Bactroban: Charakterystyka, zastosowanie i działanie

Bactroban to lek zawierający substancję czynną mupirocynę, która należy do grupy antybiotyków. Lek ten wykazuje miejscowe działanie przeciwbakteryjne i jest dostępny w trzech postaciach: kremu, maści oraz maści do nosa. Każda z form ma specyficzne zastosowania w leczeniu zakażeń bakteryjnych skóry oraz eliminacji bakterii z nosa.

Ogólna charakterystyka i postacie leku Bactroban

Krem Bactroban

Bactroban w kremie to biały krem o jednolitej konsystencji. Jest dostępny w aluminiowych tubach zawierających 15 g kremu, pakowanych w tekturowe pudełko.

Maść Bactroban

Bactroban w maści to półprzeźroczysta maść o białawej barwie i jednolitej konsystencji. Lek dostępny jest w aluminiowych tubach zawierających 15 g maści, w tekturowym pudełku.

Maść do nosa Bactroban

Bactroban w maści do nosa jest maścią o białej barwie i jednolitej konsystencji. Dostępna jest w tubach zawierających 3 g maści, pakowanych w tekturowe pudełko.

Opakowania leku Bactroban w różnych postaciach (krem, maść, maść do nosa)

Producent i dystrybutorzy

Podmiotem odpowiedzialnym za produkcję leku Bactroban jest GlaxoSmithKline - globalna firma z sektora ochrony zdrowia, koncentrująca się na postępie wiedzy naukowej. Spółka ta prowadzi badania i rozwija szeroką gamę innowacyjnych produktów w trzech obszarach: produktów farmaceutycznych, szczepionek i produktów ochrony zdrowia. Firma GlaxoSmithKline powstała 1 stycznia 2001 r. po połączeniu spółek Glaxo Wellcome plc i SmithKline Beecham plc.

Za dystrybucję leku na terenie Polski odpowiadają:

  • Delfarma Sp. z o.o. - lider importu równoległego, dostarczający na polski rynek tańsze leki. Firma powstała w 2004 roku i posiada w ofercie ponad 500 leków. Główna siedziba firmy znajduje się w Łodzi.
  • InPharm Sp. z o.o. - firma zajmująca się od 2006 r. importem równoległym i dystrybucją produktów leczniczych, wyrobów medycznych oraz kosmetyków, dysponująca rozbudowaną siecią dostawców w całej Unii Europejskiej. Główna siedziba firmy znajduje się w Warszawie.
  • Medezin Sp. z o.o. - firma oferująca szeroki zakres usług z obszaru dystrybucji, magazynowania, wytwarzania w zakresie przepakowywania, importu, etykietowania do badań klinicznych, transportu, marketingu i sprzedaży dla producentów oraz wybór produktów leczniczych dla hurtowni i aptek.
  • Pharmapoint SA - wyspecjalizowana spółka zaopatrująca hurtownie farmaceutyczne i apteki w Polsce. Firma powstała w 2010 roku i swoją główną siedzibę ma w Łodzi.
  • PharmaVitae Sp. z o.o. sp. k. - firma zajmująca się importem równoległym na polskim rynku farmaceutycznym. Od 2011 roku firma buduje pozycję lidera, współpracując z partnerami biznesowymi z Unii Europejskiej oraz powiększając portfolio importowanych produktów leczniczych, marek własnych i usług logistycznych. Główna siedziba firmy znajduje się w Warszawie.

Skład i mechanizm działania Bactrobanu

Mupirocyna - substancja czynna

Bactroban to lek o działaniu przeciwbakteryjnym. Jego substancją czynną jest mupirocyna, czyli naturalny antybiotyk będący produktem fermentacji Pseudomonas fluorescens. Mechanizm działania przeciwbakteryjnego mupirocyny polega na hamowaniu syntetazy izoleucynowej t-RNA i w konsekwencji blokowaniu biosyntezy białka bakteryjnego. Substancja ta zaliczana jest do grupy antybiotyków działających miejscowo, gdyż bardzo szybko rozkładana jest w organizmie do nieczynnego metabolitu, a przez skórę wchłania się bardzo wolno.

Mupirocyna to antybiotyk bakteriostatyczny, który jest skuteczny w zwalczaniu zakażeń bakteryjnych wywołanych przez ziarenkowce Gram-dodatnie, głównie gronkowce (w tym szczepy oporne na metycylinę - MRSA). Szybko narasta oporność na mupirocynę ze względu na jej częste stosowanie, dlatego należy stosować ją tylko w sytuacjach koniecznych. Nie wykazuje krzyżowej oporności z innymi dostępnymi klinicznie antybiotykami. Gatunki zwykle wrażliwe to: Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes, Streptococcus spp. (β-hemolizujące, inne niż S. pyogenes). Gatunki, wśród których może wystąpić oporność nabyta, to Staphylococcus spp., koagulazo-ujemne. Całkowicie oporne gatunki to Corynebacterium spp., Micrococcus spp. Wchłanianie mupirocyny do krążenia ogólnego przez nieuszkodzoną skórę jest niewielkie, może jednak się zwiększyć po podaniu na uszkodzoną i (lub) chorą skórę. Przenikanie mupirocyny do głębszych warstw naskórka i skóry właściwej jest nasilone po nałożeniu na uszkodzoną skórę oraz po zastosowaniu opatrunku okluzyjnego. Mupirocyna ulega szybkiej eliminacji z ustroju.

Schemat mechanizmu działania mupirocyny na poziomie komórkowym bakterii

Skład substancji pomocniczych

Skład substancji pomocniczych leku Bactroban jest uzależniony od wybranej postaci leku:

  • Bactroban w kremie: każdy gram kremu zawiera 20 mg mupirocyny. Pozostałe składniki to: guma ksantanowa, parafina ciekła, cetomakrogol 1000, alkohol stearylowy, alkohol cetylowy, fenoksyetanol, alkohol benzylowy, woda oczyszczona.
  • Bactroban w maści: każdy gram maści zawiera 20 mg mupirocyny. Pozostałe składniki to: makrogol 400, makrogol 3350.
  • Bactroban w maści do nosa: każdy gram maści do nosa zawiera 20 mg mupirocyny. Pozostałe składniki to: wazelina biała, softisan 649.

Wskazania do zastosowania leku Bactroban

Bactroban jest preparatem antybakteryjnym stosowanym w celu zwalczania zakażeń bakteryjnych. Wskazania do zastosowania są uzależnione od postaci stosowanego leku.

Bactroban w kremie

Bactroban w kremie jest stosowany w leczeniu zakażeń skóry, takich jak zakażenia niewielkich ran szarpanych, ran szytych lub otarć naskórka, wywołanych przez bakterie zwane Staphylococcus aureus lub Streptococcus pyogenes.

Bactroban w maści

Bactroban w maści jest stosowany do miejscowego leczenia pierwotnych i wtórnych bakteryjnych zakażeń skóry wywołanych wrażliwymi na mupirocynę szczepami bakterii Staphylococcus aureus, w tym szczepami opornymi na leczenie metycyliną (antybiotyk) oraz Streptococcus pyogenes. Ponadto wskazaniem do zastosowania leku w maści jest leczenie zakażeń skóry, takich jak: liszajec (zakaźna choroba skóry powodująca bezbolesną, czerwoną wysypkę z licznymi ropnymi pęcherzykami), zakażenia mieszków włosowych, czyraczność, a także w przebiegu różnych dermatoz (chorób skóry) oraz w profilaktyce zakażeń zmian urazowych skóry, takich jak niewielkie rany szarpane, rany szyte i otarcia naskórka.

Zdjęcie zmian skórnych w liszajcu zakaźnym

Bactroban w maści do nosa

Bactroban w maści do nosa jest stosowany do eliminacji z nosa bakterii z grupy zwanej gronkowcami. W tej grupie znajdują się MRSA - metycylinooporne szczepy Staphylococcus aureus. Ta maść jest przeznaczona do stosowania wyłącznie do nosa.

Rola Bactrobanu w wtórnych infekcjach skórnych

Maść Bactroban jest często stosowana w leczeniu infekcji skórnych, zwłaszcza tych spowodowanych przez bakterie Gram-dodatnie, takie jak Staphylococcus aureus, w tym MRSA. Jednym z największych atutów maści Bactroban jest jej zdolność do walki z bakteriami, które stały się odporne na inne antybiotyki. Dzięki temu Bactroban jest cennym narzędziem w terapii infekcji, gdzie tradycyjne leczenie antybiotykami nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Maść ta jest zalecana szczególnie w leczeniu infekcji powierzchownych skóry, np. zapalenia mieszków włosowych, impetigo (liszajca zakaźnego) czy zakażeń skóry wokół paznokci. Jej działanie jest skuteczne w miejscowym leczeniu pierwotnych i wtórnych bakteryjnych zakażeń skóry. W kontekście uszkodzeń naskórka, na przykład powstałych w wyniku chorób wirusowych, takich jak ospa wietrzna, Bactroban może być rozważany do leczenia wtórnych infekcji bakteryjnych, które mogą rozwinąć się na zmienionej chorobowo skórze.

Przeciwwskazania i środki ostrożności przy stosowaniu Bactrobanu

Lek Bactroban, pomimo swojej skuteczności w leczeniu zakażeń bakteryjnych, nie może być stosowany przez każdego pacjenta zmagającego się z tego typu dolegliwościami.

Główne przeciwwskazania

Głównym przeciwwskazaniem do zastosowania leku Bactroban jest uczulenie na mupirocynę lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku. Dodatkowo Bactroban w kremie nie powinien być stosowany u pacjentów, którzy nie ukończyli 1. roku życia. Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania kremu u dzieci w wieku poniżej jednego roku nie zostały jeszcze ustalone. Nie stosować u noworodków i niemowląt.

Ważne środki ostrożności

Przed zastosowaniem i w trakcie stosowania leku Bactroban należy stosować się do środków ostrożności, które zostały zawarte w ulotce dołączonej do opakowania. Należy pamiętać, że:

  • Nie należy stosować leku Bactroban w kremie czy maści do oczu ani do nosa. Bactroban wyłącznie w postaci maści do nosa może być stosowany donosowo.
  • Jeśli pacjent stosuje lek Bactroban na skórę twarzy, należy zachować ostrożność, aby nie zastosować go do oczu, nosa lub w ich pobliżu. Jeśli krem dostanie się do oka, należy dokładnie przemywać je wodą, aż do usunięcia pozostałości kremu.
  • Nie należy stosować leku Bactroban do jamy ustnej ani go połykać.
  • Lek Bactroban zawiera glikol polietylenowy (makrogol). Należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą przed zastosowaniem leku, jeśli u pacjenta występują zaburzenia czynności nerek, otwarte rany lub uszkodzenia skóry wymagające leczenia rozległych powierzchni ciała, ze względu na możliwą absorpcję dużych jego ilości, szczególnie u pacjentów z umiarkowanym lub ciężkim zaburzeniem czynności nerek.
  • W przypadku wystąpienia reakcji uczuleniowej lub ciężkiego miejscowego podrażnienia należy przerwać leczenie, zmyć preparat z powierzchni skóry i skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
  • Nie należy przedłużać terapii powyżej zalecanego okresu, ze względu na możliwość powstawania szczepów opornych.
  • U każdego pacjenta, u którego wystąpi silna, przedłużająca się w czasie biegunka po zastosowaniu maści lub kremu, należy rozważyć ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelit; leczenie należy przerwać i przeprowadzić dalszą diagnostykę.
  • Leku nie należy stosować po upływie terminu ważności zamieszczonego na pudełku. Termin ważności oznacza ostatni dzień podanego miesiąca.
  • Leku nie należy wyrzucać do kanalizacji ani domowych pojemników na odpadki. Najlepiej zapytać farmaceutę, jak usunąć leki, których się już nie używa.

Dawkowanie i sposób użycia Bactrobanu

Preparat Bactroban należy zawsze stosować dokładnie tak, jak opisano to w ulotce dla pacjenta lub według zaleceń lekarza lub farmaceuty.

Aplikacja kremu i maści skórnej

Bactroban w kremie i maści zazwyczaj nakładany jest na skórę 3 razy na dobę. Przed aplikacją leku należy umyć i osuszyć ręce. Lek należy nanosić na skórę za pomocą gazika lub waty. Na miejsce nałożenia leku można nałożyć opatrunek, jeśli tak zaleci pacjentowi lekarz. Po aplikacji maści lub kremu należy ponownie umyć ręce. Należy pamiętać, aby nie nakładać innych maści lub kremów w miejscu stosowania leku Bactroban, ponieważ może to spowodować zmniejszenie jego skuteczności.

Prawidłowa aplikacja kremu na stopach

Aplikacja maści do nosa

W przypadku maści do nosa lek zazwyczaj stosuje się dwa razy w ciągu dnia. Przed aplikacją leku należy umyć i osuszyć ręce. Niewielką ilość preparatu (wielkości główki od zapałki) należy nanieść na mały palec, a następnie maść umieścić w jednym z nozdrzy. Czynność powtórzyć nakładając maść do drugiego nozdrza. Następnie zacisnąć skrzydełka nosa palcami tak, aby rozprowadzić maść wewnątrz nozdrzy. Po aplikacji należy umyć ręce. Zamiast małego palca do wprowadzenia leku do nosa można użyć patyczków kosmetycznych.

Czas trwania leczenia

Kremu bądź maści Bactroban nie należy stosować dłużej niż przez 10 dni. Należy stosować lek Bactroban tak długo, jak zaleci lekarz prowadzący. W przypadku wątpliwości należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym lub z farmaceutą. Zazwyczaj bakterie w nosie giną po 3-5 dniach od rozpoczęcia kuracji. Jeśli w ciągu 3-5 dni leczenia nie dochodzi do poprawy, należy skontaktować się z lekarzem prowadzącym. W razie zastosowania zbyt dużej ilości maści lub kremu należy usunąć nadmiar ze skóry. W przypadku pominięcia dawki leku należy nałożyć preparat na skórę jak najszybciej, chyba że zastosowanie kolejnej dawki przypada na czas krótszy niż godzina, wtedy nie należy nakładać pominiętej dawki. Nie należy odstawiać leku zbyt wcześnie, gdyż nie wszystkie bakterie mogły ulec zniszczeniu; o czas trwania kuracji należy zapytać lekarza lub farmaceutę. W przypadku stosowania leku Bactroban przez dłuższy czas może dochodzić do zakażenia drożdżakowego na obszarach ciała o dużej wilgotności. Na skórze widoczne są jasnoczerwone plamki, które mogą być bardzo swędzące. Czasami w środku mogą znajdować się małe krosty. Jeśli pojawią się takie objawy, należy poinformować lekarza prowadzącego lub farmaceutę.

Działania niepożądane leku Bactroban

Lek Bactroban, jak każdy inny lek, może wywoływać u pacjentów skutki uboczne. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzanych objawów niepożądanych, co umożliwia monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Klasyfikacja częstotliwości występowania niepożądanych reakcji organizmu wyróżnia następujące zasady: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000), nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych).

Działania niepożądane kremu i maści

W przypadku maści bądź kremu Bactroban wskazuje się na działania niepożądane, które występują często bądź bardzo rzadko:

  • Często: pieczenie w miejscu nałożenia; świąd, zaczerwienienie; pokrzywka, kontaktowe zapalenie skóry, wysypka. W badaniach u ochotników zgłaszano rumień i suchość skóry.
  • Bardzo rzadko: uogólniona pokrzywka, wysypka; obrzęk naczynioruchowy; omdlenia, utrata przytomności.

Działania niepożądane maści do nosa

W przypadku maści do nosa Bactroban zgłaszano nieco inne występujące działania niepożądane:

  • Często: świąd, zaczerwienienie; pieczenie, mrowienie, kłucie w nosie.
  • Bardzo rzadko: skórne reakcje nadwrażliwości; ogólnoustrojowe reakcje alergiczne, np. pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy; omdlenia, utrata przytomności.

W rzadkich przypadkach leki takie jak Bactroban mogą spowodować zapalenie okrężnicy (jelita grubego) - objawia się to pojawieniem się biegunki, zwykle krwistej i zawierającej śluz, bólem brzucha, gorączką (rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy).

Interakcje leku Bactroban z innymi preparatami

Zanim pacjent rozpocznie leczenie preparatem Bactroban, powinien przekazać lekarzowi prowadzącemu lub farmaceucie informacje o wszystkich lekach, które obecnie lub ostatnio przyjmował. Należy także poinformować, jakie leki pacjent planuje przyjmować w najbliższej przyszłości. Jak dotąd nie stwierdzono interakcji z innymi lekami. Maści i kremu nie należy jednak mieszać z innymi preparatami.

Bactroban a ciąża i karmienie piersią

Stosowanie jakichkolwiek leków czy suplementów diety w czasie ciąży wymaga konsultacji z lekarzem prowadzącym ciążę. Jeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią, przypuszcza, że może być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem leku Bactroban. Lekarz indywidualnie ocenia ryzyko stosowania leku Bactroban u kobiet w ciąży. Brak danych dotyczących przenikania mupirocyny do mleka ludzkiego. Jeśli natomiast leczenie dotyczy brodawki sutkowej, należy ją bardzo dokładnie umyć przed karmieniem piersią.

Zamienniki leku Bactroban

Produkty, które posiadają tę samą nazwę międzynarodową i występują w tej samej postaci, nie muszą być zamiennikami, gdyż o zastosowaniu danego leku decyduje zawartość substancji aktywnej, czyli dawka leku. Nawet gdy dawka substancji czynnej jest zbliżona, pacjent nie zawsze może skorzystać z zamiennika, ponieważ może być uczulony na którąś z pozostałych substancji pomocniczych leku. W związku z tym, zanim zastosujemy zamiennik dla leku Bactroban, należy zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania lub skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.

Wśród preparatów, które zawierają w składzie tę samą substancję czynną co Bactroban, wymienia się:

  • Mupina - w postaci maści do nosa;
  • Mupirox - w postaci maści;
  • Soltopin - w postaci maści;
  • Taconal - w postaci maści.

Porównując Bactroban z innymi popularnymi kremami i maściami antybakteryjnymi, jak np. neomycyna czy gentamycyna, warto zwrócić uwagę na specyfikę i skuteczność działania mupirocyny. Inną opcją w leczeniu infekcji skóry jest używanie maści zawierających kwas fusidowy, jak na przykład Fucidin. Chociaż również skuteczne, preparaty te są z reguły rekomendowane w różnych typach infekcji i mogą być używane jako alternatywa dla mupirocyny, szczególnie w przypadku alergii na składnik aktywny Bactroban. Wybierając odpowiednią maść antybakteryjną, ważne jest, aby kierować się zaleceniami lekarza, który dokona oceny stanu zdrowia skóry i na tej podstawie zaleci najbardziej odpowiedni preparat. Bactroban maść jest często wybierana z powodu swojej wysokiej skuteczności i dobrego profilu bezpieczeństwa, ale jak każdy lek, może nie być odpowiednia dla każdego pacjenta.

Cena leku Bactroban

Cena leku Bactroban może różnić się w zależności od miejscowości, w której będzie kupowany ten antybiotyk, czy też wybranej przez pacjenta apteki. Cena produktu jest też zależna od producenta odpowiedzialnego za dystrybucję leku oraz wybranej postaci leku:

  • Bactroban w kremie - tubka 15 g kosztuje ok. 40-45 złotych;
  • Bactroban w maści - tubka 15 g kosztuje ok. 35-40 złotych;
  • Bactroban w maści do nosa - tubka 3 g kosztuje ok. 60-65 złotych.

tags: #bactroban #przy #ospe