Działalność Ochotniczej Straży Pożarnej w Bruśniku
W dniu 26 stycznia 2012 roku redakcja portalu Pogórze24.pl odwiedziła zebranie sprawozdawcze Ochotniczej Straży Pożarnej w Bruśniku. Spotkanie miało na celu podsumowanie działalności jednostki w roku 2012, przedstawienie sprawozdania finansowego oraz omówienie planów na rok 2013.
Zebranie otworzył prezes OSP Bruśnik, Andrzej Kuropatwa, który powitał zebranych gości. Z przedstawionego przez niego sprawozdania wynika, że jednostka OSP w Bruśniku liczy 33 członków, w tym 2 kobiety. OSP aktywnie współpracuje z lokalnymi instytucjami, takimi jak Rada Sołecka, Zespół Szkół Publicznych, Koło Gospodyń Wiejskich w Bruśniku, a także z innymi jednostkami OSP z terenu Gminy Ciężkowice.
W 2012 roku jednostka OSP Bruśnik brała liczny udział w uroczystościach okolicznościowych. Do akcji ratowniczo-gaśniczych wyjeżdżała łącznie 42 razy. Wśród nich znalazły się 3 pożary, 1 akcja poszukiwawcza zaginionej osoby oraz 38 interwencji związanych z miejscowymi zagrożeniami.
Szczególne słowa uznania skierowano pod adresem pani Haliny Mika, mieszkanki Bruśnika, która wykazała się dużym zaangażowaniem na rzecz społeczności lokalnej. Dzięki jej staraniom przeprowadzono remont dolnej i górnej kondygnacji remizy.
Historia Falkowej na przestrzeni wieków
Falkowa, podobnie jak otaczające ją wsie, ma bogatą i często burzliwą historię. Choć dokładna data powstania wsi nie jest znana, dokumenty parafii Bruśnik z 1346 roku wskazują, że w jej skład wchodziły wówczas Bruśnik, Siekierczyna i Falkowa.
Wydarzenia historyczne
Z przekazów historycznych zachowała się pamięć o buncie chłopów przeciwko szlachcie dworskiej w 1846 roku, będącym wyrazem sprzeciwu wobec ucisku dworu. Kolejnym tragicznym wydarzeniem był wybuch epidemii cholery w 1873 roku, która pochłonęła całe rodziny. Zmarłych chowano na specjalnie utworzonym cmentarzu, który do dziś istnieje i został odrestaurowany staraniem parafian.
Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, Falkowa zaczęła tworzyć własne struktury administracyjne. Początkowo wieś należała do powiatu grybowskiego, a po reformie administracyjnej przypisano ją do powiatu tarnowskiego, gminy Ciężkowice. W 1920 roku wybrano pierwszego wójta, Franciszka R., który pełnił tę funkcję przez 16 lat. W tym okresie powołano również oglądacza zwłok, Alojzego B., odpowiedzialnego za wystawianie kart zgonu, oraz stróża wioski, Grzegorza Ż., który czuwał nad bezpieczeństwem mieszkańców.
Okres II wojny światowej
Wybuch II wojny światowej we wrześniu 1939 roku przyniósł okupację niemiecką. Władze okupacyjne zarządziły wybory nowych sołtysów, w tym Adama G. na Falkowej. Do obowiązków sołtysa należało organizowanie kontyngentów dla Niemców, obejmujących dostawy zboża, żywca i mleka. Rolnicy otrzymywali za swoje produkty bardzo niskie wynagrodzenie, ledwie wystarczające na podstawowe potrzeby. Okres ten charakteryzował się znacznym zubożeniem mieszkańców.
Wyzwolenie nastąpiło 17 stycznia 1945 roku. W trakcie potyczki z wojskami rosyjskimi zginęło siedmiu żołnierzy niemieckich, pochowanych we wspólnej mogile.
Powojenne realia i obciążenia
Po 1945 roku wieś doświadczyła nowych obowiązków i obciążeń w postaci obowiązkowych dostaw i „dobrowolnych składek” na różne cele, takie jak odbudowa Warszawy czy budowa Nowej Huty. Rolnicy byli zmuszeni do nieracjonalnych działań, w tym do tworzenia Spółdzielni Rolniczych, co przynosiło mierne rezultaty.
Po wyzwoleniu państwo przejęło mienie pożydowskie, w tym dworek z zabudowaniami i ziemią należący do Żyda Wasyla oraz gospodarstwo rodziny Usierów. Grunty rolne zostały rozparcelowane i przydzielone małorolnym. Wielodzietne rodziny miały trudności z utrzymaniem się z niewielkich gospodarstw, co skłaniało niektórych do poszukiwania możliwości zarobku poza wsią.
Życie codzienne i wyzwania
Z racji pagórkowatego ukształtowania terenu i nieurodzajnej ziemi, życie w Falkowej było trudne. Gospodarstwa były niewielkie, a większość prac polowych wykonywano ręcznie lub przy użyciu krów. Brak koni utrudniał orkę, bronowanie i zwózkę plonów. Rolnicy często korzystali z sierpa i kosy do żęcia zboża, a omłoty trwały całą zimę.
Niedożywienie i ciężka praca sprawiały, że mieszkańcy byli podatni na choroby. Brak środków finansowych na wizyty u lekarza sprawiał, że ludzie leczyli się ziołami, korzystając z porad wiejskich znachorów. We wsi nie było szkoły, a dzieci uczęszczały do placówki w Bruśniku lub Siekierczynie.
Okupacja niemiecka i jej skutki
Podczas okupacji niemieckiej wieś ponownie ucierpiała. Okupant nałożył kontyngenty na mięso, zboże i mleko. Zebrano żarna do mielenia zboża, co zmuszało mieszkańców do korzystania z młyna, gdzie 25% ziarna pobierano jako opłatę. Brak środków czystości doprowadził do zawszenia ludności, a Niemcy przywozili parownicę do dezynfekcji odzieży i pościeli.
Rozwój infrastruktury i zmiany administracyjne
Po wojnie Falkowa była reprezentowana we władzach gminy Ciężkowice przez sołtysa Karola M. oraz radnych Władysława G. i Andrzeja P. W 1955 roku utworzono Gromady, a Falkowa weszła w skład Gromady z siedzibą w Bruśniku. W tym okresie podejmowano starania o elektryfikację wsi i budowę dróg, co udało się zrealizować dzięki współpracy z władzami wojewódzkimi i zaangażowaniu mieszkańców.
W 1967 roku podjęto decyzję o rozbudowie szkoły podstawowej, która okazała się niewystarczająca dla rosnącej liczby uczniów. W ramach remontu dobudowano cztery sale lekcyjne, urządzono kuchnię szkolną i sanitariaty, a na poddaszu mieszkanie dla nauczycieli.
W latach siedemdziesiątych prężnie działał Związek Młodzieży Wiejskiej, który zainicjował starania o doprowadzenie telefonu do remizy strażackiej i szkoły. Kolejną ważną inwestycją była przebudowa drogi łączącej Falkową z sąsiednimi miejscowościami, co przyczyniło się do ożywienia wsi. Położono masę bitumiczną do budynku szkoły.
Reforma administracji w 1975 roku, skutkująca likwidacją powiatów i gromad, spowodowała degradację wsi, a wykonana droga uległa zniszczeniu podczas ulewnych deszczy. Dopiero w 2011 roku podjęto działania mające na celu poprawę stanu dróg.
Ochotnicza Straż Pożarna w Falkowej
Jednym z czynników rozwoju wsi była Ochotnicza Straż Pożarna, założona w 1952 roku. W czynie społecznym wybudowano remizę, która pełniła rolę ośrodka kulturalnego wsi, miejsca występów teatralnych i potańcówek.
W styczniu 1974 roku wybrano na sołtysa Andrzeja R., który jako radny uczestniczył w posiedzeniach Rady Gminy, przedstawiając problemy wsi związane z dojazdem do pól. Udało mu się przekonać Radę do przeznaczenia środków na poprawę możliwości dojazdowych.
W roku bieżącym (2012) Gminne Święto Strażaków odbyło się w Bruśniku. Uroczystość uświetniła msza święta, przemarsz uczestników oraz poświęcenie nowego samochodu bojowego dla jednostki OSP w Bruśniku. Redakcja Pogórze24.pl składa strażakom życzenia satysfakcji i dumy z pełnionej służby.
