Szkolenie podstawowe jest kluczowym etapem i przepustką do udziału w pierwszej akcji ratowniczo-gaśniczej dla strażaków-ratowników Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP). W artykule przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące tego szkolenia, uwzględniając najnowszy program szkolenia strażaka ratownika OSP z dnia 4 marca 2022 roku.

Wymogi i warunki uczestnictwa w szkoleniu
- Aby wziąć udział w szkoleniu podstawowym dla strażaków-ratowników OSP, musisz być członkiem jednostki.
- Tylko jednostka macierzysta może skierować Cię na szkolenie.
- W szkoleniu podstawowym mogą uczestniczyć osoby, które ukończyły 16 lat i nie przekroczyły 65 lat.
- W przypadku osób nieletnich (poniżej 18 roku życia) wymagana jest zgoda rodziców/prawnych opiekunów na udział w szkoleniu.
- Osoby niepełnoletnie, które zdadzą egzamin, otrzymują zaświadczenie o ukończeniu szkolenia. Natomiast zgodnie z obowiązującym prawem, będą mogły brać udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych dopiero po ukończeniu 18 roku życia.
- W przypadku dużej ilości osób pełnoletnich, osoby nieletnie mogą nie być przyjmowane na szkolenie, ponieważ osoby nieletnie nie mogą uczestniczyć w działaniach ratowniczo-gaśniczych.
- Wymagane jest dostarczenie karty skierowania przed rozpoczęciem szkolenia.
Organizacja i koordynacja szkoleń
Szkolenie realizowane jest przez jednostki Państwowej Straży Pożarnej (PSP). Może być realizowane stacjonarnie lub, w zakresie teoretycznym, przy wykorzystaniu metod nauczania na odległość.
Koordynacja szkoleń na poziomie Państwowej Straży Pożarnej
Szkoła Podoficerska Państwowej Straży Pożarnej w Bydgoszczy prowadzi Centralną Listę Potrzeb Szkoleniowych (CLiPS) i koordynuje kolejność kierowania kandydatów na szkolenie podstawowe w zawodzie strażak.
W przypadku zagrożenia przekroczenia przez kandydatów na szkolenie maksymalnego czasu 90 dni od przyjęcia do służby do skierowania na szkolenie podstawowe, dopuszcza się realizację szkoleń przez pozostałe szkoły PSP, a także wykorzystanie kadry i bazy dydaktycznej ośrodków szkolenia w komendach wojewódzkich PSP.
Początkowe etapy szkolenia
Szkolenie podstawowe rozpoczyna się spotkaniem organizacyjnym, podczas którego realizowana jest tematyka instruktażu ogólnego w ramach szkolenia wstępnego BHP. Po przeprowadzeniu instruktażu, kursant otrzymuje kartę szkolenia wstępnego z zakresu BHP. Następnie w macierzystej jednostce OSP naczelnik przeprowadza instruktaż stanowiskowy dla kursantów i potwierdza to wpisem w otrzymanej wcześniej karcie szkolenia.
Struktura i zakres programowy szkolenia
Zakres tematów poruszanych na szkoleniu podstawowym jest bardzo szeroki. Wynika to z faktu, że jako strażak-ratownik podczas akcji spotkasz się z wieloma różnymi sytuacjami, do których musisz być dobrze przygotowany.
Egzamin Praktyczny szkolenia podstawowego strażaków Ochotniczych Straży Pożarnych w Gnieźnie
Część teoretyczna (e-learning)
Część teoretyczna może być realizowana poprzez platformę edukacyjną. Po zarejestrowaniu się na platformie edukacyjnej należy zrealizować następujące szkolenia:
- „Szkolenie podstawowe cz.I”
- „Szkolenie podstawowe cz.II”
- „Szkolenie BHP”
- „Ratownictwo techniczne”
- „Wyposażenie OSP - przeznaczenie, obsługa, konserwacja”
- „Pierwsza pomoc przedmedyczna” (realizacja tematów 1, 2, 3, 4, 5 i 10)
- „Szkolenie przeciwpowodziowe i ratownictwo wodne dla OSP” (tematy 1 i 2)
Każdy cykl szkolenia posiada test, który należy wykonać. Z każdego cząstkowego testu należy uzyskać minimum 80% poprawnych odpowiedzi. W przypadku zdobycia mniejszej niż wymagana ilość punktów, kursant może zresetować test. Test należy wykonywać do momentu uzyskania wymaganej liczby punktów.
Fakt ukończenia kursu oraz zaliczenie testu na platformie e-learningowej będzie sprawdzany przed egzaminem z części teoretycznej. W przypadku niezrealizowania w wymaganym zakresie i terminie szkoleń i testów przez kandydata, nie zostanie on dopuszczony do egzaminu teoretycznego. Kierownicy kursu mają wiedzę, którzy słuchacze ukończyli pozytywnie szkolenie teoretyczne, przy czym każda partia materiału musi być zaliczona w 100%.
Część praktyczna
Zajęcia praktyczne powinny być realizowane z zachowaniem zasady 1 instruktor na 4-10 słuchaczy. Obejmują one wiele ćwiczeń, takich jak:
- Obsługa aparatów powietrznych
- Użycie drabin
- Podawanie środków gaśniczych
- Rozpoznawanie zagrożeń i ocena ryzyka
- Szkolenie w komorze dymowej
- Znajomość zasad prowadzenia korespondencji radiowej
- Umiejętność posługiwania się specjalistycznym sprzętem
Część praktyczna jest realizowana w strażnicach jednostek macierzystych OSP, obiektach Komend Powiatowych PSP oraz w komorach dymowych Komend Wojewódzkich PSP.

Kluczowe zagadnienia programu
Szkolenie podstawowe obejmuje następujące obszary:
- Bezpieczeństwo i higiena pracy
- Służba wewnętrzna
- Podstawy organizacji akcji gaśniczej
- Stosowanie środków ochrony indywidualnej (ŚOI)
- Zarządzanie pianą i wodą
- Systemy stałe i mobilne (dot. gaszenia)
- Programy prewencyjne
- Wiedza prawna i środowiskowa
Egzamin końcowy i uzyskane uprawnienia
Egzamin składa się z części teoretycznej, praktycznej oraz z egzaminu z zakresu BHP. Do egzaminu praktycznego zostają zakwalifikowane osoby, które zrealizowały zagadnienia poruszane na szkoleniu, otrzymały zaliczenie z części teoretycznej egzaminu i zaliczyły test w komorze dymowej.
W przypadku gdy absencja słuchacza na zajęciach praktycznych wyniesie powyżej 20%, kandydat zostanie skreślony z listy.
Egzamin teoretyczny
Egzamin teoretyczny jest egzaminem pisemnym. Zazwyczaj składa się z kilkudziesięciu pytań zamkniętych jednokrotnego wyboru lub testu wielokrotnego wyboru składającego się z 30 pytań z jedną poprawną odpowiedzią. Egzamin zostaje zaliczony, jeżeli zdający uzyskał minimum 70% możliwych do zdobycia punktów.
Jeśli zajęcia teoretyczne realizowane były przy wykorzystaniu metod nauczania na odległość, część teoretyczna egzaminu przeprowadzana jest po ukończeniu modułu teoretycznego i przed rozpoczęciem zajęć praktycznych. W przypadku gdy zajęcia teoretyczne odbywały się stacjonarnie, cały egzamin zostanie zorganizowany na zakończenie szkolenia.
Egzamin praktyczny
Na egzaminie praktycznym sprawdza się wszystkie umiejętności, które wcześniej były ćwiczone podczas zajęć praktycznych. Musisz zwrócić uwagę na umiejętność posługiwania się specjalistycznym sprzętem, znajomość zasad prowadzenia korespondencji radiowej oraz znajomość przepisów BHP.

Egzamin z zakresu BHP
Egzamin z zakresu BHP przeprowadzany jest na zakończenie szkolenia, po zrealizowaniu wszystkich zajęć określonych w programie. Egzamin składa się z testu (minimum 10 zadań wielokrotnego wyboru z jedną prawidłową odpowiedzią). Egzamin uznaje się za zaliczony, jeżeli słuchacz uzyskał minimum 70% poprawnych odpowiedzi.
Uzyskane uprawnienia
Zdanie egzaminów potwierdzających ukończenie niniejszego szkolenia jest równoznaczne z nabyciem uprawnień z zakresu obsługi sieci radiowych UKF PSP, co uprawnia do pracy w tych sieciach. W przypadku osób niepełnoletnich, uprawnienia do udziału w działaniach ratowniczo-gaśniczych nabywa się dopiero po ukończeniu 18 roku życia.
tags: #certyfiakt #strazacki #szkolenie #podstawowe