Ochotnicza Straż Pożarna w Ożarowie Mazowieckim: Historia i Rozwój Strażnic

Wirtualne Muzeum Ożarów Mazowiecki przedstawia odwiedzającym zebrane materiały dotyczące ożarowskiej Ochotniczej Straży Pożarnej. Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Ożarowie Mazowieckim to jedna z najbardziej mobilnych jednostek w kraju, która pod względem ilości interwencji od wielu lat jest w czołówce w zestawieniach krajowych. Ogromnym sukcesem jest szybki czas reakcji strażaków-ochotników.

Rys Historyczny i Pierwsza Siedziba OSP przy Ulicy Ożarowskiej

Ochotnicza Straż Pożarna w Ożarowie przeżywa w 2024 roku jubileusz stulecia istnienia. Początki działalności Straży są związane z dwiema kamienicami stojącymi przy ulicy Poznańskiej oraz ich właścicielami, którzy wspierali tworzącą się jednostkę. „W dniu 18 stycznia 1924 roku w Urzędzie Wojewody Warszawskiego pod numerem 574 Rejestru Stowarzyszeń i Związków zarejestrowano Towarzystwo Straży Ogniowej Ochotniczej w Ożarowie pow.”

Pierwsze 40 lat działalności OSP upłynęły przy ulicy Ożarowskiej. W 1925 roku strażacy rozpoczęli budowę murowanej remizy na podarowanej przez Stefana Matysa działce z wejściem od ulicy Ożarowskiej. Intensywnie zbierano pieniądze na budowę i wyposażenie, na organizowanych dochodowych zabawach i zespołowym wykonywaniu różnych zleconych prac. Już w roku 1926 murowany budynek remizy strażackiej został oddany do użytku. Współcześnie na miejscu dawnej kamienicy Stefana Matysa, który podarował działkę pod remizę, znajduje się Hotel „Bida z nędzą”.

Fragment mapy z działką Stefana Matysa pod pierwszą remizę OSP w Ożarowie Mazowieckim

Wacław Kargol, właściciel dawnej kamienicy przy Poznańskiej, prowadził na tyłach swojej nieruchomości masarnię i sklep mięsny. Był to również wielki wspierający strażaków, użyczając swoich koni do wyjazdów bryczką na akcje pożarnicze, zanim jednostka pozyskała swój pierwszy samochód.

Wyposażenie i Pojazdy w Okresie Przedwojennym i Powojennym

W tym czasie straż posiadała już kompletny sprzęt gaśniczy i ratowniczy, w tym przenośną sikawkę czterocalową, przenośny hydrofor z cylindrem leżącym, drabinę Szczerbowskiego, drabinę francuską, dwie drabiny hakowe, sprzęt burzący i uzbrojenie osobiste. Ponadto do dyspozycji były 3 beczkowozy dwukołowe do zaprzęgu konnego. Do wyjazdów na akcje wzywały strażackie dzwonki.

Dopiero w 1935 roku straż zakupiła swój pierwszy samochód, głównie dzięki sponsorom. Był to samochód marki Ford, na którym skarosowano nadwozie pożarnicze typu otwartego. Poświęcenia dokonał ks. Franciszek Dyżewski, proboszcz (1928-1953) parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Źbikowie. W 1935 roku poświęcono nowy, ogrzewany garaż wraz z pokojem mieszkalnym dla gospodarza straży (dozorcy), którą ówcześnie pełnił Eugeniusz Lubański. Motopompa marki „Lis” została nabyta w 1936 roku, a druga w 1942 r. Niestety, samochód nabyty przed wojną został zabrany przez Niemców w roku 1939.

Historyczne zdjęcie pierwszego samochodu bojowego OSP Ożarów Mazowiecki

W roku 1947 zakupiono z demobilu drugi samochód, autopompę „Magirus”, który własnymi siłami został doprowadzony do stanu używalności i oddany do użytku Straży w roku bieżącym (dop. 1948). Poza tym w okresie od 1940 do 1943 roku zakupiono 36 hełmów znormalizowanych, drabinę Szczerbowskiego, kombinezony, uzupełniono sprzęt i mundury.

OSP w Okresie Okupacji i Działalność Kulturalna

W okresie okupacji, wobec konieczności uruchomienia kuchni dla dożywiania najbiedniejszej ludności, straż oddała do użytku część remizy, organizując kuchnię i stołówkę. Strażacy prowadzili kwesty od rolników dla zaopatrzenia kuchni w warzywa i artykuły spożywcze. Równocześnie prowadzono szkolenie pożarnicze i wojskowe członków czynnych.

Zdjęcie Krzyża Strażackiego po remoncie w 2023 roku

Trzej druhowie - Eugeniusz Łazowski (1899-1972), Stanisław Koprzak (1908-1977, gospodarz Straży) i Antoni Jaczewski (1917-1964) zainwestowali własne pieniądze i zakupili aparaturę filmową 16 mm. We własnym zakresie urządzono i wyposażono salę kinową. Przez kilka lat kino to było podstawą finansową jednostki. Sala kinowa była urządzana w najstarszej remizie strażackiej, gdzie od wschodu stał projektor, od zachodu ekran, a krzesła wypełniały salę remizy. Projekcje filmowe odbywały się raz w tygodniu, w soboty lub niedziele. Do 1960 roku strażacy prowadzili drobne prace inwestycyjne na terenie placu przy ulicy Ożarowskiej. Nadal działało kino „STRAŻAK”, a w dobudowanym trójboksowym drewnianym garażu rozpoczęła działalność warsztat ślusarski produkujący wiórki stalowe.

Orkiestra Strażacka

W 1925 roku przy straży zaczęła działać orkiestra. Orkiestra strażacka intensywnie pracowała, organizując w soboty i niedziele zabawy w Parku Ołtarzewskim, na których przygrywała do tańca. Był przygotowywany bufet i sprzedawano bilety. W skład orkiestry weszli między innymi Henryk Gadzinowski, Zygmunt Latko, Leon Figaj, Wacław Kowalski i wielu innych.

Plakat zabawy strażackiej w Parku Ołtarzewskim w 1926 roku

Budowa Nowej Strażnicy przy Ulicy Strażackiej

Działka przy Ożarowskiej stawała się za mała dla rozwijającej się jednostki OSP. Strażacy rozpoczęli mniej więcej w 1960 roku intensywną zbiórkę materiałów budowlanych i środków na ich zakup. W 1962 Walne Zebranie OSP przyjęło uchwałę o przystąpieniu do budowy nowej strażnicy.

Powołano komitet budowy strażnicy, na czele którego stanął przewodniczący Osiedlowej Rady Narodowej Ożarowa Waldemar Urbaniak. Po załatwieniu wszystkich formalności, jesienią 1962 przystąpiono do kopania fundamentów i ich zalewania. W 1963 postawiono strażnicę w stanie surowym oraz wybudowano dwupiętrową drewnianą wspinalnię. W latach 1964-1965 prowadzono prace wykończeniowe i w październiku 1965 roku oddano do użytku nową strażnicę na ulicy Strażackiej. Jej oddanie połączono z jubileuszem 40-lecia OSP Ożarów. Fragment ulicy Floriana (od Kolejowej do Poznańskiej) został przemianowany na Strażacką wraz z wybudowaniem w tym miejscu nowej strażnicy. Teren i zabudowania OSP przy ulicy Ożarowskiej zostały wydzierżawione ówczesnemu Wojewódzkiemu Zakładowi Urządzeń Pożarniczych.

Historyczne zdjęcie budowy nowej strażnicy OSP w Ożarowie Mazowieckim

Współczesność i Perspektywy Rozwoju

Zakup nowego samochodu ratownictwa technicznego z funkcją gaśniczą oraz modernizacja budynku strażnicy to zadania, na które udało się pozyskać wsparcie finansowe z budżetu Województwa Mazowieckiego o łącznej wartości 105 tys. złotych. Zakup nowego wozu strażackiego został dofinansowany w kwocie 80 tys. złotych. W ramach drugiego zadania gmina pozyskała dofinansowanie w kwocie 25 tys. złotych na modernizację budynku strażnicy. Dzięki doposażeniu jednostki OSP strażacy-ochotnicy są w stanie działać bardzo skutecznie, ratując zdrowie i życie poszkodowanych.

Statutowe Zadania Ochotniczej Straży Pożarnej

Jednostka OSP Ożarów Mazowiecki realizuje szereg kluczowych zadań statutowych, mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa i wsparcia lokalnej społeczności. Do głównych obowiązków należą:

  • Prowadzenie działalności prewencyjnej mającej na celu zapobieganie pożarom i innym zagrożeniom oraz współdziałanie w tym zakresie z Państwową Strażą Pożarną, organami samorządowymi i innymi podmiotami.
  • Udział w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych i innych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
  • Udzielanie pierwszej pomocy przedmedycznej i współdziałanie ze służbami ratowniczymi.
  • Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych, ekologicznych i innych oraz sposobach ochrony przed nimi.
  • Rozwijanie kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenia działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej, a także pomoc osobom niepełnosprawnym w ramach działalności statutowej.
  • Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz niniejszego statutu.
  • Działania na rzecz ochrony środowiska.

tags: #budowa #straznicy #osp #ozarow #mazowiecki