Cechy Strażaka Ochotniczej Straży Pożarnej

Bycie strażakiem Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) to nie tylko służba, ale przede wszystkim powołanie, które wymaga posiadania szeregu specyficznych cech charakteru, umiejętności oraz głębokiego poczucia odpowiedzialności. Strażacy OSP, podobnie jak ich koledzy z Państwowej Straży Pożarnej, cieszą się ogromnym szacunkiem społecznym, co wynika z ich gotowości do niesienia pomocy w najtrudniejszych chwilach. Z badania wynika, że aż 84 proc. respondentów darzy zawód strażaka największą estymą, a sama praca strażaka to marzenie niejednego dziecka.

Honor Strażacki - Fundament Służby

Fundamentem postawy każdego strażaka, w tym członka OSP, jest honor strażacki. To tkwiące w każdym strażaku z osobna i w całej zbiorowości strażackiej wewnętrzne poczucie uczciwości, prawości, sumienności i sprawiedliwości oraz fachowej wartości w służbie strażackiej. Honor strażacki wynika przede wszystkim z sumiennego i rzetelnego wypełniania wziętych na siebie obowiązków w straży.

Strażak honorowy spełnia swe obowiązki z poczucia wewnętrznej ich konieczności, zarówno pod okiem dowódcy, jak i samodzielnie. Strażak, mający poczucie honoru, wystrzega się wszelkich występków i wykroczeń zarówno w służbie strażackiej, jak i w życiu prywatnym. Rozumie on bowiem, że każde działanie niezgodne z obowiązującymi przepisami, przynoszące stratę organizacji, pozostawia uszczerbek na honorze człowieka.

Strażak honorowy jest dbały o dobre imię całego strażactwa polskiego i o to, aby imię to było otoczone jak największym szacunkiem ogółu. Dlatego nie tylko sam ma poczucie honoru, ale nie pozwoli zrobić ujmy swym towarzyszom, dowódcom i zwierzchnikom, swojej placówce strażackiej i całej korporacji strażackiej, a także władzom państwowym i wszystkiemu, co polskie.

Szacunek i Prawdomówność

Jedną z podstawowych cech ludzi honoru, a więc i każdego strażaka, jest szanowanie godności każdego innego człowieka. Honorowy człowiek nie używa nigdy do drugiego człowieka słów obraźliwych, nie pozwala sobie na sponiewieranie ich godności. Honor nakazuje też strażakowi być oględnym i powściągliwym w ocenianiu innych ludzi, zwłaszcza gdy chodzi o wytykanie ich błędów lub ułomności, by o kimś bezpodstawnie nie powiedzieć czegoś złego lub nie przesadzić w ocenie.

Strażak powinien być przede wszystkim rycerski wobec kobiet, starców, inwalidów i dzieci. Honor nakazuje strażakowi udzielić zawsze w miarę swych sił i możności pomocy każdemu, kto jej potrzebuje. Dalszym nieodzownym warunkiem zasłużenia sobie na miano człowieka honorowego jest prawdomówność i dotrzymywanie uczynionej obietnicy. Strażak honorowy nie złamie nigdy raz danego przyrzeczenia. Honorowemu strażakowi może zaufać każdy.

Przyzwoite Zachowanie

Następnym warunkiem honorowego postępowania jest przyzwoite zachowanie się. Gdziekolwiek strażak przebywa, musi zachowywać się poważnie i z godnością. Nie będzie więc zwracał na siebie uwagi otoczenia hałaśliwością, arogancją i tym podobnymi zachowaniami, zwłaszcza gdy znajduje się w miejscu bardziej uczęszczanym. Nie upija się, nie wywołuje awantur, nie pozwala sobie na żadne wybryki i nie ośmiesza się swoim postępowaniem, pomnąc, że mógłby przez to podważyć powagę organizacji strażackiej.

Kluczowe Cechy i Umiejętności Strażaka OSP

Aby skutecznie pełnić służbę w Ochotniczej Straży Pożarnej, konieczne jest połączenie doskonałych predyspozycji fizycznych i psychicznych z konkretnymi umiejętnościami.

• Kondycja fizyczna: Strażak powinien cechować się świetnym stanem zdrowia, sprawnością fizyczną, odwagą i determinacją. Wysoka kondycja fizyczna jest oczywiście potrzebna do tego, aby radzić sobie na co dzień w dźwiganiu ciężkiego sprzętu, noszeniu ofiar na noszach czy wspinaniu się po drabinach. Rozwój wytrzymałości tlenowej i mięśniowej, poprawa gibkości, a także zwiększenie siły to bardzo ważne kwestie. Silne i wzmocnione ciało zdecydowanie lepiej będzie znosić ciężką pracę fizyczną.
• Odporność psychiczna i decyzyjność: Sprawny fizycznie, odporny psychicznie, odważny - właśnie te skojarzenia przychodzą nam do głowy, kiedy myślimy o strażaku. Pierwszą bardzo istotną cechą, która powinna wyróżniać strażaka, jest decyzyjność. Doskonałym tego przykładem jest wejście do płonącego budynku, gdzie strażak odpowiada nie tylko za siebie, ale i za swoich kolegów, a przede wszystkim za osoby, którym niesiona jest pomoc. Kandydat na strażaka musi być odporny na stres, umieć szybko podejmować decyzje, pracować pod presją zagrożenia zdrowia i życia.
• Odwaga: Strażak kojarzy nam się z odwagą, i nie bez powodu. Każdego dnia czeka na niego masa wyzwań, z którymi musi się mierzyć. Nie zawsze jest to kot na drzewie - czasem zdarzają się ogromne pożary lasów, powodzie niszczące domy, czy ciężkie, śmiertelne wypadki. W takich sytuacjach strażak nie może się bać, tylko musi stawić czoło zadaniom. Nie może bać się wysokości, dlatego podczas testów przyszli strażacy często wchodzą na 30-metrową drabinę.
• Współpraca w zespole: Kolejną bardzo ważną sprawą jest umiejętność współpracy w zespole. Strażacy działają w grupach i dlatego tak ważne jest pełne zaufanie, zgranie i jasna komunikacja pomiędzy członkami jednostki. Łatwość w nawiązywaniu relacji, komunikatywność i umiejętność pracy w grupie ułatwia prowadzenie działań strażackich.
• Empatia: Ważna jest również empatia, by podczas zdarzeń z osobami poszkodowanymi potrafić z nimi rozmawiać i udzielić odpowiedniego wsparcia psychicznego.
• Chęć samorozwoju i pokora: Pokora pozwala wyciągnąć wnioski z każdej sytuacji, by nie popełniać tych samych błędów. Chęć samorozwoju jest kluczowa, gdyż choć przeprowadzane jest wiele szkoleń i kursów dotyczących zawodu, duży wpływ ma również praca we własnym zakresie. Odwaga, by nie bać się podejmować nowych zadań i próbować się w nich odnaleźć, by umieć logicznie myśleć i dostosować się do każdej nowo napotkanej sytuacji.
• Zdolności manualne i techniczne: Zdolności manualne są ważne, a obsługa węża strażackiego, hydronetki czy prądownicy może być dla niektórych wyzwaniem. Sama wiedza to nie to samo co praktyka. Najlepszym wyjściem do tego, aby zacząć oswajać się ze sprzętem, jest dołączenie do drużyny Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej (MDP) jeszcze w nastoletnim wieku.
• Pierwsza pomoc: Strażacy mają często styczność z osobami poszkodowanymi, dlatego dobrze jest wiedzieć, w jaki sposób udzielać pierwszej pomocy.

Rola i Zadania Strażaka OSP

Praca w OSP polega na dbaniu o bezpieczeństwo nie tylko w sytuacji pożaru, ale również podczas klęsk żywiołowych, akcji ewakuacyjnych czy działań ratowniczych na drogach. Podstawowym celem pracy strażaka jest wykonywanie czynności ratowniczo-gaśniczych podczas różnego rodzaju zdarzeń wymagających interwencji: pożarów, katastrof budowlanych i chemicznych, wypadków komunikacyjnych i innych sytuacji niosących zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi.

W powszechnym przekonaniu zawód strażaka ogranicza się do gaszenia pożarów, a strażaka utożsamia się z osobą, która walczy z ogniem. W rzeczywistości jednak zakres obowiązków strażaków jest znacznie szerszy. Załoga straży pożarnej bierze także udział w czynnościach ratowniczych podczas katastrof, klęsk żywiołowych, wypadków komunikacyjnych czy sytuacji, które stanowią masowe zagrożenie. Warto również pamiętać, że strażacy angażują się w działalność edukacyjną, w ramach której szkolą również najmłodszych. Podczas wydarzeń organizowanych w szkołach czy placówkach wychowawczych strażacy instruują dzieci i młodzież, w jaki sposób zadbać o bezpieczeństwo w domu oraz jak reagować w niebezpiecznej sytuacji.

Droga do Ochotniczej Straży Pożarnej

Kto zatem może zostać strażakiem OSP? Tak naprawdę każdy, kto:

• jest pełnoletni, czyli ma ukończone 18 lat i nie przekracza wieku 65 lat,
• jest w ogólnym, dobrym stanie zdrowia, które pozwala na pracę,
• ukończy szkolenie podstawowe.

Droga do tego, aby zostać Strażakiem Ochotnikiem, nie jest szczególnie skomplikowana. Przede wszystkim trzeba złożyć podanie i poczekać na akceptację. W momencie, gdy mamy zielone światło u swojej upatrzonej jednostki, zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań i szkolenie podstawowe, to możemy już śmiało wyruszyć na pierwszą akcję. Jednostki OSP są również doskonałym miejscem do zdobywania pierwszych doświadczeń dla młodego pokolenia. Cenna wiedza to nie wszystko, co można uzyskać będąc w OSP. Oprócz tego można się przekonać na własnej skórze, jak to jest, w momencie, kiedy trzeba jechać do prawdziwej akcji ratowniczo-gaśniczej.

Wyzwania i Ryzyko Zawodu Strażaka OSP

W zawód strażaka, na stałe wpisane jest ryzyko utraty zdrowia, a nawet życia. Jest to zawód bez wątpienia niezwykle wymagający i obciążający - zarówno fizycznie, jak i psychicznie. Strażacy zazwyczaj pracują w szkodliwych i gwałtownie zmieniających się warunkach, w narażeniu na różnorodne czynniki ryzyka: zawalające się konstrukcje, spadający gruz, gazy, toksyczne pyły, atmosfera uboga w tlen. Strażacy narażeni są na urazy związane z wypadkami komunikacyjnymi, katastrofami przemysłowymi, powodziami.

Strażacy często wykonują czynności związane z dużym wysiłkiem fizycznym, na przykład dźwiganie ciężkich przedmiotów w wysokiej temperaturze otoczenia, a wszystko to przy obciążeniu odzieżą ochronną. Może to być przyczyną wyczerpania organizmu, urazów z przeciążenia, chorób układu krążenia. Strażacy pracują pod ciągłą groźbą niebezpieczeństwa, przez wiele godzin, często w systemie pracy dyżurowej, co stanowi źródło stresu i problemów osobistych i rodzinnych. Tragiczne zdarzenia związane z akcjami ratowniczymi mogą wywoływać stres pourazowy. Praca strażaka jest bardzo wymagająca i obarczona sporym ryzykiem.

Motywacja i Wynagrodzenie w OSP

Młodzi ludzie nie chcą zostać strażakami dla pieniędzy. Praca w OSP to opcja dla osób z misją; trudno mówić tu o zarobkach pozwalających na utrzymanie się. Takie osoby często zatrudnione są na etatach gdzie indziej, a aktywność w OSP traktują jako pasję. Strażacy ochotnicy otrzymują ekwiwalent zależny od trwania akcji. Wszystkie wymieniane wyżej cechy strażaka, takie jak szybkość i skuteczność działania, dobra organizacja pracy, sprawność i gotowość do działania, a przede wszystkim dobrowolne poświęcenie innym, mają ogromny wpływ na budowanie zaufania i poczucia bezpieczeństwa wśród obywateli.

tags: #cechy #strazaka #osp