Umundurowanie w Ochotniczych Strażach Pożarnych

Znaczenie umundurowania w OSP

Mundur galowy Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) stanowi jeden z kluczowych symboli reprezentacyjnych, odzwierciedlając rangę i tradycję organizacji. Jest on nieodłącznym elementem oficjalnych wystąpień i podkreśla doniosłość wydarzeń, w których strażacy biorą udział.

Rodzaje umundurowania w OSP

W OSP wyróżniamy kilka rodzajów umundurowania, z których każde przeznaczone jest do specyficznych celów i sytuacji:

1. Ubiór galowy

Ubiór galowy jest stosowany podczas oficjalnych uroczystości, świąt państwowych i strażackich, wręczania odznaczeń, otwarcia strażnic oraz innych podniosłych wydarzeń. W zależności od okazji, może być noszony z pełnymi odznaczeniami lub jedynie z baretkami.

W skład ubioru galowego wchodzą:

• Mundur w kolorze ciemnogranatowym (męski i damski).
• Koszula w kolorze białym z długim rękawem.
• Czapka rogatywka w kolorze ciemnogranatowym (dla mężczyzn) lub czapka dżokejka w kolorze ciemnogranatowym (dla kobiet).
• Obuwie w kolorze czarnym.
• Sznur galowy w kolorze srebrnym, przeplatany niebieską nitką.

Wyposażeniem uzupełniającym do munduru galowego są:

• Skarpety w kolorze czarnym (dla mężczyzn).
• Rajstopy w kolorze beżowym (dla kobiet).
• Krawat w kolorze czarnym.

Ubiór galowy noszony jest podczas:

• Świąt państwowych i Dnia Strażaka (świeckich i religijnych).
• Uroczystości wręczenia sztandarów, orderów, odznaczeń, medali i odznak.
• Otwarcia strażnic oraz innych ważnych dla jednostki OSP lub ZOSP RP uroczystości.
• Uroczystości składania wieńców pod pomnikami i tablicami pamiątkowymi.

Ubiór galowy ze sznurem galowym i baretkami nosi się podczas:

• Uroczystych przedstawień w teatrach czy salach koncertowych, gdy strażak występuje w charakterze przedstawiciela OSP lub oddziału ZOSP RP, a dla pozostałych uczestników przyjęty jest strój wieczorowy.
• Innych ważnych uroczystości na polecenie prezesa (naczelnika) OSP lub prezesa właściwego zarządu oddziału ZOSP RP.

Do mundurów wyjściowych i galowych przyszywane są guziki oksydowane o średnicach 16 i 22 mm.

Ubiór galowy dla pocztów sztandarowych i flagowych

W przypadku pocztów sztandarowych i flagowych, do ubioru galowego dodaje się:

• Rękawiczki białe.
• Pas główny koloru czarnego.

Do ubioru galowego z pasem głównym stosuje się obuwie typu "skutery", z nogawkami spodni wpuszczanymi w cholewki. Dopuszcza się noszenie spodni bryczesów do butów wysokich typu "oficerki", a także nakrycia głowy w postaci hełmu ozdobnego bądź hełmu bojowego łącznie z pasem bojowym z przypiętym toporkiem.

2. Ubiór wyjściowy

Ubiór wyjściowy jest przeznaczony do codziennych, oficjalnych spotkań i posiedzeń zarządów OSP.

W skład ubioru wyjściowego wchodzą:

• Mundur w kolorze ciemnogranatowym (męski i damski).
• Koszula w kolorze białym z długim rękawem.
• Czapka rogatywka w kolorze ciemnogranatowym (dla mężczyzn) lub czapka dżokejka w kolorze ciemnogranatowym (dla kobiet).
• Obuwie w kolorze czarnym.
• Kurtka 3/4 z odpinaną podpinką w kolorze czarnym.

Wyposażeniem uzupełniającym do ubioru wyjściowego są:

• Skarpety w kolorze czarnym (dla mężczyzn).
• Rajstopy w kolorze beżowym (dla kobiet).
• Krawat w kolorze czarnym.

Ubiór wyjściowy z baretkami nosi się podczas:

• Uczestniczenia w posiedzeniach władz statutowych OSP i oddziałów ZOSP RP.
• Występowania w charakterze przedstawiciela OSP lub oddziałów ZOSP RP na oficjalnych spotkaniach i imprezach.

3. Ubiór letni

Ubiór letni jest stosowany w okresie od 1 maja do 30 września, gdy temperatura przekracza 20°C, i gdy nie obowiązuje umundurowanie wyjściowe lub galowe.

W skład ubioru letniego wchodzą:

• Koszula letnia w kolorze białym z krótkim rękawem, z guzikami oksydowanymi o średnicy 16 mm.
• Spodnie (spódnica) w kolorze ciemnogranatowym.
• Czapka rogatywka w kolorze ciemnogranatowym (dla mężczyzn) lub czapka dżokejka w kolorze ciemnogranatowym (dla kobiet).
• Obuwie w kolorze czarnym.

Wyposażeniem uzupełniającym do ubioru letniego są:

• Skarpety w kolorze czarnym (dla mężczyzn).
• Rajstopy w kolorze beżowym (dla kobiet).
• Krawat w kolorze czarnym.
• Sznur galowy w kolorze srebrnym przeplatany niebieską nitką.
• Naramienniki w kolorze ciemnogranatowym.

Ubiór letni nosi się podczas:

• Występowania w charakterze przedstawiciela OSP lub oddziału ZOSP RP w spotkaniach i imprezach, np. zawodach sportowo-pożarniczych, w sytuacjach, gdy nie obowiązuje umundurowanie wyjściowe bądź galowe.
• Koncertów orkiestr OSP.
• Posiedzeń władz statutowych OSP i oddziałów ZOSP RP.

Stosowanie ubioru letniego warunkuje temperatura powyżej 20°C oraz zasada jednolitości w ramach OSP lub oddziału ZOSP RP. Ustalenia w tym zakresie należą do prezesa OSP lub zarządu oddziału ZOSP RP organizującego wspólne wystąpienie.

4. Ubiór ochronny i specjalny

Ubranie ochronne i specjalne jest niezbędne podczas działań ratowniczo-gaśniczych.

W skład odzieży ochronnej i specjalnej wchodzą:

• Ubranie ochronne dwuczęściowe.
• Ubranie specjalne popularne dwuczęściowe.
• Ubranie koszarowe.
• Rękawice i kominiarka (niepalne).
• Buty specjalne.
• Hełm.

Odzież ochronną i specjalną nosi się podczas:

• Akcji ratowniczo-gaśniczych.
• Ćwiczeń i działań ze sprzętem oraz sprawdzianów wyszkolenia bojowego.

Dopuszcza się noszenie ubrania typu "moro" bądź ubrania koszarowego podczas akcji ratowniczych, jeśli nie jest konieczne użycie ubrania ochronnego lub specjalnego. O rodzaju użytej odzieży decyduje kierujący akcją po dokonaniu rozpoznania zagrożeń w miejscu interwencji. Odzież ochronną stosuje się do czasu zniszczenia bądź naturalnego zużycia.

W zestaw przedmiotów ekwipunku osobistego strażaka-ochotnika wchodzą:

• Pas bojowy.
• Zatrzaśnik.
• Toporek strażacki.
• Latarka.
• Podpinka linkowa.
• Maska do aparatu powietrznego.
• Opatrunek osobisty.
• Worek brezentowy na odzież ochronną i ekwipunek osobisty.

5. Ubiór Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych (MDP)

Ubiór MDP ma na celu reprezentowanie młodych strażaków podczas oficjalnych wydarzeń.

W skład ubioru Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych wchodzą:

• Koszula w kolorze czerwonym z guzikami oksydowanymi o średnicy 16 mm.
• Szorty w kolorze czarnym, lub spodnie w kolorze czarnym (dla chłopców).
• Bluza w kolorze czarnym.
• Spódnica w kolorze czarnym (dla dziewcząt).
• Obuwie sportowe w kolorze czarnym.
• Podkolanówki w kolorze białym.
• Krawat w kolorze czarnym.

Mundur MDP nosi się podczas:

• Występowania w charakterze przedstawiciela MDP na oficjalnych spotkaniach i uroczystościach strażackich, religijnych i świeckich.
• Apeli, wart i innych ważnych wydarzeń na obozach MDP.
• Uroczystych zbiórek MDP.

Dopuszcza się stosowanie poprzedniego wzoru mundurków MDP (wiatrówka niebieska, spodnie/spódnica czarne) do czasu naturalnego ich zużycia.

Członkowie MDP noszą emblematy i dystynkcje haftowane czarną nitką na czerwonym tle przy czapkach dżokejkach oraz na koszulach na lewym rękawie. Członkowie MDP noszą emblematy haftowane czerwoną nitką na czarnym tle przy bluzach koloru czarnego na ich lewym rękawie.

Nakrycia głowy

Do poszczególnych ubiorów stosuje się odpowiednie nakrycia głowy:

• Czapka rogatywka ze srebrnym okuciem daszka: dla mężczyzn, noszona z mundurami wyjściowymi i galowymi.
• Czapka dżokejka: dla kobiet, noszona z mundurami wyjściowymi i galowymi.
• Czapka uszanka: stosowana w okresie zimowym.
• Czapka dżokejka w kolorze czerwonym: nakrycie głowy dla członków MDP.

Członkowie zarządów OSP i oddziałów ZOSP RP noszą srebrne galony na otokach czapek, których liczba odpowiada zajmowanemu szczeblowi w strukturach organizacji. Prezes Zarządu Głównego ZOSP RP nosi czapkę rogatywkę ze srebrnym okuciem daszka, srebrnym wężykiem na otoku oraz naszytymi na denku czapki srebrnymi galonami w kształcie krzyżaka.

Emblematy i dystynkcje

Emblematy i dystynkcje stanowią ważny element umundurowania, wskazując na przynależność do organizacji oraz pełnione funkcje.

• Członkowie OSP i funkcyjni oddziałów ZOSP RP noszą emblematy w kolorze srebrnym na ciemnogranatowym tle haftowane nitką lub bajorkiem. Umieszcza się je na czapkach, pagonach ubiorów wyjściowych, galowych, paradnych, kurtek, koszul letnich i MDP.
• Przy mundurach wyjściowych i galowych, na lewym rękawie, noszone są naszywki-oznaki specjalności, haftowane srebrną nitką na ciemnogranatowym tle (dla kierowców, mechaników, łącznościowców, członków orkiestr i drużyn sanitarnych).
• Członkowie MDP noszą naszywki-oznaki specjalności na ramieniu prawego rękawa munduru.
• Na kurtkach odzieży ochronnej i specjalnej noszone są napisy "STRAŻ" w kolorze czarnym na żółtym tle. Dopuszcza się noszenie emblematu z napisem "Ochotnicza Straż Pożarna" na prawym rękawie mundurów wyjściowych i galowych.
• Na kołnierzach mundurów bądź lewej kieszeni koszuli letniej noszone są dystynkcje pełnionych funkcji, haftowane srebrną nitką lub bajorkiem na ciemnogranatowym tle.

Członkowie OSP, zarządów i komisji rewizyjnych OSP RP oraz funkcyjni oddziałów ZOSP RP mają prawo do noszenia dystynkcji odpowiadających najwyższej z pełnionych funkcji.

Ubiór galowy z baretkami

W sytuacjach, gdy pełne odznaczenia nie są wymagane, stosuje się ubiór galowy z baretkami. Jest to rozwiązanie stosowane podczas mniej formalnych uroczystości oficjalnych, ale nadal wymagających odpowiedniej prezencji.

Podsumowanie

Umundurowanie w Ochotniczych Strażach Pożarnych stanowi ważny element budowania tożsamości organizacji, podkreślając jej tradycję, dyscyplinę i profesjonalizm. Każdy element stroju ma swoje uzasadnienie i przeznaczenie, a jego właściwe stosowanie świadczy o szacunku dla historii i ceremoniału strażackiego.

tags: #ceremonial #osp #umundurowanie