdan Sieniawski została założona Młodzieżowa Orkiestra Dęta. Wójt gminy wyrażał wdzięczność dh. Zdzisławowi Sękowi za jego zapał i determinację w dążeniu do założenia orkiestry, co w tamtych latach graniczyło z cudem z powodu problemów finansowych gminy. W 2013 roku zdołano zapewnić fundusze i wymarzona orkiestra powstała, rozpoczynając od finansowania nauki młodzieży gry na instrumentach. Zapał naczelnika Zdzisława owocuje do dnia dzisiejszego.
Młodzieżowa Orkiestra Dęta, której założycielem i kierownikiem jest dh Zdzisław Sęk, liczy trzydziestu orkiestrantów, z czego zaledwie pięciu to dorośli strażacy. Orkiestra wielokrotnie uczestniczyła w różnego rodzaju przeglądach i festiwalach orkiestr dętych, odnosząc sukcesy. Młodzi strażacy z dumą wspominają występy na Cmentarzu Na Rossie w Wilnie.
Pamięć i jubileusze
Wyróżnienia i uznanie
Zaangażowanie OSP Majdan Sieniawski zostało dostrzeżone przez ogólnopolskie władze. W ubiegłym roku Krajowy Kapelmistrz Honorowych Dawców Krwi ks. płk Zenon Surma podjął decyzję o zorganizowaniu w Majdanie Sieniawskim Ogólnopolskiego Spotkania Opłatkowego Honorowych Dawców Krwi. Było to duże wyróżnienie i docenienie pracy jednostki, gdyż po raz pierwszy w historii tych spotkań na organizatora wyznaczono tak niewielką wioskę.
Najstarszy członek OSP
Najstarszym członkiem Ochotniczej Straży Pożarnej w Majdanie Sieniawskim jest, pamiętający czasy po wojnie, Stanisław Brzyski, urodzony 31 marca 1919 roku w Majdanie, syn Heleny i Marcina Brzyskich. Do OSP wstąpił w 1948 roku, mając 29 lat, i czynnie pełnił funkcje strażaka do 60 roku życia. Obecnie jest członkiem honorowym. Pan Brzyski był ojcem pięciorga dzieci, pracował w gospodarstwie rolnym, a ponadto przez 20 lat był pracownikiem leśnym. W straży przez cały czas był czynnym członkiem, uczestnicząc w wielu akcjach ratowniczych, narażając własne życie, aby ratować innych i ich dobytek. Pomagał przy budowie remizy w Majdanie Sieniawskim i udzielał się przy organizacji zabaw strażackich. Opisuje, że zaraz po wojnie pożarów było o wiele więcej niż obecnie, ponieważ domy i budynki gospodarcze były zazwyczaj drewniane, co sprzyjało szybkiemu rozprzestrzenianiu się ognia. Największy pożar, jaki przeżył w Majdanie, to spalenie się starego, drewnianego kościoła w 1956 roku, który zapalił się od niezgaszonej świecy pozostawionej przez kościelnego.
Obchody 110-lecia OSP
W dniu 13 lipca 2019 roku w miejscowości Majdan Sieniawski uroczyście obchodzono 110-lecie funkcjonowania Ochotniczej Straży Pożarnej. Z okazji tego jubileuszu odbył się uroczysty apel połączony z przeglądem pododdziałów. Apel poprzedzony został Mszą Świętą w intencji strażaków, którą odprawił Ksiądz Kapelan Paweł Samborski. W uroczystościach brało udział wielu znamienitych gości, a na ręce dh. Tomasza Śmieciucha - Prezesa OSP w Majdanie Sieniawskim - wpłynęło wiele listów gratulacyjnych od zaproszonych gości, którzy nie mogli uczestniczyć osobiście.
Dowódcą uroczystości był dh Stanisław Szegda, który wzorowo poprowadził przegląd. Scenariuszem oraz koordynacją uroczystości zajmowali się Jacek Kierepka oraz dh Zdzisław Sęk. Gospodarzami uroczystości byli Edward Jarmuziewicz - Wójt Gminy Adamówka oraz Członkowie OSP w Majdanie Sieniawskim. Wśród działaczy i organizatorów uroczystości wymienia się również: Dyjaka Tadeusza, Pokrywkę Bogdana, Kierepkę Jacka, Gąsiora Zbigniewa, Śmieciucha Tomasza i Dubela Romana.