Alarmowanie Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) to kluczowy element sprawnego funkcjonowania systemu bezpieczeństwa państwowego. W dobie rosnących wyzwań i dynamicznego rozwoju technologii, tradycyjne metody alarmowania są uzupełniane i unowocześniane, by zapewnić maksymalną efektywność i niezawodność.
Aplikacja mobilna "Alarmowanie" dla strażaków OSP
Jednym z narzędzi wspierających szybkie i precyzyjne alarmowanie jest aplikacja mobilna "Alarmowanie". Jest to dedykowana platforma dla strażaków OSP, umożliwiająca natychmiastowe powiadamianie o alarmach.
Funkcjonalności aplikacji
- Powiadamianie o alarmach: Strażak jest powiadamiany o alarmie z jego jednostek.
- Zgłaszanie udziału w akcji: Możliwość szybkiego potwierdzenia swojego udziału w akcji.
- Raporty z akcji: Przeglądanie raportów na temat poprzednich akcji.
- Zgłaszanie braku gotowości: Funkcja informowania innych członków jednostki o swojej niedostępności.
- Personalizacja dźwięków: Aplikacja pozwala na zmianę dźwięków spośród wielu dostępnych alarmów.
- Tryb ciemny: W trosce o oczy użytkowników, istnieje możliwość włączenia ciemnego trybu.
Informacje techniczne i prywatność
Aplikacja "Alarmowanie" została zaprojektowana z myślą o użytkownikach urządzeń mobilnych. Poprawki błędów, które powodowały zacinanie się aplikacji, zostały wprowadzone w wersji 1.0.2 (ostatnia aktualizacja: 31 października 2025 r.).
Zgodność:
- iPhone: Wymaga iOS 13.4 lub nowszego.
- iPad: Wymaga iPadOS 13.4 lub nowszego.
- iPod touch: Wymaga iOS 13.4 lub nowszego.
- Mac: Wymaga macOS 11.0 lub nowszego oraz Maca z czipem Apple M1 lub nowszym.
- Apple Vision: Wymaga visionOS 1.0 lub nowszego.
Bezpieczeństwo danych: Deweloper aplikacji nie zbiera żadnych danych od użytkowników. Podstawą bezpieczeństwa jest wiedza o tym, jak deweloperzy zbierają i udostępniają dane. Praktyki w zakresie zapewniania prywatności i bezpieczeństwa danych mogą się różnić w zależności od sposobu korzystania z aplikacji, regionu i wieku użytkownika.
Dostawca: Marek Maciejewski. Deweloper nie zidentyfikował się jako podmiot gospodarczy w odniesieniu do tej aplikacji. W przypadku konsumentów na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prawa konsumenta nie mają zastosowania do umów zawieranych między konsumentem a dostawcą.
Wyzwania i potrzeba modernizacji systemów ostrzegania
Czy w czasach smartfonów i Internetu wciąż potrzebujemy syren alarmowych na dachach budynków? Okazuje się, że tak. Sytuacje kryzysowe zdecydowały o tym, że optymalizacja bezpieczeństwa powszechnego stała się jednym z głównych wyzwań stojących przed Polską.
Funkcjonujący dotychczas system alarmowania nie stanowił jednolitej i kompletnej infrastruktury technicznej. Był on nieodporny na zakłócenia, zawodny oraz pozbawiony możliwości rozwoju i wykorzystania nowoczesnych technologii.
Projekt "Rozbudowa systemu ostrzegania i alarmowania"
Wychodząc naprzeciw tym potrzebom, Komendant Główny PSP - w ramach programu „Odporność na kryzys - optymalizacja infrastruktury służb państwowych odpowiedzialnych za bezpieczeństwo”, prowadzonego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, a opracowanego na potrzeby Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności - zaplanował stworzenie jednolitego systemu ostrzegania i alarmowania. Realizacja projektu zakłada modernizację i rozbudowę istniejących elementów na bazie jednostek ochrony przeciwpożarowej.
Projekt jest finansowany z funduszy Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, a jego całkowita wartość wynosi 175 679 659 zł. System ostrzegania i alarmowania jest budowany w 4060 lokalizacjach na terenie całego kraju. Został zaprojektowany jako otwarty i skalowalny, co umożliwi jego rozbudowę oraz integrację z już istniejącymi rozwiązaniami w jednostkach administracji rządowej i samorządowej.
Proces wdrażania i selekcji jednostek
Do obsługi projektu na szczeblu centralnym Komendant Główny PSP powołał zespół wspierany przez zespoły wojewódzkie. Punktem wyjścia do określenia potrzeb nowo tworzonego systemu było zaprojektowanie w Komendzie Głównej PSP aplikacji, a następnie przeprowadzenie inwentaryzacji elementów systemów ostrzegania i alarmowania funkcjonujących już w poszczególnych województwach. Tak powstała baza danych o kluczowych dla projektu obiektach.
Następnie opracowano kryteria i mechanizm rankingowy, który przypisywał określone wartości punktowe do różnych parametrów technicznych i infrastrukturalnych jednostek, aby umożliwić ich klasyfikację i najwłaściwszy wybór. Najważniejsze kryteria, które brano pod uwagę, dotyczyły m.in. różnych parametrów technicznych i infrastrukturalnych, a zastosowany mechanizm rankingowy pozwolił na identyfikację jednostek najlepiej odpowiadających potrzebom projektu. Automatyczna selekcja umożliwiła dokonanie oceny i wyboru obiektów z uwzględnieniem wymiaru ekonomicznego i społecznego.
Równocześnie pozyskiwano wstępne deklaracje i zgody na przystąpienie do projektu od jednostek OSP oraz lokalnych samorządów. Taki sposób typowania jednostek do modernizacji dał gwarancję transparentności wyboru, a jednocześnie ich gotowości do przystąpienia do projektu po podpisaniu ostatecznego porozumienia.
Kluczową rolę w procesie nadzoru i realizacji projektu odgrywają komendanci wojewódzcy PSP. Ich zaangażowanie, wiedza i doświadczenie są nieocenione w koordynacji działań na poziomie regionalnym, dają też gwarancję, że wszystkie komponenty systemu będą funkcjonowały harmonijnie i efektywnie.
Zasada działania nowego systemu ostrzegania
Nowy system znacząco skróci drogę alarmowania do kilku kliknięć. Operator będzie logował się do specjalnej aplikacji i na cyfrowej mapie wskazywał konkretną syrenę lub całą ich grupę.
Aplikacja automatycznie wyśle polecenie do wszystkich wybranych syren jednocześnie przez sieć telekomunikacyjną, wykorzystując cyfrową sieć łączności dalekiego zasięgu LoRaWAN. Każda syrena wyposażona w minikomputer i moduł radiowy będzie mogła odbierać komendy bezpośrednio z centrali.
Technologia LoRaWAN i niezawodność
Sieć LoRaWAN jest rozproszona i odporna - nie ma jednej „centrali”, której awaria unieruchomiłaby cały system. Jeśli w jakimś regionie nie zadziała pojedyncza stacja bazowa, problem dotknie tylko lokalnego węzła, a reszta systemu będzie funkcjonowała nadal bez zakłóceń.
Gdy polecenie dotrze do syreny, lokalny mikrokomputer natychmiast je wykona, włączając syrenę akustyczną lub przełączając ją w tryb nadawania komunikatu głosowego. Każda syrena po uruchomieniu będzie mogła odesłać do centrali sygnał potwierdzający, że alarm rzeczywiście się włączył. Jeśli któraś syrena nie odpowie, system automatycznie zgłosi alert o możliwej awarii urządzenia. W codziennej pracy platforma może co kilka minut sprawdzać stan wszystkich urządzeń, co pozwoli szybko wykryć i naprawić usterki, zanim zagrożą sprawności systemu.
LoRa: Jak to działa
Integracja z Internetem i edukacja społeczna
Nowy system ma rozwiązać również problem nieusłyszenia syreny alarmowej, np. w domu przy zamkniętych oknach lub w głośnym centrum handlowym. Platforma po włączeniu syren automatycznie opublikuje komunikat o zagrożeniu w Internecie przez publiczne API (Application Programming Interface), udostępniając informację w takiej formie, by mogły ją odczytać różne aplikacje mobilne. System ten będzie mógł przekazywać ostrzeżenia bardziej precyzyjnie.
Warto podkreślić, że nawet najlepszy system spełni swoją rolę tylko wtedy, gdy obywatele będą mu ufali i odpowiednio reagowali. Dlatego obok inwestycji w infrastrukturę ważna będzie edukacja społeczeństwa: poznanie sygnałów alarmowych, zainstalowanie oficjalnej aplikacji alarmowej w telefonie i wiedza, jak się zachować po usłyszeniu określonego komunikatu.
Ramy prawne i obowiązki w systemie alarmowania
Kluczowym aktem prawnym w tym obszarze jest obowiązująca od stycznia tego roku ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej. Jej wejście w życie usankcjonowało prowadzone przez Komendę Główną PSP działania związane z realizacją projektu. Określa ona zasady funkcjonowania systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach.
Zgodnie z jej zapisami zadaniem ochrony ludności i obrony cywilnej jest m.in. zapewnienie gotowości na zagrożenia. Ustawa precyzuje również, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) odpowiada m.in. za organizację lokalnych systemów ostrzegania. Do zadań starosty należy m.in. koordynacja działań na poziomie powiatowym, a zadaniem wojewody jest m.in. nadzór nad realizacją zadań w województwie. Do ministra właściwego do spraw wewnętrznych należy m.in. ogólny nadzór nad systemem ochrony ludności.
Obowiązek podjęcia działań w zakresie powiadamiania, ostrzegania i alarmowania ludności spoczywa na tym organie administracji publicznej lub podmiocie ochrony ludności, który pierwszy powziął informację o wystąpieniu zagrożenia (art. 67 ust. 1). Natomiast każdy, kto zauważy zdarzenie lub zjawisko mogące stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia, ma obowiązek niezwłocznego powiadomienia o tym centrum powiadamiania ratunkowego albo właściwych służb lub podmiotów ratowniczych, a do czasu ich przybycia - udzielenia pomocy osobom znajdującym się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia lub zdrowia, jeżeli może jej udzielić bez narażenia siebie lub innej osoby na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia.
Powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie ludności następuje za pomocą systemu, w skład którego wchodzą w szczególności środki łączności, syreny alarmowe oraz publiczne systemy informatyczne (art. 67 ust. 3).
Rozporządzenie w sprawie alarmów i komunikatów ostrzegawczych
W kontekście funkcjonowania systemu powiadamiania, ostrzegania i alarmowania nie można pominąć wydanego na podstawie ustawy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 maja 2025 r. w sprawie alarmów i komunikatów ostrzegawczych. Rozporządzenie doprecyzowuje także, jakie czynności powinien podjąć terytorialny organ ochrony ludności stosownie do powstałego rodzaju zagrożenia.
Zapisy rozporządzenia (§ 6-8) określają czynności do wykonania po otrzymaniu informacji o zagrożeniu w celu ogłoszenia alarmu lub komunikatu ostrzegawczego dla ludności przebywającej na terenach zarządzanych lub administrowanych. Rozporządzenie definiuje także nowy alarm dla jednostki ochrony przeciwpożarowej jako sygnał akustyczny - trzykrotnie wzrastający i opadający dźwięk syreny alarmowej z przerwami 30 s trwający 3 min.
tags: #alarmowanie #osp #wikidepia