Pewnego wieczoru wracając do domu, można zobaczyć na murze napis, który gorzko oznajmia: „Jesteśmy młodzi, o nic nam nie chodzi”. To stwierdzenie skłania do refleksji nad zaangażowaniem młodych ludzi w życie społeczne. Młodzież, szczególnie ta zamieszkująca obszary wiejskie, stanowi istotną część naszego społeczeństwa, a jej przynależność do lokalnych struktur, takich jak Ochotnicza Straż Pożarna (OSP), odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu ich przyszłości i poczucia wspólnoty.
Młodzież wiejska i jej wyzwania w kontekście przynależności
Definicja i wyzwania
Jedna piąta mieszkańców polskiej wsi to dzieci i młodzież do lat 17. Gdy skończą szkołę średnią, większość z nich wyjedzie z rodzinnych miejscowości, często na stałe. Wiedząc, że nasze społeczeństwo się starzeje, migracja młodych nie napawa optymizmem. Na potrzeby tego artykułu, przez młodzież wiejską rozumiemy osoby mieszkające i uczące się lub pracujące w gminie wiejskiej, które nie skończyły 18 lat. Dzieci z dwóch pierwszych grup mają największe szanse na powrót do rodzinnej miejscowości po zakończeniu edukacji, ponieważ ich rodzice mają czas i środki, żeby organizować dzieciom dodatkowe zajęcia i inwestować w ich zainteresowania. Dzieci z trzeciej i czwartej grupy najpewniej wyjadą do średnich i dużych miast regionalnych, gdyż bez zaplecza w ich rodzinnych miejscowościach trudno będzie im znaleźć pracę i mieszkanie. Dzieje się tak dlatego, ponieważ rynek usług na wsi nie jest wystarczająco rozwinięty, żeby przyjąć większą ilość pracowników. Trudno zatem oczekiwać, że 19-latek, który chce się usamodzielnić, zacznie dorosłe życie od budowania domu i zakładania firmy.
Młodzież wiejska, częściej niż ich rówieśnicy w miastach, uważa, że o szczęściu w życiu bardziej decydują pieniądze i praca, niż posiadanie przyjaciół, cieszenie się wolnością czy pogoda ducha. Na wsi liczba możliwych interakcji z innymi ludźmi, a więc możliwość czerpania inspiracji, jest bardziej ograniczona niż w mieście, ponieważ na wsi jest mniej mieszkańców. Co ważniejsze, na wsi brakuje młodych dorosłych (w wieku 20 - 30 lat), którzy daliby młodszym przykład, co można robić po szkole średniej. Oznacza to, że otoczenie młodych ze wsi dostarcza im mniej inspiracji do działania niż w przypadku dzieci miejskich. Dla nastolatków wzorem są więc głównie rodzice i nauczyciele. Współcześni nastolatkowie rzadziej się buntują i kwestionują autorytet rodziców. Młodzi chcą być częścią grupy, nie chcą się stawiać, a więc wyróżniać. Częściej poszukują też autorytetów i wzorów do naśladowania - kogoś, kto powie im, co w życiu jest istotne. Rolę tę często odgrywają rodzice lub dziadkowie, z którymi wielu młodych jest mocno związanych.
Rola organizacji lokalnych w aktywizacji społecznej
Ważnym wnioskiem dla organizacji społecznych jest to, że nastolatkowie nie będą chcieli działać w pojedynkę. Badacze są zgodni, że młodzież zarówno miejska, jak i wiejska, nie wykazuje dużego zainteresowania polityką oraz aktywnością społeczną. Spośród wszystkich młodych z obszarów wiejskich, z którymi rozmawiał zespół Stoczni, jedynie 16 proc. działało na rzecz swojej okolicy. Co ciekawe, za istotny powód takiego stanu rzeczy badacze wskazują małą ilość organizacji, do których młodzi mogliby należeć. Niska aktywność obywatelska młodych jest również podkreślana w raporcie „Młodzi 2018”, gdzie najmniejszą frekwencję w wyborach samorządowych w 2018 r. zanotowano wśród uprawnionych do głosowania w wieku 18 - 29 lat.
To, że młodzi angażują się rzadziej niż byśmy tego oczekiwali, nie oznacza, że nie działają wcale. Badacze wskazują, że szkoła jest ważnym elementem otoczenia młodych, który wpływa na kształtowanie ich zaangażowania obywatelskiego. Szczególnie na wsi szkoła jest instytucją, która monopolizuje aktywność młodych. Nie jest to jednak miejsce, gdzie uczniowie mogą podejmować własne inicjatywy. Ci, którzy chcą być aktywni społecznie, szukają innych struktur to umożliwiających lub działają na własną rękę. Do takich struktur należą:
- Duże ogólnopolskie organizacje posiadające filie na wsi (np. ZHP). Ich zaletą jest dostęp do wsparcia merytorycznego, finansowego i organizacyjnego, którego może udzielić „centrala”.
- Organizacje lokalne wspierane przez samorząd (np. OSP, kluby sportowe, GOKi, biblioteki, młodzieżowe rady). Są one finansowane przez samorząd, lecz to, jak dobrze będą pełnić swoją rolę, zależy tylko i wyłącznie od pracowników danej placówki.
- Inne formalne organizacje lokalne działające na rzecz młodzieży.
- Organizacje młodzieżowe. Są to przeważnie grupy nieformalne, które dopiero z czasem (choć nie zawsze) przekształcają się w stowarzyszenia. Często powstają też przy Kościele, jak np. tzw. Oazy (Ruch Światło-Życie) czy kluby parafialne, lub przy instytucjach dotowanych przez samorząd, jak biblioteki, GOKi czy szkoły.
My, przedstawiciele organizacji społecznych, nie mamy wpływu na wszystkie czynniki decydujące o opuszczaniu przez młodych miejsc zamieszkania. Możemy jednak wejść z nimi w partnerską relację i wspierać ich potrzeby, gdy są wśród nas. Dzięki temu zwiększymy prawdopodobieństwo, że młodzi staną się pewnymi siebie, wrażliwymi społecznie młodymi dorosłymi ceniącymi takie pojęcia, jak dobro wspólne. Kluczowe jest, abyśmy słuchali ich potrzeb i nie zakładali, że pracujemy z nimi po to, żeby nie zeszli na złą drogę.
Przykłady wspierających inicjatyw
Istnieje wiele inicjatyw wspierających młodych ludzi w ich zaangażowaniu społecznym:
- PoleDziałania - projekt wspierający młodych aktywistów w realizacji ich pierwszych lub kolejnych działań społecznych w gminie wiejskiej.
- Civic UP! Academy - szkoła letnia dla młodych aktywistów.
- Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę” - realizuje projekty społeczno-kulturalne w całej Polsce, pracując z młodymi ludźmi, animatorami kultury, pracownikami organizacji pozarządowych, domów kultury, nauczycielami, artystami i seniorami.
- Centrum Edukacji Obywatelskiej - największa polska organizacja pozarządowa działająca w sektorze edukacji, zmieniająca polską szkołę i wprowadzająca nowoczesne metody nauczania.
- Ruch Sercańskiej Młodzieży (RSM) - świecka wspólnota wyrosła na duchowości Księży Sercanów, organizująca czuwania i zjazdy.
Znaczenie symboli przynależności: Naszywka ZOSP
Przynależność do organizacji społecznych, takich jak Ochotnicza Straż Pożarna, często wiąże się z identyfikacją wizualną. Naszywka naramienna haftowana z logo ZOSP (Związek Ochotniczych Straży Pożarnych) oraz własnym tekstem nad i pod logo to wysokiej jakości element umundurowania przeznaczony dla druhów Ochotniczej Straży Pożarnej oraz funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej. Wykonana z trwałych materiałów i starannie odwzorowanym haftem, doskonale prezentuje się na mundurach wyjściowych, koszarowych i ubraniach specjalnych.
Cechy produktu:
- Wysokiej jakości haft komputerowy - wyraźne, odporne na ścieranie i promieniowanie UV nici poliestrowe.
- Materiał podkładu: tkanina typu kodura odporna na warunki atmosferyczne.
- Mocowanie: rzep (Velcro) - obie części w zestawie (haczyki, pętelki).
- Wymiary: standardowe - 115 × 85 cm.
Anime a motywy przynależności: Niewykorzystany potencjał
Lubię obejrzeć anime. Japońskie anime mają bardzo po drodze z różnorodnymi tematami, od fantastycznych światów gier, po głębokie dramaty społeczne. Gatunek ten, znany z eksplorowania złożonych relacji międzyludzkich, poczucia wspólnoty, poświęcenia i heroizmu, posiada ogromny potencjał do przedstawiania historii o przynależności do organizacji niosących pomoc, takich jak Ochotnicza Straż Pożarna. Historie te mogłyby rezonować z młodymi ludźmi, pokazując im wartość zaangażowania lokalnego i budowania silnych więzi w swojej społeczności. Kreowanie bohaterów, którzy aktywnie działają na rzecz dobra wspólnego, może stanowić inspirujący wzorzec dla młodzieży, zachęcając ich do szukania własnej drogi w służbie innym.
tags: #anime #o #naleznosci #do #osp