Historia i Działalność Ochotniczej Straży Pożarnej w Barczewie

Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) odgrywa kluczową rolę w systemie bezpieczeństwa lokalnych społeczności, łącząc profesjonalne działania ratownicze z zaangażowaniem społecznym i kulturalnym. Działalność OSP ma na celu przede wszystkim zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z państwową strażą pożarną, organami samorządowymi i innymi podmiotami.

Misja i Zakres Działalności OSP

Jednostki OSP aktywnie uczestniczą w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń. Do ich zadań należy również informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi. Poza stricte ratowniczymi obowiązkami, OSP angażuje się w:

  • Rozwijanie wśród członków kultury fizycznej i sportu, a także prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
  • Działania na rzecz ochrony środowiska i promocji zdrowia.
  • Rozwijanie i upowszechnianie kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury, historii i tradycji, pielęgnowanie polskości oraz rozwój świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej.

Wszystkie te działania są wykonywane zgodnie z przepisami o ochronie przeciwpożarowej oraz statutem danej jednostki.

Znak Ochotniczej Straży Pożarnej, symbolizujący jej misję

Początki Straży Pożarnej w Barczewie

Historia straży pożarnej w regionie Barczewa sięga 1882 roku, kiedy to w Pyszkowie została założona Straż Ogniowa przez Józefa Kobierzyckiego, ówczesnego właściciela majątku ziemskiego. Straż ta dysponowała również pododdziałami w sąsiednich wsiach, w tym jeden w Barczewie, którym dowodził Michał Repiałkiewicz.

Samodzielna jednostka Straży Ogniowej w Barczewie powstała w 1917 roku. Inicjatorem jej założenia był Jakub Piaskowski, pełniący w tym czasie funkcję wójta gminy Barczew. Początki istnienia straży w Barczewie były niezwykle trudne, naznaczone trwającymi walkami o niepodległość Polski. Jednostka borykała się z chronicznym brakiem sprzętu i odpowiedniego pomieszczenia do jego przechowywania. Do gaszenia pożarów wykorzystywano głównie wiadra, łopaty, siekiery, haki, wodę i piasek.

Rozwój i Wyposażenie w Okresie Międzywojennym

W obliczu skromnych środków, podstawowym źródłem dochodów dla barczewskiej jednostki straży było organizowanie zabaw tanecznych na świeżym powietrzu, często połączonych z zawodami, wyścigami i loterią fantową. Imprezy te przynosiły znaczące dochody, które pozwoliły na zakup ręcznej sikawki oraz węży. Ponadto wykonano drewniany wóz strażacki pod sikawkę, przeprowadzono szkolenia i wytypowano konie do użycia w razie pożaru.

Po zakończeniu I wojny światowej i odzyskaniu niepodległości, podjęto decyzję o budowie drewnianej remizy. Drewno na ten cel ofiarowali mieszkańcy posiadający lasy, wśród których byli Musiałek, Piaskowski, Kobierzycki i Puławski. W 1924 roku naczelnikiem straży w Barczewie został Jan Uczak, który doprowadził do ukończenia budowy remizy. Dzięki temu OSP w Barczewie stała się jedną z nielicznych jednostek w tym czasie, która mogła poszczycić się własnym budynkiem strażackim.

Historyczne zdjęcie remizy strażackiej w Barczewie z lat 20. XX wieku

Ważne Wydarzenia i Okres Wojny

W dniu 22 kwietnia 1926 roku straż w Barczewie przeżyła wielkie wydarzenie - pożar, który ogarnął zachodnią część Barczewa. W wyniku tego nieszczęścia 19 rodzin zostało pozbawionych dachu nad głową, co podkreśliło znaczenie i potrzebę istnienia jednostki OSP.

W 1938 roku zarząd OSP, na czele z naczelnikiem Józefem Nowakiem, wyraził zgodę na przeznaczenie budynku remizy na kaplicę. Po szybkiej przebudowie, w dniu 25 grudnia 1938 roku odprawiona została pierwsza msza święta przez księdza Władysława Stachurę, co było zarazem jego pierwszą mszą po wyświęceniu.

Niestety, rok 1939 przyniósł tragiczne wydarzenia. Barczew oraz okoliczne wioski zostały włączone do poligonu wojskowego, co doprowadziło do wysiedlenia wszystkich mieszkańców wsi przez Niemców. Ludzie byli wywożeni do Niemiec, Austrii i Francji. Na terenie Barczewa powstał poligon, a pola uprawne zamieniły się w ugory. Taki stan rzeczy utrzymywał się aż do zakończenia II wojny światowej.

Odbudowa i Rozbudowa po Wojnie

Po wojnie, w dniu 20 lipca 1947 roku, zwołano pierwsze powojenne strażackie walne zebranie, w którym wzięli udział wszyscy mieszkańcy Barczewa. Podczas zebrania wybrano nowy zarząd straży, w skład którego weszli: prezes - Michał Pustelnik, v-ce prezes - Tadeusz Zawadzki, naczelnik - Ignacy Lesiak, v-ce naczelnik - Feliks Gałafin, adiutant - Stanisław Molski, gospodarz - Józef Dobrzyński i skarbnik - Stefan Wojtyniak.

Dnia 16 stycznia 1952 roku na walnym zebraniu przyjęto i odczytano statut straży, formalizując jej działalność. Rozwój jednostki postępował dynamicznie:

  • W dniu 13 maja 1954 roku dokonano zakupu wozu pod beczkę oraz mundurów, sfinansowanych z dochodów uzyskanych z zabaw.
  • W 1958 roku zakupiono motor pompę, po wcześniejszym przeszkoleniu dwóch strażaków: Jana Pustelnika oraz Zdzisława Molskiego.
  • Dnia 28 lipca 1968 roku nastąpiło przekazanie do użytku zbiornika wodnego do celów przeciwpożarowych, który został wybudowany w czynie społecznym przy znacznym wsparciu władz państwowych.

Budowa Nowego Domu Strażaka

Kamieniem milowym w historii OSP Barczewo było wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę nowego Domu Strażaka w Barczewie, które miało miejsce 26 października 1968 roku. Treść aktu erekcyjnego podpisał Wincenty Wągrowski i umieścił go w zakorkowanej i opieczętowanej butelce. Wmurowania tego aktu dokonał Zdzisław Berliński, a jego miejsce to narożnik fundamentu od strony agronomówki - szczyt południowy.

W dniu 1 sierpnia 1971 roku nastąpiło uroczyste przekazanie do użytku nowego Domu Strażaka w Barczewie, który został wybudowany w czynie społecznym. Ogólny koszt budowy wyniósł 618 000 zł. Rozbudowa infrastruktury była kontynuowana, a w 1978 roku zaplanowano dobudowanie do strażnicy budynku sanitarnego. W roku 1980 jednostka otrzymała również nową motopompę.

Współczesne zdjęcie Domu Strażaka w Barczewie

Współczesność i Dalszy Rozwój

Od 1 stycznia 1991 roku OSP Barczew zaczęła podlegać pod Urząd Gminy w Brzeźniu. Dnia 10 lutego 1991 roku, podczas walnego zebrania, wybrano nowy zarząd w składzie: prezes - Stanisław Zimny, naczelnik - Tadeusz Gruchot, skarbnik - Edward Krzymiński, gospodarz - Tadeusz Wojtyniak, sekretarz i kronikarz - Wincenty Wągrowski, zastępca naczelnika - Jerzy Stefaniak, członek zarządu - Zygmunt Pawlak.

Rok później na posiedzeniu zarządu postanowiono zorganizować uroczystość z okazji 75-lecia istnienia straży w Barczewie oraz dokonać kupna sztandaru OSP Barczew, który następnie został poświęcony przez księdza.

Okres w latach 2001-2015 charakteryzował się mniejszym zaangażowaniem jednostki w działalność ochrony przeciwpożarowej, z większym naciskiem na uczestnictwo w wydarzeniach społeczno-kulturalnych, sportowych i kościelnych. Mimo to, w tym czasie w strażnicy dokonano kilku ważnych inwestycji, w tym naprawy przeciekającego dachu oraz położenia nowych płytek na podłodze w sali głównej i sanitariatach.

Ostatnie lata i aktywność jednostki

W dniu 5 marca 2016 roku, podczas walnego zebrania, wybrano nowy zarząd w składzie: prezes - Sławomir Stachura, naczelnik - Arkadiusz Kapica, sekretarz - Witold Dobrzyński, skarbnik - Mirosław Kurowski i gospodarz - Kasjan Dobroń. W ostatnim czasie do jednostki wstąpiło ponad 20 nowych druhów oraz kilkanaście pań, co świadczy o rosnącym zainteresowaniu służbą. Obecny stan Ochotniczej Straży Pożarnej w Barczewie wynosi 64 czynnych druhen i druhów.

Zdjęcie drużyny OSP Barczewo podczas zawodów sportowo-pożarniczych

Wybrane Wydarzenia i Osiągnięcia z 2017 Roku

Rok 2017 był bogaty w ważne wydarzenia i osiągnięcia dla OSP Barczewo:

  • Dnia 12 sierpnia 2017 roku wykonano betonową podstawę wraz z metalowymi elementami do umocowania masztu flagowego.
  • Do wcześniej przytwierdzonych w betonowej ławie kotew montażowych przymocowano nową ocynkowaną konstrukcję stalową wraz z wyremontowaną syreną alarmową. Następnie wykonano wierzchnią płytę betonową. Prace obejmowały generalny remont syreny alarmowej: wymianę łożysk w silniku elektrycznym, piaskowanie wszystkich elementów syreny, malowanie szarą farbą podkładową oraz czerwoną farbą nawierzchniową. Po przeprowadzeniu tych działań syrena alarmowa zabrzmiała ponownie w dniu 3 maja 2017 roku.
  • Dnia 26 sierpnia 2017 roku drużyna męska jednostki zajęła IV miejsce w Gminnych Zawodach Sportowo-Pożarniczych, natomiast drużyna żeńska zdobyła I miejsce w swojej kategorii. W związku z tym druhny reprezentowały gminę Brzeźnio w zawodach na szczeblu powiatowym, które odbyły się 16 września 2017 roku na stadionie w Strumianach.

Zdarzenie: Pożar w Łapce w Gminie Barczewo

W jednym z incydentów, OSP Barczewo brała udział w gaszeniu wielkiego pożaru budynku gospodarczego w miejscowości Łapka w gminie Barczewo. Po dotarciu pierwszych zastępów na miejsce zgłoszenia i przeprowadzeniu rozpoznania okazało się, że budynek gospodarczy był już całkowicie objęty ogniem. Istniało realne zagrożenie przeniesienia się pożaru na znajdujący się w bezpośrednim sąsiedztwie budynek mieszkalny.

Działania strażaków w pierwszej kolejności skupiły się na zabezpieczeniu terenu akcji oraz obronie budynku mieszkalnego, podając prąd wody, który ograniczył rozprzestrzenianie się ognia. Następnie skierowano kolejne linie gaśnicze bezpośrednio na płonący budynek gospodarczy. Ratownicy prowadzili działania w aparatach ochrony układu oddechowego, równocześnie organizując zaopatrzenie wodne z pobliskiej sieci wodociągowej.

Po przybyciu kolejnych zastępów, w akcji brały również udział jednostki z Olsztyna i Barczewka. Działania straży polegały na pracach rozbiórkowych konstrukcji budowlanych, przegarnięciu oraz dogaszeniu pogorzeliska. Przyczyny zdarzenia będą ustalane przez biegłego z zakresu pożarnictwa.

tags: #bydynek #osp #w #jaraczewie