Jubileusz 130-lecia OSP Dukla - Uroczystości 16 czerwca 2019 roku
W niedzielę, 16 czerwca 2019 roku, w Dukli odbyły się uroczystości związane z jubileuszem 130-lecia istnienia Ochotniczej Straży Pożarnej. Obchody rozpoczęły się od mszy świętej w Sanktuarium św. Jana z Dukli, odprawionej w intencji strażaków. Po nabożeństwie nastąpił uroczysty przemarsz pocztów sztandarowych i zaproszonych gości pod remizę strażacką.
Wśród znamienitych gości, którzy zaszczycili swoją obecnością jubileusz, znaleźli się między innymi: gwardian i kustosz dukielskiego Sanktuarium św. Jana z Dukli o. Tacjan Mróz, a także Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. dr hab. Piotr Gliński.
Geneza i początki Ochotniczej Straży Pożarnej w Dukli
Ochotnicza Straż Pożarna w Dukli została założona 15 grudnia 1889 roku. Pierwotnie funkcjonowała pod nazwami: Towarzystwo Straży Ogniowej Ochotniczej Miasta Dukli oraz Straż Ochotnicza Ogniowa Dukielska. Założycielami Towarzystwa Straży Ogniowej Ochotniczej Miasta Dukli pod koniec XIX wieku byli:
- dr Karol Reiss (lekarz medycyny, aptekarz)
- Juliusz Fiebert (ówczesny burmistrz)
- Aleksander Obłaza
- Franciszek Srkal
- Maurycy Goldhammer
- Leon Lalicki
- Władysław Ziębiński
Pierwszym naczelnikiem straży został dr Karol Reiss. Członkami wydziału zostali dr K. Reiss, z-ca F. Srkal, a także J. Fiebert, M. Goldchammer i W. Ziembiński. Pierwsze posiedzenia wydziału odbywały się w kancelarii szkolnej.
Na samym początku działalności, dla straży sprawiono dwa kompletne mundury z rynsztunkiem. W sierpniu 1890 roku uchwalono, że wieża strażacka ma być zbudowana na gruncie hrabiego Męcińskiego - na Blichu, obok folwarku przy Trakcie Żmigrodzkim. Panowie naczelnicy mieli udać się do hrabiego w celu wyjednania materiału i pomocy przy budowie wieży. W tym samym roku, za zapomogę otrzymaną od J.C. Mości Najjaśniejszego Pana w wysokości 80 zł reńskich, zakupiono dwa wozy kołowe na beczki z wodą.
Według protokołu z posiedzenia Towarzystwa z dnia 10 maja 1891 roku, Straż Ochotnicza Ogniowa Dukielska ukonstytuowała się 15 grudnia 1889 roku, kiedy to na zgromadzeniu zwołanym przez założycieli wybrano naczelnika i cały wydział.
W 1891 roku zakupiono drabinę hakową o długości 4 metrów, dwie drabiny dachowe i jedną dużą drabinę. Sprawiono również sikawkę firmy "FLADER" z Sorghental w Czechach, którą kupiono na raty, a także dzwonek alarmowy, węże i 6 hełmów mosiężnych. W 1892 roku straż liczyła 30 członków czynnych i 60 wspierających. W tym samym roku zakupiono pierwszą sikawkę ciągniętą przez ludzi, hełmy mosiężne i dzwonek alarmowy, który umieszczono na lipie obok szkoły. Postanowiono również przenieść wieżę na targowicę.
W 1894 roku naczelnikiem straży został Wilhelm Kropaczek, a dr K. Reiss otrzymał tytuł członka honorowego. W 1899 roku wykonano sztandar z wizerunkiem św. Floriana.
Rozwój straży w okresie międzywojennym i powojennym
Kolejnymi naczelnikami straży byli: Jasiński, sędzia Karol Konopacki, Franciszek Krawczyński, Adam Rygiel, ks. Kanonik Antoni Typrowicz oraz Hieronim Blumm. W latach 1897-1900 pojawiały się wzmianki dotyczące potrzeby wykonania sztandaru dla straży z wizerunkiem Świętego Floriana i Świętego Jana z Dukli.
W kolejnych latach działalność straży uległa osłabieniu z powodu braku subwencji od władz gminy, wewnętrznych sporów i braku zainteresowania inteligencji losami Towarzystwa. Dopiero w 1908 roku, po potężnym pożarze, który zniszczył jedną stronę rynku, do straży przystąpiło wielu nowych członków.
Czasy świetności straż przeżywała w okresie międzywojennym, głównie dzięki księdzu kanonikowi Antoniemu Typrowiczowi, który od 1924 roku pełnił funkcję jednocześnie burmistrza i prezesa straży. W 1924 roku straż przystąpiła do Związku OSP we Lwowie. W 1926 roku naczelnik Blumm założył przy straży bibliotekę, której dużą część księgozbioru użyczył hrabia Tarnowski. W 1932 roku Małopolski Związek Straży Pożarnych we Lwowie przyznał straży sikawkę motorową. 15 maja 1935 roku straż dukielska uczestniczyła w uroczystości żałobnej ku czci Marszałka Józefa Piłsudskiego.
Po odbudowie ze zniszczeń wojennych, na przełomie lat 50. i 60. XX wieku, wybudowano nową remizę przy magistracie. Po śmierci naczelnika Rządcy, funkcję tę objął Zbigniew Ukleja, a prezesem został Wojciech Piróg.
Współczesność OSP Dukla - odznaczenia, sprzęt i współpraca
W 1989 roku, z okazji 100-lecia istnienia straży, uroczyście obchodzono stulecie Straży Dukielskiej. Z tej okazji sztandar jednostki, ufundowany przez Urząd Miasta i Gminy Dukla, został odznaczony "Złotym Znakiem Związku". Od 1990 roku naczelnikiem straży jest Zenon Kostyra, a prezesem Wiktor Madej. Od 1995 roku straż została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.
W 1999 roku jednostka otrzymała nowy sztandar. W 2005 roku, podczas obchodów 115-lecia straży, oddano do użytku nowoczesny obiekt, w którym oprócz remizy strażackiej mieści się siedziba załogi karetki Pogotowia Ratunkowego oraz GOPR, tworząc Bazę Ratownictwa Ogólnego.
Obecnie OSP Dukla współpracuje ze strażakami ze Słowacji (Ladomirovej, Svidnik i Soli) oraz z jednostkami z gminy partnerskiej Jordanów. Jednostka aktywnie uczestniczy w licznych akcjach ratowniczo-gaśniczych pod dowództwem kolejnych naczelników i prezesów, do których należeli m.in.: Tadeusz Rządca, Zbigniew Ukleja, Wojciech Piróg, Andrzej Ukleja, Zenon Kostyra, Jacek Ukleja. Obecnie funkcje prezesa i naczelnika pełnią odpowiednio Wiktor Madej i Damian Madej.
Nowoczesny sprzęt i wyróżnienia dla strażaków
W niedzielę, 16 czerwca 2019 roku, z okazji 130. rocznicy powstania jednostki, strażacy z OSP Dukla otrzymali kolejny nowoczesny samochód ratowniczo-gaśniczy GCBA "SCANIA" P410 serii XT. Wartość pojazdu wynosi 1 020 900 złotych, a jego zakup został sfinansowany z dotacji otrzymanych od Komendy Głównej PSP, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Rzeszowie oraz ze środków Gminy Dukla.
Podczas uroczystości jubileuszowych uhonorowano odznaczeniami i wyróżnieniami zasłużonych strażaków. Niedawno strażacy brali udział w wielogodzinnej akcji ratowniczo-gaśniczej w Nowej Wsi, gdzie doszło do wypadku z udziałem cysterny, ciężarówki i samochodu osobowego.
W 2018 roku dukielscy strażacy interweniowali przy 119 zdarzeniach i działaniach ratowniczo-gaśniczych, a w 2019 roku do 86 zdarzeń.
Goście i przemówienia podczas jubileuszu
Uroczystości jubileuszowe zaszczycili swoją obecnością znamienici goście, wśród których znaleźli się m.in.:
- Wicepremier RP Piotr Gliński
- Poseł Parlamentu Europejskiego Bogdan Rzońca
- Wicewojewoda Podkarpacki Lucyna Podhalicz
- Przewodniczący Sejmiku Wojewódzkiego Jerzy Borcz
- Podkarpacki Komendant Wojewódzki PSP nadbryg. Andrzej Babiec
- Komendant Miejski PSP w Krośnie st. bryg. Mariusz Bieńczak
- Wiceprezes Zarządu Oddziału Wojewódzkiego ZOSP RP w Rzeszowie dh Tadeusz Sieniawski
- Prezes ZOP ZOSP RP w Krośnie dh Jan Kilar
- Przewodniczący Rady Powiatu Krośnieńskiej Andrzej Krężałek
- Burmistrz Dukli Andrzej Bytnar
- Przedstawiciele Rady Gminy
- Pocztów sztandarowe z zaprzyjaźnionych jednostek OSP
- Przedstawiciele innych służb mundurowych i ratowniczych
Podczas ceremonii głos zabrał Wicepremier Piotr Gliński, podkreślając znaczenie pracy strażaków: "Dzisiaj mamy tego doskonały przykład. Z jednej strony wasza zdolność do ciężkiej pracy, do poświęcenia, do wspólnotowości, do miłości bliźniego, do solidarności. A z drugiej strony realizacja zasady pomocniczości i subsydialności, która jest zapisana w polskiej konstytucji. Dbamy o to jako rząd, jako instytucje państwowe, o to żebyście mogli profesjonalnie pełnić swoją służbę korzystając z najlepszego sprzętu." Wicepremier dodał również: "Jestem tu po to żeby w imieniu polskiego rządu państwu podziękować."
Dowódcą uroczystości był st. kpt. Krzysztof Szczęsny z Komendy Miejskiej PSP w Krośnie, a spikerem dh Adam Łukaszewski.