Skuteczna ochrona przeciwpożarowa wymaga zastosowania odpowiedniego sprzętu i technik. Wiele pożarów wymaga użycia specjalistycznych środków gaśniczych, takich jak piana, która minimalizuje straty materialne i zwiększa efektywność działań. Niniejsza artykuł przedstawia kluczowe elementy systemów gaśniczych, ze szczególnym uwzględnieniem agregatów pianotwórczych i ich zastosowania w połączeniu z hydrantami.
Węże Pożarnicze: Klucz do Dostarczania Środka Gaśniczego
Węże pożarnicze są fundamentalnym elementem każdego systemu gaśniczego, umożliwiającym dostarczanie wody lub roztworów pianotwórczych do miejsca pożaru. Dzielą się na węże ssawne i tłoczne, a także specjalistyczne węże o podwyższonej odporności.
Węże Ssane
Węże ssawne służą do przesyłu zassanej wody lub innych płynów z miejsca ich magazynowania do pompy. Stanowią połączenie urządzenia zasysającego, np. smoka ssawnego, z nasadą ssawną pompy. W zależności od materiału wykonania, węże ssawne dzielimy na typ A - węże ssawne gumowe i typ B - węże ssawne z tworzywa sztucznego (PVC). Rozróżnia się węże o różnych średnicach wewnętrznych, a także w odmianach z łącznikami (Ł) i bez łączników (B).
Budowa węży ssawnych:
- Pożarnicze węże ssawne gumowe posiadają warstwę wewnętrzną i zewnętrzną wykonaną z gumy, wewnętrzną spiralę wzmacniającą z drutu stalowego oraz wzmocnienie tekstylne. Połączenie węży z łącznikami powinno być wykonane trzema sekcjami drutu.
- Pożarnicze węże ssawne PVC mają taśmę wężową wykonaną z miękkiego PVC, zbrojoną spiralą z twardego PVC. Połączenie węży PVC z łącznikami jest podobne jak w przypadku węży gumowych. Niektóre węże mogą posiadać osłony termoizolacyjne zabezpieczające taśmowanie.
Zasada działania: Wąż ssawny po połączeniu w układ zasysający pozwala na swobodny przepływ zassanej wody. Oplot spiralny zabezpiecza wąż przed zaciśnięciem i zmniejszeniem przekroju na skutek wytworzenia podciśnienia wewnątrz układu ssącego.
Węże Tłoczne
Węże tłoczne służą do tłoczenia wody oraz wodnych roztworów środków pianotwórczych pod odpowiednim ciśnieniem. Posiadają z obu stron łącznik, dzięki czemu mogą tłoczyć wodę od autopompy, motopompy lub hydrantu do miejsca pożaru.
Węże tłoczne dzielą się na:
- Węże tłoczne oznaczone literą W, przeznaczone do współpracy z motopompami i autopompami pożarniczymi. Posiadają wszystkie cztery wielkości łączników i są oznaczone czarnym podwójnym paskiem na całej długości.
- Węże tłoczne oznaczone literą H, przeznaczone do hydrantów. Posiadają tylko dwie wielkości łączników i są oznaczone podwójnym niebieskim lub czerwonym paskiem.
Budowa węży tłocznych: Pożarniczy wąż tłoczny składa się z taśmy wężowej zakończonej łącznikami tłocznymi. Taśma wężowa to oplot z włókien syntetycznych (np. przędzy poliestrowej) oraz wykładzina wewnętrzna z gumy lub tworzyw sztucznych (np. poliuretan, folia PVC), zapewniająca szczelność i gładkość powierzchni. Dostępne są również węże stylonowe z wewnętrzną okładziną gumową. Oplot taśmy wężowej zakończony jest łącznikami zataśmowanymi drutem, a nowością jest dodatkowe zabezpieczenie tulei łącznika w postaci gumowego pierścienia.
Węże Tłoczne Specjalnego Przeznaczenia
Wąż tłoczny specjalnego przeznaczenia jest wężem powlekanym, który może być stosowany w środowisku agresywnym. Wykonany jest z włókien syntetycznych i obustronnie powlekany wysokiej jakości gumą syntetyczną uszczelnioną kauczukiem syntetycznym. Dzięki swojej budowie może przetłaczać wodę lub wodny roztwór środka pianotwórczego w środowisku, które niszczy zewnętrzną warstwę węża tradycyjnego, a także transportować wodę pod wyższym ciśnieniem. Ich odporność na ścieranie jest dziesięciokrotnie wyższa od odporności tradycyjnych węży pożarniczych. Stosuje się je wszędzie tam, gdzie wymagana jest odporność na wysokie temperatury, ogień, związki chemiczne, oleje, warunki atmosferyczne, promieniowanie ultrafioletowe czy ozon.
Rozdzielacze Wodne: Kontrola Strumienia
Rozdzielacz umożliwia rozdzielenie wody dostarczonej pojedynczą linią główną na dwie lub trzy linie gaśnicze. Rozdzielacze budowane są z nasady wejściowej, korpusu, zaworów oraz dwóch lub trzech nasad wyjściowych. Wszystkie elementy wykonane są ze stopów aluminium oraz z materiałów odpornych na korozję. Na korpusie powinny znajdować się nóżki, uchwyt do przenoszenia oraz widocznie oznaczony kierunek przepływu. Rozdzielacz strażacki powinien zapewnić całkowitą szczelność. W zależności od typu zastosowanych zaworów wyróżniamy rozdzielacze kulowe i grzybkowe. Rozdzielacz kulowy ma tę przewagę nad rozdzielaczem grzybkowym, że umożliwia szybsze otwarcie lub zamknięcie zaworu. Najczęściej stosowany jest rozdzielacz.
Przeznaczenie: Rozdzielacz pozwala na podawanie środka prądów gaśniczych z kilku stanowisk gaśniczych przy wykorzystaniu jednej motopompy lub autopompy. Jest wykorzystywany podczas sprawiania linii głównej oraz linii gaśniczych do rozdzielenia kilku prądów gaśniczych wody. Może być wykorzystany podczas gaszenia pożaru zarówno do działań w natarciu, jak i w obronie.
Prądownice Gaśnicze: Kształtowanie Strumienia
Prądownice stanowią zakończenie linii wężowej gaśniczej oraz wewnętrznych sieci hydrantowych. Służą do formowania strumienia wody o odpowiednim kształcie i wydajności. W zależności od konstrukcji rozróżnia się prądownice: proste (PW), pistoletowe (PWS) (do linii szybkiego natarcia w samochodach ratowniczo-gaśniczych lub agregatach wysokociśnieniowych) i uniwersalne typu TURBO (PWT). Przed połączeniem prądownicy wodnej z wężem tłocznym należy wcześniej przygotować wąż i rozwinąć go na całej długości.
Prądownica Prosta Uniwersalna (PW)
Prądownica prosta uniwersalna (PW) składa się z nasady, zaworu odcinającego (kulowego) i rury zakończonej dyszą wypływową (pyszczkiem). Rura przepływowa prądownicy jest zaopatrzona w okładzinę gumową. Trzy położenia zaworu kulowego pozwalają na zamknięcie prądownicy, podanie prądu zwartego i podanie prądu rozproszonego.
Prądownica Pistoletowa (PWS)
Prądownica pistoletowa (PWS) jest zbudowana z nasady, rękojeści, zaworu grzybkowego, dźwigni do sterowania zaworem grzybkowym, języczka blokady i pokrętnej dyszy wypływowej. Prądownica pistoletowa PWS wyposażona jest w amortyzator olejowy, co zapobiega gwałtownemu szarpnięciu prądownika po zamknięciu prądownicy.
Prądownica Uniwersalna Typu TURBO (PWT)
Prądownica typu TURBO wyposażona jest w nasadę obrotową oraz zawór kulowy. Posiada grzybek usytuowany w osi prądownicy oraz ruchomą turbinkę poruszającą się dzięki energii strumienia wody. Prądownica uniwersalna typu TURBO wytwarza strumienie zwarte i rozproszone wody poprzez płynną regulację kąta bryłowego strumienia rozproszonego. Posiada możliwość regulacji wydajności oraz funkcję przepłukiwania z zanieczyszczeń.
Agregaty Pianotwórcze Hydrantowe i Systemy Pianowe
Gaszenie pożarów za pomocą środka gaśniczego w postaci wody w wielu przypadkach powoduje nieuniknione straty materialne. Dlatego skuteczna ochrona przeciwpożarowa zmierza w kierunku wykorzystania sprzętu i urządzeń służących do wytwarzania piany. Urządzenia wytwarzające pianę w szczególnych przypadkach gaszenia pożarów sprawdzają się znacznie lepiej niż tradycyjnie stosowane gaszenie pożarów wodą. Profesjonalna piana gaśnicza uznawana jest za jeden z najbardziej skutecznych środków do walki z pożarami, dlatego ważnym jest, by każda jednostka straży pożarnej posiadała w swoim wyposażeniu profesjonalną, efektywną wytwornicę pianową, gotową do użycia.
Wytwornice Piany
Wytwornica piany lub generator tworzy pianę z wykorzystaniem specjalnych środków pianotwórczych na bazie składników syntetycznych i proteinowych. Zastosowanie odpowiedniej wytwornicy pianowej w czasie pożaru pozwala na dopasowanie rozwiązania do sytuacji, ułatwiającej sprawne przeprowadzanie akcji ratowniczo-gaśniczej z uniknięciem poważnych strat materialnych. Wytwornice pianowe występują w wersjach z nasadami Storz 52 i 75, a ich liczba spienienia wynosi około 75 lub 150. Wytwornice piany średniej wykorzystuje się również do celów prewencyjnych, takich jak przeprowadzanie ćwiczeń gaśniczych. Prezentowane wytwornice piany wykonane są z trwałych materiałów, takich jak stal kwasoodporna, aluminium, nitryl, guma i inne.
Gaśnice przenośne typu pianowego 1
Zestawy Pianotwórcze do Hydrantów
Zestaw pianotwórczy służy do uzyskania dużej siły gaszenia przy wykorzystaniu hydrantu zewnętrznego, wewnętrznego, motopompy lub wozu strażackiego. Piana gaśnicza wytwarzana jest z mieszaniny środka pianotwórczego i wody. Maksymalna ilość piany z 60 litrów 3% środka pianotwórczego to 1980 litrów piany. Zestaw służy do szybkiego podłączenia do linii gaśniczej wodnej w celu wytworzenia piany gaśniczej. Źródłem zasilania wodnego może być hydrant zewnętrzny, hydrant wewnętrzny, motopompa, wóz strażacki. Czas pracy (podawania piany) można wydłużyć stosując zewnętrzny zbiornik ze środkiem pianotwórczym.
Procedura podłączenia zestawu:
- Woda powinna być podawana wężem z przyłączem kłowym typu STORZ (strażacki, hydrantowy) o średnicy DN52.
- Końcówkę węża należy zamocować do inżektora (zasysacza) od strony zasilania. Kierunek zasilania wskazuje strzałka na obudowie inżektora.
- Następnie należy podłączyć z drugiej strony inżektora (strona wylotowa) wąż z zestawu DN52.
- Na końcu węża należy podłączyć prądownicę pianotwórczą.
- Przed uruchomieniem zasilania należy sprawdzić ustawienie na pokrętle inżektora na poz "3", wskazujące na proces mieszania środka pianotwórczego z wodą w proporcji 3% środka gaśniczego i 97% wody. W przypadku stosowania piany 6% należy zmienić ustawienie na poz "6".
- Należy sprawdzić pewność połączeń nasady z wężem zasysającym oraz głębokość końcówki węża w zbiorniku. Wąż powinien swobodnie zawijać się na dnie zbiornika lub rurka powinna dotykać dna.
Zasysacze Liniowe i Innowacje
Zasysacze liniowe, takie jak te oferowane przez firmę POK, charakteryzują się solidnością wykonania i innowacyjną technologią. Przykładem innowacyjnego rozwiązania jest ARCH - Automatyczny Regulator Ciśnienia Hydrostatycznego. Jego zadaniem jest minimalizowanie strat ciśnienia roztworu wodno-pianowego dopływającego do prądownicy/wytwornicy pianowej, które występują, gdy prądownik operuje prądownicą z poziomu wyższego niż znajduje się zasysacz lub linia przesyłowa jest bardzo długa. ARCH zmniejsza stratę nawet o 50%. Pokrętło regulujące dozowanie środka pianotwórczego jest łożyskowane i posiada punkty dokujące przy każdym procencie ustawienia dozowania, działając bardzo precyzyjnie.
Zasysacze pracują zgodnie z zasadą Venturiego, pod ciśnieniem do 14 bar. W momencie, gdy strumień wody pod ciśnieniem przechodzi przez końcówkę koncentrycznego przewodu rurowego, zasysany jest płynny koncentrat pianowy. Zasysacz jest wyposażony w zawór zwrotny z zaworem kulowym z tworzywa polietylenowego, uniemożliwiający wpłynięcie wody do koncentratu pianowego. Kryza pomiarowa z zaczepami umożliwia regulację natężenia przepływu, a tym samym reguluje ilość wprowadzanego koncentratu.
Konserwacja i Szkolenia
- Sprawdź stan techniczny węży minimum raz na 5 lat.
- Ustal własną instrukcję podłączenia sprzętu oraz kolejność czynności w razie konieczności przeprowadzenia akcji gaśniczej.
- Przeprowadzaj szkolenia i próby użycia sprzętu z osobami wyznaczonymi do obsługi sprzętu.
tags: #agregaty #pianotworczy #hydrant