Chorwacja regularnie zmaga się z pożarami, szczególnie w okresie letnim, kiedy wysokie temperatury, susza i silny wiatr stwarzają idealne warunki do szybkiego rozprzestrzeniania się ognia. W ostatnim czasie kraj doświadczył szeregu poważnych incydentów, które dotknęły zarówno tereny leśne, jak i obszary bliskie popularnym miejscowościom turystycznym, w tym Parkowi Narodowemu Krka.
Pożary w rejonie Szybenika i Parku Narodowego Krka
W pobliżu Szybenika, położonego w środkowej Dalmacji nad ujściem rzeki Krka do Morza Adriatyckiego, rozprzestrzeniał się poważny pożar, z którym strażacy walczyli od soboty. Z powodu silnego wiatru i suszy ogień szybko się rozprzestrzeniał, obejmując przede wszystkim lasy sosnowe. Istniało również zagrożenie dla licznych w tym regionie farm wiatrowych.
W jednej ze wsi pod Szybenikiem konieczna była pilna ewakuacja mieszkańców z ponad 30 gospodarstw. Mimo trudnej sytuacji, nikt nie został poszkodowany. Na czas gaszenia pożaru wyłączono dostawy energii elektrycznej w regionie i zablokowano lokalne drogi.
Akcję gaśniczą początkowo wspierał specjalistyczny śmigłowiec, który jednak musiał zostać wycofany w nocy. Do działań został włączony niewielki oddział chorwackiej armii. Burmistrz Skradina, Antonijo Brajković, poinformował o ewakuacji ludzi i otwarciu Szkoły Podstawowej Skradin jako tymczasowego schronienia, zapewniając również posiłki we współpracy z Czerwonym Krzyżem.
Pożar góry nad Grebastica (Hr) i akcja na 6 samolotów
Zagrożenie dla Parku Narodowego Krka
Szczególnie alarmująca była sytuacja w bezpośrednim sąsiedztwie Parku Narodowego Krka - perły turystycznej Dalmacji. Wydział Konsularny i Polonii Ambasady RP w Zagrzebiu wydał pilny komunikat, ostrzegając przed pożarem, który wybuchł na otwartej przestrzeni w osadzie Ićevo, w pobliżu Parku Narodowego Krka. Pożar pojawił się przed godziną 9 rano, obejmując trawę, niską roślinność i las sosnowy. W akcję gaśniczą zaangażowano cztery samoloty oraz około 100 strażaków. Popiół z pożaru spadał nawet na ręczniki plażowiczów w miejscowości Vodice.
Park Narodowy Krka jest jedną z największych atrakcji turystycznych Chorwacji, znany z wodospadów i klasztoru na wyspie Visovac. Władze oraz strażacy prowadzili intensywne działania, aby ogień nie wdarł się na jego teren. W powiecie knińskim, w pobliżu parku, akcja gaśnicza dotknęła makię, niską roślinność i las sosnowy na obszarze 1300 hektarów.
Winnice i inne uprawy zagrożone
Pożary stwarzały realne zagrożenie dla lokalnej gospodarki. W rejonie Krka istniało ryzyko, że ogień pochłonie tamtejsze winnice. Jeden z lokalnych przedsiębiorców w rozmowie z chorwackimi mediami wyraził obawy: "Ogień objął niewielką część mojej winnicy i na razie nie ma większych zniszczeń. Ale wokół nas wciąż się tli, istnieje wielkie niebezpieczeństwo, że ogień pochłonie całą moją winnicę".
Inne ogniska pożarowe w Dalmacji
Sytuacja w Chorwacji była wyjątkowo trudna, ponieważ ogień pojawił się w kilku miejscach równocześnie. Chorwackie służby oceniały sytuację jako katastrofalną, a walczący od wielu dni strażacy byli wyczerpani. Tylko jednej nocy ogień pojawił się w pobliżu Makarskiej, Szybenika i Zadaru - miast niezwykle popularnych wśród turystów.
Przegląd głównych pożarów:
- Okręg Splitsko-Dalmatyński:
- W pobliżu Parku Przyrody Biokovo - ogień objął trawę, niską roślinność i las sosnowy na obszarze około 700 hektarów. Ogień był aktywny, jednak nie zagrażał pobliskim miejscowościom.
- W miejscowości Donja Rupotina (między Solinem a Splitem) - wypalenie około 250 hektarów lasów. Akcję zabezpieczało 130 strażaków z 25 wozami i helikopterami. Mieszkańcom zalecano pozostanie w domach z powodu dymu.
- Okolice Trogiru (Vrsine) - pożar na otwartej przestrzeni, opanowano około 10 hektarów lasów i niskiej roślinności.
- Miejscowość Zavojane - spłonęło 12 hektarów lasów, niskiej roślinności i traw.
- Wyspa Čiovo (Žedno) - pożar objął około czterech hektarów lasów i niższej roślinności.
- Okręg Zadarski:
- W rejonie wsi Smoković - sytuacja była niestabilna, odnotowano dwa równoczesne pożary, w tym jeden "w fazie szalejącej". Spłonęła trawa, niska roślinność oraz las dębowy na obszarze 450 hektarów.
- Rejon miejscowości Radašinovci (Vrana) - spłonęło około 200 hektarów trawy i niskiej roślinności.
- Okolice Makarskiej:
- Miejscowość Tuczepi - linia ognia miała około czterech kilometrów, z żywiołem walczyło około trzystu strażaków.
- Droga DC512 z Makarskiej do tunelu „Stupica” została zamknięta.
- Dubrownik:
- Na początku tygodnia ogłoszono stan wyjątkowy z powodu pożarów lasów.
- W miejscowości Mlini (7 km od Dubrownika) ogień przeszedł na drugą stronę drogi w stronę morza.
- Wyspa Pag:
- 16 lipca ewakuowano 10 tys. uczestników festiwalu muzycznego "Fresh Island" w związku z pożarem, który wybuchł w pobliskim lesie.
- Wyspa Brac:
- Ogniska pożarowe pojawiły się również na tej wyspie.
- Linia kolejowa Knin-Gracac:
- Wystąpiły pożary w jej sąsiedztwie.
- Necujam:
- Było ostro zagrożone, ewakuowano około 1400 osób.
Wyzwania dla służb i ostrzeżenia dla turystów
Głównymi przyczynami szybkiego rozprzestrzeniania się pożarów były ekstremalne warunki pogodowe - silne wiatry i długotrwała susza, utrzymujące się temperatury powyżej trzydziestu stopni Celsjusza.
W obliczu zagrożenia Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP zaleciło polskim turystom, którzy przebywają lub udają się do Chorwacji, zachowanie ostrożności i monitorowanie stanu zagrożenia pożarowego. MSZ apelowało, aby w razie zagrożenia podróżni dostosowywali się do zaleceń władz chorwackich. Pojawiły się również informacje o ewakuacji turystów z kilku hoteli. Drogi w regionie rozciągającym się od Zadaru na północy do okolic Makarskiej na południu były w części zablokowane.
Mimo ogromnych wysiłków chorwackiej Straży Pożarnej i innych służb, wspieranych przez samoloty gaśnicze, helikoptery i niewielkie oddziały armii, walka z żywiołem była niezwykle trudna. Wiele pożarów zostało opanowanych, jednak służby pozostawały na miejscu w razie pojawienia się nowych zarzewi ognia.