Czy kiedykolwiek myślałeś o tym, żeby zostać strażakiem Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP)? To marzenie jest w zasięgu ręki dla wielu osób, a droga do jego realizacji jest jasno określona.
Co to jest Ochotnicza Straż Pożarna (OSP)?
Ochotnicza Straż Pożarna jest jednostką umundurowaną, wyposażoną w specjalistyczny sprzęt. Głównym zadaniem OSP jest walka z pożarami, innymi miejscowymi zagrożeniami oraz klęskami żywiołowymi. W Polsce jest ponad 16 tysięcy jednostek OSP, do których należy ponad 700 tysięcy strażaków. Jednostki OSP funkcjonują jako stowarzyszenia i ściśle współpracują z Państwową Strażą Pożarną. Większość OSP jest zrzeszona w Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Ustawa o ochronie przeciwpożarowej umożliwia włączenie jednostek OSP do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Obecnie włączonych do KSRG jest ponad 4500 jednostek OSP. Przed jednostkami KSRG stawiany jest szereg wymagań sprzętowych oraz personalnych, które muszą spełniać. Warto zauważyć, że jednostki, które nie są włączone do systemu, potrafią równie sprawnie działać, zarówno podczas akcji ratowniczo-gaśniczych, jak i służąc lokalnej społeczności.

Statut OSP: Podstawa działania
Najważniejszym dokumentem w jednostce jest statut. W statucie znajdują się między innymi informacje o: celach i sposobach działania, prawach i obowiązkach członków, zasadach wyboru i funkcjonowania władz stowarzyszenia. Spektrum działań OSP jest bardzo szerokie.
Kto może zostać strażakiem OSP?
Każdy, kto chce czynnie uczestniczyć w realizacji celów OSP, może zostać strażakiem. Jak wspomniano, OSP jest stowarzyszeniem, a w statucie znajdują się informacje między innymi o tym, kto może zostać członkiem jednostki. Zakres aktywności jest tak szeroki, że każdy znajdzie coś dla siebie. Nieważne, czy jesteś mechanikiem, elektrykiem, informatykiem, kierowcą, a może nauczycielem - Twoje umiejętności mogą być cenne.
Rodzaje członkostwa w OSP
Zazwyczaj statut przewiduje kilka rodzajów członkostwa:
- Członkowie zwyczajni (czynni): Aktywnie uczestniczą w wykonywaniu postanowień statutu OSP. Zdecydowana większość osób wstępuje do OSP, aby brać bezpośredni udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych.
- Członkowie wspierający: Może nim być osoba fizyczna lub prawna, bez względu na jej miejsce zamieszkania i siedzibę w kraju lub za granicą, która zadeklaruje wspomaganie działalności OSP finansowo lub w innej formie i za swą zgodą zostanie przyjęta przez Zarząd OSP.
- Członkowie honorowi: Może nim być każda osoba fizyczna bez względu na miejsce zamieszkania, szczególnie zasłużona dla ochrony przeciwpożarowej. Godność członka honorowego nadaje Walne Zebranie Członków OSP.
Jak dołączyć do OSP: Proces krok po kroku
Trzy kroki dzielą Cię od zostania członkiem OSP.
Krok 1: Znalezienie odpowiedniej jednostki
Najpierw znajdź jednostkę, do której chciałbyś należeć. Jeżeli myślisz o zostaniu strażakiem-ratownikiem, czyli takim, który bierze bezpośredni udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych, ważna będzie lokalizacja jednostki. Jednostki OSP w ciągu kilku minut od alarmu są w stanie wyjechać do zdarzenia, dlatego im bliżej będziesz miał do jednostki, tym lepiej. Aby jednostka mogła funkcjonować, musi być prawnie zarejestrowana, a więc znajdować się w krajowym rejestrze sądowym. W rejestrze możesz wyszukać jednostkę i znaleźć dane kontaktowe.

Krok 2: Kontakt i spotkanie organizacyjne
Następnie powinieneś skontaktować się ze strażakami z wybranej jednostki, którzy udzielą Ci wszystkich informacji i przybliżą, na czym polega służba w OSP. Po skontaktowaniu się z jednostką zostaniesz zaproszony na spotkanie organizacyjne. Na spotkaniu poznasz strukturę organizacyjną, zobaczysz, jaką bazą techniczną dysponuje jednostka i dowiesz się więcej na temat dalszych kroków. Pamiętaj, że to spotkanie jest po to, aby wzajemnie się poznać; bądź przygotowany na pytania o motywację oraz o obecne doświadczenie.
Krok 3: Złożenie podania i przyjęcie do stowarzyszenia
Jeżeli po spotkaniu w OSP będziesz zdecydowany na dołączenie oraz zostaniesz pozytywnie oceniony, będziesz mógł złożyć podanie o wstąpienie. Wszystkie decyzje o przyjęciu do stowarzyszenia podejmowane są przez zarząd. Po rozpatrzeniu Twojego podania zostaniesz poinformowany i poproszony o uzupełnienie dodatkowych dokumentów i ankiet.
Pierwsze kroki w OSP: Okres próbny, badania i szkolenia
Okres próbny i zaangażowanie
Wiele jednostek ma ustalony okres próbny. W tym okresie oceniane jest zaangażowanie nowych członków w realizację celów OSP. Na tym etapie powinieneś między innymi brać udział w szkoleniach wewnętrznych, które pozwolą Ci określić, czy chcesz zostać strażakiem-ratownikiem.
Ślubowanie i badania lekarskie
Najczęściej ślubowanie ma następującą treść: „W pełni świadom obowiązków strażaka ochotnika uroczyście przyrzekam czynnie uczestniczyć w realizacji celów i zadań ochotniczej straży pożarnej. Być zdyscyplinowanym mężnym, ofiarnym w ratowaniu życia i mienia.”
Jednym z warunków uczestnictwa w działaniach ratowniczo-gaśniczych są aktualne badania lekarskie. Rodzaj badań lekarski został opisany w rozporządzeniu ministra zdrowia z dnia 14 kwietnia 2022 r.
Szkolenie podstawowe
Jeżeli jesteś już członkiem OSP i posiadasz badania lekarskie, to czas na szkolenie podstawowe. Szkolenie podstawowe to przepustka do pierwszej akcji. Szkolenie realizowane jest przez Państwową Straż Pożarną. Na program szkolenia składa się 38 tematów realizowanych w 136 godzinach (64 godziny teorii i 69 godzin zajęć praktycznych). Szkolenie zakończone jest egzaminem. Ukończenie szkolenia uprawnia do bezpośredniego uczestnictwa w akcjach ratowniczo-gaśniczych.
JAK WYGLĄDA SZKOLENIE DO OSP OD PODSTAW? ZOSTAŃ STRAŻAKIEM!
Życie aktywnego strażaka OSP: Wyzwania i motywacje
Chęć pomocy innym, zrobienie czegoś dobrego, zdobycie nowych umiejętności, sprawdzenie siły charakteru czy podtrzymanie tradycji rodzinnych to tylko niektóre powody, dla których zostaje się strażakiem. Decydując się na wstąpienie do OSP, musisz wiedzieć, że Twoje życie ulegnie diametralnej zmianie. Odkurzacz, rozpędzający się motocykl czy inna maszyna, wszystko to, co wydaje dźwięk podobny do syreny alarmowej, zacznie powodować skok adrenaliny. To, co jest najpiękniejszego w byciu strażakiem, to to, że im więcej od siebie dajesz, tym więcej otrzymujesz w zamian.
Wielu strażaków ma osobiste historie związane z OSP. Niektórzy dorastali w rodzinach strażackich, gdzie dziadek i tato byli strażakami, co sprawia, że wstąpienie do straży jest naturalnym wyborem. Inni, jak autor fragmentu, mogli mieć pierwszy kontakt ze strażą podczas zawodów Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP) lub turniejów wiedzy pożarniczej. Jeszcze innych do wstąpienia namówił kolega, co po pierwszej wizycie w jednostce i zapoznaniu ze sprzętem utwierdziło ich w przekonaniu, że chcą zostać strażakami. Straż to dla wielu przede wszystkim ludzie, na których można liczyć nie tylko podczas akcji, ale także w codziennym życiu - to druga rodzina, która dzieli się trudnościami i wspólnie sobie pomaga.

Często zadawane pytania
Czy jednostki OSP uczestniczą w takich samych akcjach jak Państwowa Straż Pożarna?
Tak. Jednostki OSP uczestniczą w takich samych akcjach jak Państwowa Straż Pożarna. Stanowisko kierowania PSP po otrzymaniu zgłoszenia podejmuje decyzję o alarmowaniu jednostek OSP. Jednostki wyposażone są w syreny alarmowe, a także w systemy powiadamiania.
Czy muszę stawiać się na każdy alarm?
Nie. Jednostka OSP tak organizuje swoją działalność, aby być w pełnej gotowości bojowej o każdej porze. Nie oznacza to, że jako strażak musisz stawić się na każdy alarm. Niektóre jednostki monitorują gotowość poszczególnych strażaków, wyznaczają dyżury itp. Zapytaj o to podczas pierwszego spotkania. Jako graniczny czas wyjazdu przyjmuje się 15 minut. W ciągu 15 minut od momentu zaalarmowania strażacy przybywają do jednostki, przebierają się w ubrania specjalne, wsiadają do wozu i wyjeżdżają do zdarzenia.
Ile trwa okres próbny?
Długość okresu próbnego zależna jest od wewnętrznych ustaleń jednostki.
Czy osoba niepełnoletnia może zostać członkiem OSP?
Tak, możesz zostać członkiem OSP za zgodą rodziców lub prawnych opiekunów. Zgodnie z najnowszym programem szkolenia podstawowego strażaków OSP, w szkoleniu mogą uczestniczyć osoby, które ukończyły 16 lat.
Czy obowiązują składki członkowskie?
Z reguły tak. Jednostka OSP to stowarzyszenie. W wielu jednostkach obowiązuje składka członkowska. Zazwyczaj jest to składka roczna w wysokości od 10 do 50 zł.
Co, jeśli nie chcę lub nie mogę brać udziału w akcjach?
Tak. Pomimo, że głównym celem OSP jest działalność ratowniczo-gaśnicza, każdy może znaleźć coś, w czym będzie mógł się realizować i wspomagać całą jednostkę.
Czy strażacy OSP mają prawo do munduru?
Tak. Strażacy OSP mają prawo do munduru. Mundur używany jest podczas świąt państwowych, religijnych, a także podczas wewnętrznych wydarzeń w jednostce. Praktyka pokazuje, że mundur otrzymują strażacy, którzy przeszli okres próbny i złożyli ślubowanie.
W tym artykule skupiliśmy się na tym, jak zostać strażakiem OSP. Pamiętaj, że w niektórych jednostkach proces rekrutacji może wyglądać nieco inaczej niż to, jak został opisany w naszym artykule. Najlepszym źródłem informacji będzie wybrana przez Ciebie jednostka. Jeżeli nie jesteś jeszcze przekonany, żeby zostać strażakiem, namawiamy Cię, żebyś spróbował - niczego nie ryzykujesz. Jeżeli uważasz nasz artykuł za wartościowy, udostępnij go dalej. Może ktoś jeszcze skorzysta z tych treści.