Na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych, strażakom ratownikom OSP przysługuje specjalne świadczenie ratownicze. Jest to forma docenienia wieloletniej służby i wkładu w zapewnienie bezpieczeństwa publicznego.
Kto może otrzymać świadczenie ratownicze?
Prawo do dodatku przysługuje osobom, które przez lata czynnie uczestniczyły w działaniach ratowniczych. Świadczenie jest wypłacane dożywotnio i nie jest powiązane z wysokością podstawowej emerytury czy renty.
Główne kryteria przyznawania:
- Kobiety: osiągnięcie wieku 60 lat oraz co najmniej 20 lat czynnej służby.
- Mężczyźni: osiągnięcie wieku 65 lat oraz co najmniej 25 lat czynnej służby.
- Czynny udział: wymagany jest bezpośredni udział w działaniach ratowniczych lub akcjach ratowniczych przynajmniej raz w każdym roku deklarowanego stażu.
Warto pamiętać, że staż nie musi być ciągły. Przy naliczaniu okresu czynnego uczestnictwa w działaniach nie jest wymagane zachowanie ciągłości wysługi lat w OSP.
Wysokość świadczenia i zasady wypłaty
Od marca 2026 roku wysokość świadczenia ratowniczego wynosi 288 zł miesięcznie. Świadczenie to podlega corocznej waloryzacji w marcu, na takich samych zasadach jak emerytury i renty. Co istotne, jest ono całkowicie zwolnione z podatku dochodowego (PIT), co oznacza, że beneficjent otrzymuje pełną kwotę "na rękę".
Środki te nie są wypłacane przez ZUS, lecz przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA. Wypłata następuje miesięcznie, do 15. dnia każdego miesiąca kalendarzowego.
Jak złożyć wniosek i udokumentować staż?
Wiele osób błędnie kieruje zapytania do ZUS, podczas gdy formalności załatwia się w jednostkach Państwowej Straży Pożarnej (PSP). Wniosek należy złożyć u komendanta powiatowego lub miejskiego PSP właściwego dla miejsca zamieszkania.
Dokumentowanie stażu:
- Okres od 1 stycznia 2022 r.: Potwierdzeniem jest dokumentacja prowadzona przez PSP.
- Okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2021 r.: Dokumentacja PSP lub pisemne oświadczenie trzech świadków.
- Okres do 31 grudnia 2011 r.: Udział w akcjach potwierdzany jest wyłącznie przez pisemne oświadczenie trzech świadków.
W przypadku oświadczeń świadków, muszą oni spełniać określone wymogi: nie mogą być najbliższymi krewnymi wnioskodawcy (małżonek, rodzeństwo, dzieci, wnuki), a co najmniej jeden z nich musi być osobą, która w okresie służby wnioskodawcy pełniła funkcje publiczne lub pracowała w administracji samorządowej.
| Wymagany dokument | Cel |
|---|---|
| Wniosek o świadczenie | Podstawa wszczęcia postępowania |
| Dowód osobisty | Potwierdzenie tożsamości i wieku |
| Oświadczenia świadków | Dowód stażu przed 2012 rokiem |
| Numer rachunku bankowego | Wskazanie miejsca przelewu środków |
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Czy muszę być na emeryturze? Nie, świadczenie przysługuje niezależnie od posiadania statusu emeryta.
- Czy dodatek wpływa na inne świadczenia? Nie, świadczenie ratownicze nie wlicza się do dochodu przy ustalaniu prawa do świadczeń z pomocy społecznej.
- Co jeśli wniosek będzie niekompletny? Komendant wyda decyzję na podstawie złożonych dokumentów; niekompletny wniosek pozostaje bez rozpoznania.