W Polsce szeroko obchodzony jest Jubileusz 100-lecia działalności Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP), jak również Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej (ZOSP RP). To doniosłe wydarzenie jest okazją do upamiętnienia bogatej historii i niezmiennej wartości strażackiej służby, której korzenie sięgają głęboko w lokalne społeczności.
Obchody 100-lecia Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP
Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej jest ogólnopolskim, samorządnym, trwałym stowarzyszeniem, które zrzesza Ochotnicze Straże Pożarne. W bieżącym roku ZOSP RP obchodzi jubileusz 100-lecia działalności. Z tej okazji Zarząd Główny ZOSP RP podjął szereg inicjatyw mających na celu uhonorowanie strażaków ochotników i utrwalenie pamięci o tej rocznicy.
Pamiątkowe odznaczenia i wydawnictwa
- Po raz pierwszy uhonorowano strażaków ochotników nowym odznaczeniem, Krzyżem Rycerskim Świętego Floriana za Męstwo, Ratowanie Życia i Ochronę Mienia, ustanowionym przez Zarząd Główny w roku obchodów 100-lecia Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP.
- Z okazji 100. rocznicy zjednoczenia ruchu strażackiego pod jednym wspólnym sztandarem Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej, Zarząd Główny ZOSP RP przygotował: medal okolicznościowy, monetę i znaczek.
- Z dniem 6 grudnia Narodowy Bank Polski wprowadza do obiegu monetę o wartości nominalnej 10 zł, upamiętniającą 100-lecie powstania Związku Ochotniczych Straży Pożarnych.
- W piętnastu województwach ukazał się specjalny dodatek do lokalnych tytułów Grupy Polska Press, poświęcony 100-leciu Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP. Zamieszczono cyfrową wersję tego historycznego wydania.
Wojewódzkie uroczystości jubileuszowe
Wojewódzkie obchody setnej rocznicy utworzenia Związku Ochotniczych Straży Pożarnych odbyły się m.in. w miejscowości Zwierzyniec, w powiecie zamojskim, w niedzielę 26 września 2021 roku, gromadząc liczne poczty sztandarowe i delegacje.
Okolicznościowe banery - Inicjatywa Gminy Wadowice Górne
W bieżącym roku Gmina Wadowice Górne uczci 100-lecie działalności Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w ciekawy sposób. Z inicjatywy wójta Gminy - Michała Deptuły, dla każdej jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej z terenu gminy został zakupiony okolicznościowy baner.
Banery te zawisną na Domach Strażaka, by przypominać o rocznicy, jak również o bogatych tradycjach ochotniczego ruchu pożarniczego i nieocenionym wkładzie strażaków w bezpieczeństwo lokalnej społeczności.
Lokalne obchody stulecia OSP w Polsce
Setny jubileusz to również okazja do uroczystych obchodów w poszczególnych jednostkach OSP na terenie całego kraju. Poniżej przedstawiamy przykłady wybranych wydarzeń, które podkreślają różnorodność i rozmach tych uroczystości.
OSP Mrozy: Setny Jubileusz pełen symboliki (14 września 2025)
W niedzielę, 14 września 2025 roku, Ochotnicza Straż Pożarna w Mrozach świętowała swój setny jubileusz - sto lat działalności na rzecz lokalnej społeczności i ochrony przeciwpożarowej.
Przebieg uroczystości
- Uroczystości rozpoczęły się od Mszy Świętej w Kościele Parafialnym pw. Św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Mrozach.
- Po Mszy, przed strażnicą OSP Mrozy nastąpiło uroczyste odsłonięcie i poświęcenie pamiątkowej figury Św. Floriana.
- Następnie nastąpił uroczysty przemarsz pocztów sztandarowych oraz poddziałów na stadion sportowy w Mrozach, gdzie odbyła się dalsza część uroczystości.
- Na początku dowódca uroczystości druh Karol Sęktas - Wiceprezes Zarządu Oddziału Gminnego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych w Mrozach złożył meldunek Prezesowi Zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej druhowi Antoniemu Janowi Tarczyńskiemu o gotowości pododdziałów.
- Po wciągnięciu flagi na maszt rozbrzmiał Mazurek Dąbrowskiego. Następnie Druh Tomasz Malesa - Prezes Ochotniczej Straży Pożarnej w Mrozach przywitał zaproszonych gości, wśród których znaleźli się m.in.: Czesław Mroczek - Poseł na Sejm RP, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych; Antoni Jan Tarczyński - Prezes Zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Województwa Mazowieckiego; bryg. Waldemar Wysowski - Zastępca Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej oraz liczne grono przedstawicieli władz samorządowych, służb mundurowych i lokalnej społeczności.
Księga pamiątkowa i kapsuła czasu
W ramach jubileuszu obchodów 100-lecia OSP Mrozy szczególne miejsce zajęła inicjatywa związana z pamięcią i przekazem dla przyszłych pokoleń - księga pamiątkowa i kapsuła czasu. Strażacy zachęcali mieszkańców do wpisów, życzeń i refleksji w specjalnie przygotowanej księdze. Oprócz księgi, do kapsuły trafiły także materiały dokumentujące 100-letnią historię jednostki, informacje o gminie, pamiątkowe medale okolicznościowe, a także list do przyszłości. Kapsuła wraz z pamiątkami i księgą została umieszczona w postumencie pod Św. Florianem i zostanie otwarta dopiero w roku 2100.
Wyróżnienia i odznaczenia
Historię Ochotniczej Straży Pożarnej w Mrozach przedstawiła przedstawicielka Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej - Amelia Skoniecka. Z okazji 100-lecia powstania Ochotniczej Straży Pożarnej w Mrozach oraz w dowód wdzięczności za dotychczasową działalność, jednostka została odznaczona Złotym Znakiem Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. Nie zabrakło również indywidualnych odznaczeń dla druhów z Ochotniczej Straży Pożarnej w Mrozach:
- Złotym Medalem za Zasługi dla Pożarnictwa odznaczeni zostali: dh Michał Malesa, dh Rafał Tymoszuk, dh Władysław Budkowski, dh Janusz Wróblewski.
- Srebrnym Medalem za Zasługi dla Pożarnictwa odznaczeni zostali: dh Maciej Malka, dh Dariusz Woźnica, dh Andrzej Domański, dh Henryk Księżopolski, dh Mieczysław Nojszewski, dh Wojciech Malczyk, dh Zdzisław Wołkiewicz.
- Brązowym Medalem za Zasługi dla Pożarnictwa odznaczeni zostali: dh Tomasz Rześkiewicz, dh Paweł Lewandowski, dh Mateusz Woźnica, dh Piotr Zarzycki, dh Mirosława Sekular, dh Tadeusz Głuszczuk.
- Krzyżem Floriana Za Zasługi dla Ochotniczej Straży Pożarnej odznaczeni zostali: dh Kazimierz Sęktas, dh Dariusz Jaszczuk.
- Odznaką „Strażak wzorowy” wyróżnieni zostali: dh Arkadiusz Gałązka, dh Michał Gałązka, dh Paweł Kłos, dh Rafał Krawczyk, dh Michał Rześkiewicz, dh Adrian Domański.
- Medalem „Zasłużony dla OSP Mrozy” wyróżnieni zostali: dh Grzegorz Jarzębski, dh Mirosław Rześkiewicz, dh Stanisław Soćko, dh Michał Soćko, dh Sławomir Serwatka, dh Adam Saganowski, dh Jerzy Zembrzuski.
Druhowie z OSP Mrozy, w ramach podziękowania za wsparcie jednostki, zaproszonym gościom wręczyli pamiątkowe odznaczenia i wyróżnienia.
OSP Orły: Nowy samochód na stulecie (25 maja 2025)
25 maja 2025 roku w Orłach odbyły się wyjątkowe uroczystości z okazji Jubileuszu 100-lecia istnienia Ochotniczej Straży Pożarnej. Obchody rozpoczęły się zbiórką pocztów sztandarowych na placu OSP, skąd nastąpił uroczysty przemarsz do kościoła. Po nabożeństwie, strażacy wraz z gośćmi powrócili na plac OSP, gdzie odbył się uroczysty apel strażacki.
To właśnie podczas niego miała miejsce jedna z najważniejszych chwil jubileuszu - poświęcenie i oficjalne przekazanie nowego samochodu ratowniczo-gaśniczego. Licznie zgromadzeni goście mieli okazję wysłuchać przemówień okolicznościowych, podkreślających znaczenie strażackiej służby. Jubileusz 100-lecia OSP w Orłach to świadectwo głębokich korzeni i niezmiennej wartości służby, której bezpieczeństwo Polski i bezpieczną przyszłość Polaków gwarantuje NATO, Unia Europejska i Ochotnicze Straże Pożarne.
OSP Szczepankowo: Historia i nowoczesność (17 marca)
W niedzielę 17 marca Ochotnicza Straż Pożarna w Szczepankowie obchodziła swoje 100 urodziny. Obchody rozpoczęły się od przemarszu jednostek ochotniczych straży pożarnych z terenu Gminy Śniadowo oraz zaproszonych jednostek z terenu Gminy Miastkowo wraz z pocztami sztandarowymi do Kościoła Parafialnego w Szczepankowie. Uroczystą mszę świętą w intencji jednostki sprawował Ks. Proboszcz.
Zasadnicza część obchodów odbyła się w Sali gimnastycznej Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Szczepankowie. W obchodach udział wzięli m.in.: Pan Marek Komorowski - Senator RP, Zastępca Prezesa Zarządu Wojewódzkiego OSP; Pan Marek Olbryś - Wicemarszałek Województwa Podlaskiego; Pan Lech Szabłowski - Starosta Łomżyński; Pan Rafał Pstrągowski - Wójt Gminy Śniadowo; Pani Marlena Siok - przedstawicielka Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Rys historyczny i wsparcie
Historia utworzenia Ochotniczej Straży Pożarnej w Szczepankowie sięga roku 1923. Inicjatorem i pierwszym prezesem jednostki był Proboszcz tut. Parafii Ks. Franciszek Mateuszczyk. W chwili obecnej Ochotnicza Straż Pożarna w Szczepankowie liczy 24 ochotników, w tym 18 czynnie uczestniczy w akcjach ratowniczych.
Uroczystość 100-lecia OSP była okazją do przekazania dla jednostki w Szczepankowie pojazdu poszukiwawczo-ratowniczego typu „QUAD”, ufundowanego przez Gminę Śniadowo. Uroczystego aktu przekazania pojazdu na ręce Prezesa - Jacka Zaborszczyka dokonał Wójt - Rafał Pstrągowski wraz z Panem Markiem Komorowskim i Panią Marleną Siok. Wójt Gminy Śniadowo - Rafał Pstrągowski, podsumowując uroczystości, wyraził wdzięczność, szacunek i uznanie dla wszystkich druhów i druhen z okazji tego pięknego jubileuszu.
OSP Łąck: Zgromadzenie wielu gości (14 czerwca 2025)
W dniu 14 czerwca 2025 roku Ochotnicza Straż Pożarna w Łącku obchodziła wyjątkowy jubileusz - 100-lecie swojego istnienia. Uroczystości rozpoczęła Msza Święta odprawiona w kościele parafialnym w Łącku przez ks. kan. dr. Bogusława Daniela Kwiatkowskiego, ks. kan. Andrzeja Zakrzewskiego oraz ks. Proboszcza.
Na uroczystości licznie przybyły poczty sztandarowe jednostek OSP, szkół i lokalnych organizacji oraz delegacje zaprzyjaźnionych straży pożarnych z terenu gminy i okolic. Oprawę muzyczną zapewniła Orkiestra Dęta OSP w Gąbinie pod batutą dh.
Po Mszy Świętej, pododdziały pod dowództwem druha Waldemara Kowalczyka przemaszerowały pod budynek remizy, gdzie odbyła się część oficjalna. Gościli liczni dostojni goście i przedstawiciele władz, m.in.: st. bryg. Maciej Bieńczyk - Zastępca Komendanta Wojewódzkiego PSP w Warszawie; Wioletta Kulpa - Poseł na Sejm RP; Iwona Sierocka - Wójt Gminy Łąck; Sylwester Ziemkiewicz - Starosta Płocki. W przemówieniach okolicznościowych do braci strażackiej skierowano wiele ciepłych słów uznania i podziękowań.
Jubileusz 100-lecia OSP Łózki
Misja i rola Ochotniczych Straży Pożarnych
Celem Związku Ochotniczych Straży Pożarnych jest w szczególności działanie na rzecz ochrony życia, zdrowia i mienia przed pożarami, klęskami żywiołowymi i zagrożeniami ekologicznymi lub innymi miejscowymi zagrożeniami. Ważnym aspektem jest również działanie na rzecz ochrony środowiska, rozwijanie i krzewienie kultury fizycznej i sportu, a także organizowanie pożarniczego i obronnego wychowania dzieci i młodzieży.
Zapewnieniem ciągłości szeregów OSP są młodzieżowe i harcerskie drużyny pożarnicze, w których młodzież poznaje tajniki strażackiej służby, zasady zapobiegania pożarom oraz zachowania w wypadku zagrożenia, kontynuując stuletnią tradycję polskiego pożarnictwa ochotniczego.