Ryzyko wybuchu pożarów w polskich lasach drastycznie rośnie, a w niektórych regionach osiągnęło poziom krytyczny. Wystarczy ułamek sekundy i odrobina nieuwagi, aby wywołać prawdziwą katastrofę. Z tego powodu Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB) rozesłało pilne powiadomienia do osób przebywających na terenie ośmiu województw, a media na bieżąco informują o aktualnej sytuacji.
Wzrost Zagrożenia Pożarowego w Lasach
Brak deszczu w wielu regionach Polski od dłuższego czasu, fala wysokich temperatur i porywisty wiatr - to wszystko niestety stworzyło idealne warunki do błyskawicznego rozprzestrzeniania się ognia. Leśna ściółka jest skrajnie wysuszona, przez co nawet porzucona w słońcu szklana butelka czy niedogaszony papieros mogą stać się zarzewiem potężnego żywiołu.
Instytut Badawczy Leśnictwa poinformował o dużym zagrożeniu pożarowym w lasach w całym kraju, z wyjątkiem obszarów górskich. Ekstremalna susza była zauważalna jeszcze przed majówką - na zachodzie kraju wprowadzono wtedy najwyższy stopień zagrożenia pożarowego. Statystycznie to wiosną odnotowuje się najwięcej pożarów w lesie, a kwiecień był historycznie miesiącem o największej palności. W tym roku poprzedziła go długa zima.
Komunikaty Ostrzegawcze i Alerty RCB
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB) regularnie wydaje ostrzeżenia i pilne alerty SMS, informując mieszkańców o wysokim ryzyku pożarów. Odbiorcy przebywający na terenie ośmiu województw (w niektórych powiatach) otrzymali wiadomości SMS o treści:
„Uwaga! Duże zagrożenie pożarowe lasów. Strażacy i leśnicy apelują o zachowanie rozwagi podczas przebywania w lesie i w jego pobliżu.”
Ostrzeżeniem zostali objęci mieszkańcy regionów zarówno w Polsce zachodniej, jak i wschodniej. Ostrzeżenie dotyczyło lasów na terenach następujących województw i powiatów:
- dolnośląskie (powiaty: milicki, oleśnicki, oławski, średzki, trzebnicki, wołowski, wrocławski)
- lubuskie (powiaty: strzelecko-drezdenecki, żagański, żarski)
- mazowieckie (powiaty: ostrowski, płoński, pułtuski, sokołowski, węgrowski, wyszkowski)
- opolskie (powiaty: brzeski, głubczycki, kędzierzyńsko-kozielski, kluczborski, krapkowicki, namysłowski, nyski, oleski, opolski, prudnicki, strzelecki)
- podlaskie (powiaty: grajewski, kolneński, łomżyński, zambrowski)
- warmińsko-mazurskie (powiaty: ełcki, giżycki, gołdapski, kętrzyński, olecki, węgorzewski)
- wielkopolskie (powiat czarnkowsko-trzcianecki)
- zachodniopomorskie (powiaty: choszczeński, wałecki)
Zasady Bezpieczeństwa i Obowiązujące Przepisy Przeciwpożarowe
W obliczu tak rozległego ryzyka eksperci i służby apelują o zachowanie rozsądku i przestrzeganie podstawowych zasad bezpieczeństwa. IMGW ostrzega: „Ściółka leśna jest sucha, a opady w ostatnim czasie były niewielkie. Nie używaj otwartego ognia w lasach i ich pobliżu, nie wyrzucaj niedopałków, reaguj, jeśli zauważysz dym lub ogień. Jedna iskra może wystarczyć, by wybuchł pożar.”
Prawo kategorycznie zabrania rozpalania ognisk poza wyznaczonymi miejscami, wypalania trawy i pozostałości roślin, a także palenia tytoniu poza utwardzonymi drogami i miejscami do odpoczynku. Przepisy te obejmują lasy, tereny w obrębie lasów, łąki, torfowiska i wrzosowiska, a także obszary w odległości do 100 metrów od granicy lasu.
Adam Pietrzak, rzecznik Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Olsztynie, podkreśla, aby korzystać z lasu z rozsądkiem i nie używać otwartego ognia w odległości mniejszej niż 100 metrów od ściany lasu. Przestrzega również przed wjeżdżaniem samochodami do lasu, gdyż iskra od pojazdu może spowodować pożar, a zastawione drogi leśne często pełnią funkcję dróg przeciwpożarowych.
Strażacy apelują o przestrzeganie podstawowych zasad ochrony przeciwpożarowej i przypominają: „Nie wchodźmy w młode drzewka niższe niż 3 m.” Dodatkowo, zawsze należy zabierać ze sobą wszystkie śmieci, ponieważ nie tylko szkodzą one zwierzętom, ale często są również zarzewiem ognia. W parkach narodowych poruszanie się jest dozwolone wyłącznie po wyznaczonych szlakach.
System Ostrzegania Ludności i Rola Mediów
Sygnały alarmowe i komunikaty ostrzegawcze obowiązujące na terenie kraju są ściśle określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z 23 lutego 2024 roku. Sygnały alarmowe są emitowane za pomocą syren alarmowych, zgodnie z obowiązującymi procedurami systemu ostrzegania ludności. Istnieje również sygnał wizualny w postaci trójkątnego żółtego znaku.
W przypadku wykorzystywania sygnałów alarmowych i komunikatów ostrzegawczych w ramach ćwiczeń, społeczeństwo musi zostać o tym fakcie poinformowane z dwudziestoczterogodzinnym wyprzedzeniem.
Leśne przepisy przeciwpożarowe precyzyjnie regulują sytuację: jeżeli wilgotność ściółki mierzona o godzinie 9 rano przez pięć dni z rzędu w danym nadleśnictwie spada poniżej 10 procent, miejscowy nadleśniczy ma obowiązek wprowadzenia zakazu wstępu do lasu - wyjaśniał w Radiu RMF24 Adam Pietrzak. Radio RMF24, podobnie jak inne media, na bieżąco informuje o wszystkich najważniejszych wydarzeniach w Polsce, Europie i na świecie, w tym o zagrożeniu pożarowym i alertach.
Zasady Zachowania W Lesie
Przykłady Interwencji Straży Pożarnej
W obliczu rosnącego zagrożenia, strażacy mają bardzo dużo pracy. W miniony weekend doszło do 560 interwencji związanych z pożarami lasów. Groźne pożary miały miejsce między innymi w Hutkach koło Częstochowy.
Dużo pracy mieli również strażacy z Braniewa (województwo warmińsko-mazurskie). W sobotę (2 maja) dwukrotnie gasili pożary, które powstały na obszarach leśnych w pobliżu miejscowości Zgoda. Ponadto, w weekend strażacy walczyli z dużym pożarem lasu w powiecie kołobrzeskim, gdzie ogień pojawił się na trudnym, torfowym terenie.
