Baretka to niewielki, wąski pasek materiału, który umieszcza się na piersi munduru, najczęściej po lewej stronie. Jej zadaniem jest reprezentowanie odznaczeń i medali, które zostały przyznane konkretnej osobie. Kolor na baretce jest odzwierciedleniem koloru danej wstążki odznaczenia. Baretki pełnią funkcję swoistych symboli - znawca historii danej formacji może wręcz ułożyć z nich życiorys danego funkcjonariusza i dowiedzieć się, czym wyróżnił się w trakcie służby. Nie inaczej jest z członkami Państwowej Straży Pożarnej (PSP) oraz Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP), którzy również mogą pochwalić się swoimi baretkami.
Ogólne cechy i wygląd baretek
Baretki symbolizują konkretne ordery, odznaczenia, medale oraz inne wyróżnienia i noszone są na mundurach zamiast nich. Standardowa wysokość baretki wynosi 8 mm, choć spotyka się również baretki o wysokości 10 mm. Szerokość baretki odpowiada szerokości wstęgi orderu, medalu lub odznaczenia, które symbolizuje. Baretki nakłada się na podkładkę sukienną koloru czarnego, która powinna być o 2 mm szersza i wyższa od samej baretki.
Wyróżnienia na baretkach
Wyższe klasy orderów oraz wyższe stopnie odznaczeń są oznaczane na baretce w specyficzny sposób:
- W przypadku orderów wyższej klasy, na środku baretki umieszcza się rozetkę lub rozetkę z poziomym galonikiem w kolorach wstążki orderowej.
- Dla wyższych stopni odznaczeń, pośrodku baretki, pionowo, umieszcza się wąski galonik w złotym lub srebrnym kolorze, zależnie od stopnia odznaczenia.
Zasady noszenia baretek na mundurze
Zasady noszenia baretek są ściśle uregulowane przez przepisy, takie jak Rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 10 listopada 1992 r., oraz szczegółowe regulaminy dotyczące umundurowania poszczególnych służb. Baretki nosi się na kurtkach ubioru wyjściowego (ze sznurem galowym i bez sznura galowego) oraz na bluzach wyjściowych, koszulo-bluzach, zamiast pełnowymiarowych odznaczeń.
Umiejscowienie baretek
Baretki umieszcza się na lewej stronie piersi, nad lewą kieszenią munduru, bezpośrednio nad jej klapą. Przyszywa się je w taki sposób, aby czarne sukno, stanowiące podstawę baretki, przylegało do górnej klapy kieszeni. Baretki powinny być ułożone symetrycznie do osi wyznaczonej przez środek kieszeni.
Kolejność i liczba baretek
Baretki nosi się w kolejności starszeństwa orderów i odznaczeń, którym odpowiadają. Najwyższe rangą mocuje się najwyżej i od prawej strony (patrząc na osobę noszącą mundur). W jednym rzędzie nosi się nie więcej niż trzy baretki umieszczone obok siebie, bez przerw. W przypadku posiadania większej liczby baretek, umieszcza się je w dwóch lub więcej rzędach, bezpośrednio jeden pod drugim, z zachowaniem tej samej zasady (po trzy baretki w każdym rzędzie). W dolnym rzędzie, jeśli baretek jest mniej niż trzy, nosi się je w ten sposób, aby znajdowały się pod środkiem bezpośredniego rzędu górnego. Ważna zasada mówi, że w przypadku otrzymania kilku klas tego samego odznaczenia, należy nosić jedynie baretkę najwyższej klasy.
Ogólna hierarchia noszenia oznak wyróżnień zaszczytnych to:
- Wyróżnienia państwowe (np. Krzyż Zasługi)
- Wyróżnienia wojskowe
- Wyróżnienia resortowe (np. Zasłużony dla Ochrony Przeciwpożarowej)
- Wyróżnienia organizacyjne (korporacyjne) (np. za Zasługi dla Pożarnictwa, Honorowa Odznaka PCK)
- Wyróżnienia regionalne (samorządowe) (np. za Zasługi dla Ziemi Pomorskiej)
Ordery i odznaczenia państw obcych oraz ich baretki nosi się po orderach i odznaczeniach polskich.
USA kompletnie upokorzyły irańską marynarkę – po pokoju!
Baretki i odznaczenia w Państwowej Straży Pożarnej i OSP
Strażacy, zarówno z PSP, jak i OSP, mogą poszczycić się różnorodnymi odznaczeniami, które są symbolizowane przez baretki. Poniżej przedstawiamy najważniejsze z nich:
Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa”
Jest to jedno z najważniejszych odznaczeń w przypadku funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej i członków OSP. Nadawany jest za wyróżniającą się działalność na rzecz ochrony przeciwpożarowej. Medalem tym mogą być odznaczane osoby, instytucje i organizacje (w tym OSP, ich członkowie oraz działacze Związku OSP RP). Występuje w trzech stopniach: złoty, srebrny i brązowy. Baretki symbolizujące te medale posiadają galoniki w odpowiednim kolorze. Warunkiem nadania medalu wyższej klasy jest posiadanie medalu klasy niższej przez co najmniej 5 lat. Warunkiem nadania Brązowego Medalu „Za Zasługi Dla Pożarnictwa” członkowi OSP biorącemu bezpośredni udział w działaniach ratowniczych jest posiadanie odznaki „Strażak Wzorowy” od co najmniej 3 lat. Pozostali członkowie OSP mogą otrzymać go po co najmniej 10 latach działalności od osiągnięcia pełnoletności.
„Złoty Znak Związku”
To odznaczenie honorowe, nadawane za długoletnią aktywną działalność w Ochotniczej Straży Pożarnej lub w Związku OSP RP. Może być nim uhonorowana osoba lub instytucja, które w sposób znaczący zasłużyły się dla działalności Związku OSP RP, jak również Ochotnicza Straż Pożarna o co najmniej 100-letniej działalności. „Złoty Znak Związku” jest noszony na wstędze pod kołnierzem koszuli, widoczny 1 cm poniżej węzła krawata.
Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza
Nadawany jest za zasługi dla rozwoju i umacniania Związku OSP RP oraz Ochotniczych Straży Pożarnych. Mogą go otrzymać OSP i ich członkowie, działacze Związku OSP RP oraz osoby, instytucje i organizacje społeczne. Wyróżnione mogą być także oddziały Związku OSP RP wyróżniające się w realizacji celów Związku. Warunkiem nadania Medalu Honorowego im. Bolesława Chomicza jest posiadanie Złotego Medalu „Za Zasługi dla Pożarnictwa”, a w przypadku instytucji i organizacji (w tym OSP) - dodatkowo 75-letni staż działalności.
Odznaka „Strażak Wzorowy”
Może być nadawana wyłącznie członkom OSP biorącym bezpośredni udział w działaniach ratowniczych, za wzorową działalność, zaangażowanie i godną postawę społeczną.
Odznaka „Młodzieżowej Drużyny OSP”
Jest wyróżnieniem nadawanym członkom młodzieżowych i harcerskich drużyn pożarniczych za aktywną działalność w drużynie przy ochotniczej straży pożarnej.
Odznaka „Za wysługę lat”
„Odznakę za wysługę lat” nosi się jedną aktualną, na prawej górnej klapie kieszeni munduru, w jej lewym rogu. Baretki symbolizujące medale za długoletnią służbę dla pożarników mogą mieć haftowane liczby rzymskie, oznaczane odpowiednim kolorem.
Inne odznaczenia i odznaki
Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP mogą nosić na kurtkach ubioru wyjściowego odznaczenia i odznaki organizacji pożarniczych i pokrewnych. Do przykładów należą odznaka Honorowego Dawcy Krwi, Krzyż Harcerski, Odznaka PCK. Należy pamiętać, że oprócz baretek (noszonych na lewej piersi), na kieszeniach kurtek mundurowych można nosić najwyżej dwie odznaki na prawej stronie kurtki i jedną odznakę na lewej stronie. Na klapie prawej górnej kieszeni kurtki, na wysokości guzika, na środku lewej połowy klapy, nosi się oznaki odznak takich jak: Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi PCK, Krzyża Harcerskiego czy Pożarniczej Odznaki Sprawności Fizycznej.
Kolejność noszenia baretek - praktyczne wskazówki dla strażaków
Przy noszeniu baretek istotne jest przestrzeganie wspomnianej hierarchii. Na przykład, jeśli strażak posiada Złoty Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa” (MZZDP) oraz Honorową Odznakę PCK, baretki tych odznaczeń należy nosić tuż nad klapą lewej kieszeni, zgodnie z hierarchią. Patrząc na osobę z przypiętymi odznaczeniami, bliżej środka munduru powinna znaleźć się baretka MZZDP, a dalej baretka PCK (o ile oba są z grupy organizacyjnych, a ich starszeństwo wynika z daty nadania).
Baretki symbolizują spore osiągnięcia, którymi mogą poszczycić się strażacy, którzy przysłużyli się Państwowej Straży Pożarnej lub Ochotniczej Straży Pożarnej. Odpowiednio ułożone baretki dobitniej pokazują oddanie pożarnika służbie i niesieniu pomocy innym. Poszanowanie munduru i dbałość o jego estetykę oraz wygląd stanowią jeden z podstawowych obowiązków członków OSP i funkcyjnych oddziałów ZOSP RP.
tags: #baretki #strazackie #przypinane