Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Bełżycach to opowieść o zaangażowaniu i tradycji, której integralną częścią jest również historia Orkiestry Dętej. OSP w Bełżycach jest najstarszą i jedną z najprężniej działających jednostek na terenie Gminy Bełżyce. Impulsem do jej utworzenia był wielki pożar, który w 1913 roku rozprzestrzenił się na dużą część miasta, jak wspomina Andrzej Sulenta, prezes miejscowej OSP. Jednostka jest członkiem założycielem Związku Floriańskiego, powstałego w 1916 roku w Królestwie Polskim, jednoczącego ruch strażacki w skali całego kraju. OSP w Bełżycach posiada niezbędne wyposażenie do ratowania życia i mienia oraz prężnie działającą Młodzieżową Drużynę Pożarniczą dziewcząt i chłopców.
Historia Orkiestry Dętej OSP w Bełżycach
Orkiestra Dęta przy OSP w Bełżycach ma długą i bogatą historię, sięgającą początków XX wieku. Powstała w 1906 roku, wywodząc się z zespołu muzycznego należącego dotychczas do chóru kościelnego. Jej członkowie, grając początkowo w kilkuosobowym zespole, z czasem zyskali uznanie. Próby orkiestry odbywały się w prywatnych mieszkaniach, m.in. u państwa Zakościelnych.
Początki i rozkwit
Z zachowanych wspomnień wynika, że około 1912-1913 roku orkiestry były niezwykłym wydarzeniem. Jak wspomina jeden ze świadków: "I nareszcie zagrali. wraz z kolegami pobiegliśmy do miasta oglądać orkiestrę". Orkiestra brała udział w marszach, tzw. „capstrzykach”, przyjmowanych oklaskami zarówno przez społeczeństwo, jak i - bezwiednie - przez policję carską. Zaborcze władze nie posiadały świadomości, że orkiestra wspiera powstające wojsko polskie, lecz mimo to, ostatecznie zabroniły marszów. Miejsce występów, balkon, został rozebrany około 1926 roku.
Okres międzywojenny i wojenna przerwa
W okresie międzywojennym orkiestra uświetniała obchody rocznicowe, takie jak 3 Maja i 11 Listopada. Często grała również na weselach i zabawach, co stanowiło źródło jej dochodu i pozwalało na pokrycie wydatków związanych ze szkoleniem. Funkcję kapelmistrza po Wojciechu Łacie przejął Józef Łukanty. Gdy wyjechał do Ameryki, dyrygentem został Piotr Pyz z ulicy Wodnej. Po powrocie z USA, Józef Łukanty ponownie objął stanowisko kapelmistrza orkiestry, doskonaląc swoje umiejętności, które rozwijał również w Ameryce. Wśród ważnych postaci dla orkiestry byli także Neumowicz z Lublina i Wiktor Wyka. Działalność orkiestry została przerwana na czas II wojny światowej.
Powojenna działalność i wyzwania
Po zakończeniu wojny, w 1946 roku, instrumenty muzyczne przekazano do remontu w Lublinie. Orkiestra wznowiła działalność, ale już w ograniczonym zakresie, wykonując marsze państwowe z Polski przedwrześniowej. Z biegiem lat spotykała się z próbami zastraszania przez miejscowe władze, co ograniczyło jej udział jedynie do takich uroczystości, jak 1 Maja i 22 Lipca. Sytuacja ta doprowadziła do rozwiązania orkiestry w latach 60-tych, z nadzieją na wznowienie jej w przyszłości, w czasach bardziej sprzyjających.
Reaktywacja i współczesność
Dzięki wsparciu sponsorów, którzy wsparli orkiestrę finansowo, udało się przywrócić jej piękne brzmienie. W 1982 roku orkiestra brała udział w wydarzeniach. W 2001 roku Chór OSP i orkiestra uczestniczyły w Zjeździe Gminnym OG V.
110-lecie Ochotniczej Straży Pożarnej w Bełżycach
W niedzielę 17 września 2023 roku OSP w Bełżycach świętowała 110-lecie swojej działalności. Uroczystości rozpoczęły się w kościele parafialnym pw. Nawrócenia św. Pawła, gdzie odprawiona została msza święta w intencji strażaków przez księdza kanonika Janusza Zania.
Uroczystości jubileuszowe
Wśród licznych gości znaleźli się przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, w tym poseł na Sejm RP Jan Kanthak, dyrektor generalny Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego Agata Grula reprezentująca wojewodę lubelskiego Lecha Sprawkę, Magdalena Filipek-Sobczak reprezentująca marszałka województwa lubelskiego Jarosława Stawiarskiego, a także przedstawiciele Państwowej Straży Pożarnej, w tym zastępca komendanta wojewódzkiego PSP w Lublinie st. bryg. Mirosław Bury, zastępca komendanta miejskiego PSP w Lublinie mł. bryg. Rafał Goliszek oraz komendant miejski państwowej straży pożarnej w Lublinie Marek Fiutka. Obecny był również prezes zarządu oddziału wojewódzkiego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w Lublinie.
Wyróżnienia i odznaczenia
Podczas uroczystości wręczono medale, odznaczenia oraz podziękowania osobom wspierającym działalność OSP. Z okazji jubileuszu 110-lecia działalności OSP w Bełżycach odlany został również medal okolicznościowy. Komendant Wojewódzki PSP nadbryg. Grzegorz Alinowski wręczył prezesowi OSP Andrzejowi Sulencie akt włączenia jednostki do Krajowego Systemu Ratownictwa Gaśniczego.
Za wieloletnią ofiarną działalność w ochronie przeciwpożarowej dla dobra społeczeństwa województwa lubelskiego, Złotą Odznaką Za Zasługi dla Pożarnictwa Województwa Lubelskiego odznaczona została OSP w Bełżycach oraz druh Stanisław Sulenta. Srebrną Odznakę otrzymał Edward Wójtowicz, a Brązową Andrzej Walczak. Odznakę Złoty Znak Związku OSP RP otrzymał prezes miejscowej OSP Andrzej Sulenta. Medalem Honorowym im. Bolesława Chomicza odznaczono Józefa Wójtowicza i Wincentego Winiarskiego.
Ponadto, Złoty Medal „Za zasługi dla Pożarnictwa” otrzymali druhowie Władysław Chmielewski i Tomasz Chmielewski, a Srebrne Medale nadano Klaudii Majewskiej, Ilonie Wójtowicz oraz burmistrzowi Bełżyc Ireneuszowi Łucce. Brązowy Medal otrzymali Łukasz Brewczak, Mateusz Cieślicki, Patryk Goliszek, Mateusz Gołoś, Rafał Topyła i Jolanta Żydek. Odznakami „Strażak Wzorowy” wyróżniono 13 członków OSP, a Odznaki „Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza” nadano dziewczętom i chłopcom z Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej. Wieloletni członkowie straży w Bełżycach otrzymali również odznaki „Za wysługę lat”.
"Bełżycki Festyn Strażacki - Strażakiem Być"
W ramach obchodów 110-lecia Ochotniczej Straży Pożarnej w Bełżycach na placu OSP i PSP przy ul. ks. bp. Tomasza Wilczyńskiego został zorganizowany piknik rodzinny pod nazwą „Bełżycki Festyn Strażacki - Strażakiem Być”. Na mieszkańców Bełżyc oraz gości z okolicznych miast i wsi czekała strefa zabaw i konkurs rodzinny. Festyn umilił koncert zespołu „Jarzębinki”.
Festyn spotkał się z dużym zainteresowaniem mieszkańców Bełżyc oraz okolicznych miejscowości. Plac przy OSP i PSP Bełżyce był wypełniony po brzegi, a uczestnicy chętnie brali udział w konkursie rodzinnym. Wyjątkowa atmosfera towarzyszyła również koncertowi.
Izba Pożarnictwa
Szczególnym zainteresowaniem cieszyła się Izba Pożarnictwa. Jest to wyjątkowe miejsce na mapie powiatu lubelskiego - zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci. Izba posiada około 300 eksponatów, w tym wiele unikalnych przedmiotów i dokumentów o charakterze archiwalnym. Najbardziej interesującą część ekspozycji stanowią rekwizytowe wozy konne wyposażone w sprzęt gaśniczy i pomocniczy, odrestaurowane sikawki ręczne, motopompy różnych typów i wielkości (w tym jedna z 1849 roku), hełmy z różnych okresów, toporki paradne, mundury i pasy strażackie czy sprzęt alarmowy służący do powiadamiania ludności o pożarze.
