Artykuł przedstawia kompleksowe informacje dotyczące miejscowości Grabówka w gminie Annopol, położonej w województwie lubelskim, powiecie kraśnickim. Skupia się na charakterystyce demograficznej, gospodarce, warunkach mieszkaniowych oraz szczegółowo opisuje działalność i historię Ochotniczej Straży Pożarnej w Grabówce, włączając w to budynek remizy oraz znaczące zdarzenia pożarowe.
Charakterystyka wsi Grabówka
Wieś Grabówka leży w gminie Annopol, należąc do województwa lubelskiego, powiatu kraśnickiego. Identyfikator miejscowości Grabówka w systemie SIMC to 0786294, a jej współrzędne GPS to (21.948611, 50.940278).
Dane demograficzne
Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z 2021 roku, liczba ludności we wsi Grabówka wynosi 394 mieszkańców. Z tego 52,5% stanowią kobiety, a 47,5% to mężczyźni. Miejscowość zamieszkuje 4,9% mieszkańców gminy Annopol.
- Liczba mieszkańców (2021): 394
- Kobiety: 207 (52,5%)
- Mężczyźni: 187 (47,5%)
- Współczynnik feminizacji: 111 (na każdych 100 mężczyzn przypada 111 kobiet)
- Kod pocztowy: 23-235
- Numer kierunkowy: (+48) 15
- Tablice rejestracyjne: LKR
W latach 1998-2021 liczba mieszkańców Grabówki zmalała o 23,3%. Współczynnik feminizacji we wsi (111) jest nieznacznie większy zarówno od średniej dla województwa lubelskiego, jak i dla całej Polski.
Struktura wiekowa mieszkańców (źródło: GUS, NSP 2021):
- Wiek przedprodukcyjny (<18 lat): 20,6% (81 osób)
- Wiek produkcyjny (18-59 lat kobiety, 18-64 lata mężczyźni): 54,1% (213 osób)
- Wiek poprodukcyjny (59+ lat kobiety, 64+ lata mężczyźni): 25,4% (100 osób)
Na 100 osób w wieku produkcyjnym przypada we wsi Grabówka 85,0 osób w wieku nieprodukcyjnym, co jest wskaźnikiem znacznie większym od średniej dla województwa lubelskiego i dla całej Polski.
Średni wiek mieszkańców (dane z 2002 roku)
Należy zauważyć, że poniższe dane pochodzą z 2002 roku, gdy liczba mieszkańców wynosiła 479, i mogą być już nieaktualne. Przedstawiono je jednak dla kompletności.
- Średni wiek mieszkańców: 40,9 lat
- Średni wiek kobiet: 41,7 lat
- Średni wiek mężczyzn: 40,0 lat
Gospodarstwa domowe i nieruchomości
Gospodarstwa domowe (dane z 2002 roku)
W 2002 roku we wsi Grabówka zarejestrowano 183 gospodarstwa domowe. Wśród nich dominowały gospodarstwa jednoosobowe (59).Struktura gospodarstw domowych według liczby osób (2002):
- 1 osoba: 59
- 2 osoby: 49
- 3 osoby: 18
- 4 osoby: 33
- 5 osób i więcej: 24
Gospodarstwa domowe zamieszkujące w mieszkaniach według składu rodzinnego:
- jednoosobowe: 59
- wieloosobowe jednorodzinne: 112
- wieloosobowe dwurodzinne: 9
- wieloosobowe nierodzinne: 3
Nieruchomości i infrastruktura (dane z 2017 i 2002 roku)
W 2017 roku we wsi Grabówka oddano do użytku 1 mieszkanie, co stanowiło 2,54 nowych lokali na 1000 mieszkańców. Wszystkie mieszkania przeznaczono na cele indywidualne i użytek własny. Przeciętna liczba pokoi w nowo oddanych mieszkaniach wynosiła 6,00, a przeciętna powierzchnia użytkowa 108,00 m². Wartości te były znacznie większe od średnich dla województwa lubelskiego i całej Polski.
Według danych z 2002 roku dotyczących instalacji techniczno-sanitarnych:
- Z 137 zamieszkałych mieszkań, 96 było przyłączonych do wodociągu.
- 67 nieruchomości wyposażono w ustęp spłukiwany.
- 48 korzystało z centralnego ogrzewania, a 88 z pieców grzewczych.
- Z kanalizacji korzystało 80 budynków mieszkalnych.
- 0 budynków podłączonych było do gazu sieciowego.
Działalność gospodarcza i rejestr REGON
Według danych z rejestru REGON (stan na 31 grudnia 2024 roku), we wsi Grabówka zarejestrowanych było 20 podmiotów gospodarki narodowej, z czego 14 stanowiły osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą. W 2024 roku nie zarejestrowano nowych podmiotów, a 1 podmiot został wyrejestrowany. Najwięcej podmiotów (3) zarejestrowano w 2017 roku.
Struktura działalności:
- Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo: 15,0% (3 podmioty)
- Przemysł i budownictwo: 10,0% (2 podmioty)
- Pozostała działalność: 75,0% (15 podmiotów)
Wśród osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, najczęściej deklarowanymi rodzajami przeważającej działalności są Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle (21.4%) oraz Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo (21.4%).
Podmioty według klas wielkości
Z danych na 31 grudnia 2024 roku wynika, że we wsi Grabówka dominują mikro-przedsiębiorstwa:
- Mikro-przedsiębiorstwa (0-9 zatrudnionych): 19
- Małe przedsiębiorstwa (10-49 zatrudnionych): 1
Ochotnicza Straż Pożarna w Grabówce
Ochotnicza Straż Pożarna w Grabówce, działająca na terenie Gminy Annopol, powiatu kraśnickiego, województwa lubelskiego, jest kluczową organizacją w lokalnym środowisku. Straż Pożarna to nie tylko formacja niosąca pomoc, ale przede wszystkim wspólnota ludzi połączonych odwagą, bohaterstwem, poświęceniem, służbą i pasją.
Historia i działalność OSP
Ochotnicza Straż Pożarna w Grabówce została założona w 1950 roku. Pierwszym prezesem straży został Stefan Opasała. Po nim funkcję tę piastowali: Stefan Tracz, Kazimierz Jankowski, Bolesław Wójtowicz, Stanisław Pałyga i Stanisław Łosek. W 1952 roku zbudowano budynek OSP, który stał się centralnym punktem działalności jednostki.
W lutym 2017 roku odbyło się Walne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze, podczas którego podsumowano rok 2016. Priorytetem na przyszłość było dokończenie remontu budynku OSP oraz zagospodarowanie placu przy strażnicy. Dokonano również wyboru nowego zarządu OSP oraz Komisji Rewizyjnej.
Budynek remizy i jego przebudowa
Okazały budynek remizy, zbudowany w 1952 roku, przez lata ulegał niszczeniu. Z powodu braku remontów i zmieniających się potrzeb społeczności, w budynku przestały odbywać się wiejskie zabawy czy wesela. Konieczność natychmiastowego remontu była oczywista, gdyż bez sprawnego budynku OSP niemożliwe byłoby efektywne działanie straży i zapewnienie bezpieczeństwa okolicznych miejscowości, takich jak Grabówka St., Grabówka Uk., Grabówka-Hamówka, Grabówka-Bartki czy Grabówka Kolonia.
Dzięki zrozumieniu i wsparciu władz Gminy Annopol, w tym Burmistrza Annopola P. Wiesława Liwińskiego, Zastępcy Burmistrza P. Romana Wiśniewskiego, P. Jerzego Kowalczyka (specjalisty ds. obrony cywilnej) oraz Radnych Rady Miejskiej, a także zaangażowaniu mieszkańców, przystąpiono do przebudowy budynku straży. Społeczność wyraża wdzięczność strażakom i wszystkim, którzy bezinteresownie poświęcili swój czas na pozyskiwanie środków na wyposażenie jednostki. Istnieje nadzieja, że te starania pozwolą na prężne działanie straży i liczniejsze zasilanie jej szeregów przez młodych ludzi.
Historia i Współczesność OSP Luboszyce (Promo)
Statutowe cele OSP Grabówka
Zgodnie z paragrafem 9 statutu, celami Ochotniczej Straży Pożarnej w Grabówce są:
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z instytucjami i stowarzyszeniami.
- Bierzenie udziału w akcjach gaśniczo-ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie wśród członków ochotniczej straży pożarnej kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
- Uczestniczenie i reprezentowanie OSP w organach samorządowych i przedstawicielskich.
Prezes zarządu, zgodnie z paragrafem 38 statutu, reprezentuje OSP na zewnątrz i kieruje całokształtem prac zarządu.
Św. Florian - Patron Strażaków
Patron strażaków, Św. Florian, pochodził z Lauriacum (Lorch) w rzymskiej prowincji Noricum Ripense. Żył w czasach wielkiego prześladowania chrześcijan przez cesarza Dioklecjana. Florian, będąc żołnierzem i szefem wojskowej służby prefekta, był chrześcijaninem.
Zdarzenia pożarowe i bezpieczeństwo
Poważne pożary w miejscowości Grabówka
W miejscowości Grabówka dochodziło do poważnych incydentów pożarowych. Przykładem jest pożar drewnianego domu, który miał miejsce w niedzielę (05.01) w gminie Annopol, powiecie kraśnickim. Służby ratunkowe zostały powiadomione o pożarze drewnianego budynku. Po dotarciu na miejsce strażacy zastali rozwinięty pożar, a w kulminacyjnym momencie z ogniem walczyło 17 zastępów straży pożarnej.
Ogień szybko rozprzestrzenił się na całą konstrukcję. Mimo intensywnych starań strażaków budynek uległ całkowitemu zniszczeniu. Ogień strawił również samochód zaparkowany obok domu. Na szczęście domownikom udało się bezpiecznie opuścić budynek, jednak straty materialne były bardzo duże. Działania gaśnicze trwały kilka godzin i zostały zakończone po godzinie 9.00.
Apel o bezpieczeństwo
Służby apelują o montaż czujek dymu i tlenku węgla w domach i mieszkaniach. Te proste urządzenia mogą uratować życie, wykrywając niebezpieczne substancje, zanim staną się zagrożeniem. Instalacja czujek jest szczególnie istotna w okresie grzewczym, kiedy ryzyko pożarów oraz zatrucia tlenkiem węgla wzrasta. Pamiętajmy, że prawidłowo działające czujki mogą być jedynym sygnałem alarmowym w przypadku pożaru lub ulatniającego się tlenku węgla. Montaż jest prosty, a korzyści nieocenione, stanowiąc inwestycję, która może zapobiec tragedii.