Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) odgrywa kluczową rolę w systemie bezpieczeństwa kraju, będąc jednostką umundurowaną i wyposażoną w specjalistyczny sprzęt. Głównym zadaniem OSP jest walka z pożarami, innymi miejscowymi zagrożeniami oraz klęskami żywiołowymi. W Polsce funkcjonuje ponad 16 tysięcy jednostek OSP, zrzeszających ponad 700 tysięcy strażaków.
Jednostki OSP funkcjonują jako stowarzyszenia i ściśle współpracują z Państwową Strażą Pożarną. Większość OSP jest zrzeszona w Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa o ochronie przeciwpożarowej umożliwia włączenie jednostek OSP do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Obecnie do KSRG włączonych jest ponad 4500 jednostek OSP, którym stawiany jest szereg wymagań sprzętowych oraz personalnych. Warto zaznaczyć, że jednostki, które nie są włączone do systemu, potrafią równie sprawnie działać zarówno podczas akcji ratowniczo-gaśniczych, jak i służąc lokalnej społeczności.
Jak zostać strażakiem OSP?
Decyzja o dołączeniu do OSP jest świadomym krokiem, a droga do zostania strażakiem jest otwarta dla każdego, kto chce czynnie uczestniczyć w realizacji celów OSP.
Pierwsze kroki
Aby zostać strażakiem OSP, należy najpierw znaleźć jednostkę, do której chciałoby się należeć. Następnie powinno się skontaktować ze strażakami z tej jednostki, którzy udzielą wszystkich informacji i przybliżą, na czym polega służba w OSP. Najważniejszym dokumentem w jednostce jest statut, w którym znajdują się między innymi informacje o: celach i sposobach działania, prawach i obowiązkach członków oraz zasadach wyboru i funkcjonowania władz stowarzyszenia.
Jeśli rozważasz zostanie strażakiem-ratownikiem, czyli osobą biorącą bezpośredni udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych, kluczowa będzie lokalizacja jednostki. Jednostki OSP w ciągu kilku minut od alarmu są w stanie wyjechać do zdarzenia, dlatego im bliżej będziesz miał do jednostki, tym lepiej.
Aby jednostka mogła funkcjonować, musi być prawnie zarejestrowana i znajdować się w Krajowym Rejestrze Sądowym. W rejestrze możesz wyszukać jednostkę i znaleźć dane kontaktowe. Po skontaktowaniu się z jednostką zostaniesz zaproszony na spotkanie organizacyjne, na którym poznasz strukturę organizacyjną, zobaczysz, jaką bazą techniczną dysponuje jednostka i dowiesz się więcej na temat dalszych kroków. Spotkanie to służy wzajemnemu poznaniu się, dlatego bądź przygotowany na pytania o motywację oraz o Twoje dotychczasowe doświadczenie.
Proces rekrutacji i członkostwo
Po spotkaniu w OSP, jeśli zdecydujesz się na dołączenie i zostaniesz pozytywnie oceniony, będziesz mógł złożyć podanie o wstąpienie. Wszystkie decyzje o przyjęciu do stowarzyszenia podejmowane są przez zarząd. Po rozpatrzeniu Twojego podania zostaniesz poinformowany i poproszony o uzupełnienie dodatkowych dokumentów i ankiet.
Statut zazwyczaj przewiduje kilka rodzajów członkostwa, np. członkowie zwyczajni, członkowie wspierający, członkowie honorowi. Członek czynny aktywnie uczestniczy w wykonywaniu postanowień statutu OSP. Członkiem wspierającym może być osoba fizyczna lub prawna bez względu na jej miejsce zamieszkania i siedzibę w kraju lub za granicą, która zadeklaruje wspomaganie działalności OSP finansowo lub w innej formie i za swą zgodą zostanie przyjęta przez Zarząd OSP. Członkiem honorowym może być każda osoba fizyczna bez względu na miejsce zamieszkania, szczególnie zasłużona dla ochrony przeciwpożarowej. Godność członka honorowego nadaje Walne Zebranie Członków OSP.
Wiele jednostek ma ustalony okres próbny. W tym czasie oceniane jest zaangażowanie nowych członków w realizację celów OSP. Na tym etapie powinieneś między innymi brać udział w szkoleniach wewnętrznych, które pozwolą Ci określić, czy chcesz zostać strażakiem-ratownikiem.
Po pomyślnym przejściu okresu próbnego i odpowiednich szkoleniach, nowi członkowie składają uroczyste ślubowanie. Najczęściej ma ono następującą treść: „W pełni świadom obowiązków strażaka ochotnika uroczyście przyrzekam czynnie uczestniczyć w realizacji celów i zadań Ochotniczej Straży Pożarnej. Być zdyscyplinowanym, mężnym, ofiarnym w ratowaniu życia i mienia.”
Wymagania wstępne
Jednym z warunków uczestnictwa w działaniach ratowniczo-gaśniczych są aktualne badania lekarskie. Rodzaj badań lekarskich został opisany w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 14 kwietnia 2022 r. Zgodnie z najnowszym programem szkolenia podstawowego strażaków OSP, w szkoleniu mogą uczestniczyć osoby, które ukończyły 16 lat. Młodsze osoby mogą zostać członkami OSP za zgodą rodziców lub prawnych opiekunów.
Szkolenia i kwalifikacje w OSP
Dostrzegamy coraz większą świadomość strażaków w zakresie podnoszenia swoich kwalifikacji, a także wzrost profesjonalizmu druhów OSP oraz ich potrzeby doskonalenia własnych umiejętności. Istnieją programy szkoleniowe dedykowane strażakom OSP, które pozwalają na podniesienie ich kwalifikacji w zakresie działań ratowniczo-gaśniczych, promując świadome, bezpieczne i nowoczesne podejście do ratownictwa. Podczas szkoleń skupia się na szlifowaniu oraz usystematyzowaniu podstawowych zagadnień oraz rozwinięciu nowych technik.
Nowa ustawa o OSP reguluje szkolenia, jakie może odbyć strażak OSP, uzyskując umiejętności na potrzeby działań ratowniczo-gaśniczych.
Podstawowe szkolenie strażaka ratownika
Jeżeli jesteś już członkiem OSP i posiadasz badania lekarskie, czas na szkolenie podstawowe. Szkolenie podstawowe to przepustka do pierwszej akcji i jest realizowane przez Państwową Straż Pożarną. Na program szkolenia składa się 38 tematów realizowanych w 136 godzinach, w tym 64 godziny teorii i 69 godzin zajęć praktycznych. Szkolenie zakończone jest egzaminem, a jego ukończenie uprawnia do bezpośredniego uczestnictwa w akcjach ratowniczo-gaśniczych.
Film instruktażowy LPR - PSP
Inne specjalistyczne szkolenia
Szkolenia podstawowe obejmują także szkolenie kierowcy-konserwatora sprzętu ratowniczego ochotniczych straży pożarnych, wymagane jedynie dla strażaka ratownika OSP pełniącego funkcję kierowcy. Dodatkowo, za szkolenia specjalistyczne uznaje się:
- szkolenie z zakresu kwalifikowanej pierwszej pomocy (KPP);
- szkolenie z zakresu współdziałania z SP ZOZ Lotnicze Pogotowie Ratunkowe;
- szkolenie przygotowujące do przystąpienia do egzaminu uprawniającego do kierowania pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t.
Znaczenie ciągłego doskonalenia
Rozwój technik ratowniczych i zmieniające się zagrożenia wymagają od strażaków OSP ciągłego doskonalenia umiejętności. Profesjonalne szkolenia pozwalają na utrzymanie wysokiego poziomu gotowości i efektywności działań, co przekłada się na bezpieczeństwo zarówno strażaków, jak i ratowanych osób.
Życie strażaka OSP - wyzwania i motywacje
Decyzja o wstąpieniu do OSP jest głęboko osobista i często wynika z silnej motywacji.
Dlaczego warto dołączyć do OSP?
Chęć pomocy innym, zrobienie czegoś dobrego, zdobycie nowych umiejętności, sprawdzenie siły charakteru czy podtrzymanie tradycji rodzinnych to tylko niektóre powody, dla których zostaje się strażakiem. Jak wspomina jeden z nich: "Chciałem pomagać, to było moją największą motywacją. Doskonale pamiętam swoją pierwszą akcję, było to tego samego dnia, kiedy skończyłem szkolenie podstawowe. Zostaliśmy zadysponowani do wypadku, w którym ranne zostało starsze małżeństwo. Na miejsce dojechaliśmy w tym samym czasie co jednostki PSP i wspólnie udzielaliśmy pomocy."
Dla wielu strażaków OSP, to także poczucie wspólnoty i przynależności. "Straż to dla mnie przede wszystkim ludzie. Ludzie, na których mogę liczyć nie tylko podczas akcji, ale także w codziennym życiu. Strażacy to moja druga rodzina, dzielimy się ze sobą swoimi trudnościami i wspólnie sobie pomagamy." Inni wskazują na adrenalinę i wyzwania: "Decydując się na wstąpienie do OSP musisz wiedzieć, że Twoje życie ulegnie diametralnej zmianie. Odkurzacz, rozpędzający się motocykl, czy inna maszyna, wszystko to co wydaje dźwięk podobny do syreny alarmowej zacznie powodować skok adrenaliny."
Niezależnie od motywacji, "to co jest najpiękniejszego w byciu strażakiem to to, że im więcej od siebie dajesz, tym więcej otrzymujesz w zamian."
Gotowość bojowa i zaangażowanie
Jednostki OSP tak organizują swoją działalność, aby być w pełnej gotowości bojowej o każdej porze. Jednostki wyposażone są w syreny alarmowe, a także w systemy powiadamiania. Stanowisko kierowania PSP po otrzymaniu zgłoszenia podejmuje decyzję o alarmowaniu jednostek OSP. Jako graniczny czas wyjazdu przyjmuje się 15 minut. W ciągu 15 minut od momentu zaalarmowania strażacy przybywają do jednostki, przebierają się w ubrania specjalne, wsiadają do wozu i wyjeżdżają do zdarzenia.
Najczęściej zadawane pytania
Czy jako strażak muszę stawiać się na każdy alarm?
Niekoniecznie. Niektóre jednostki monitorują gotowość poszczególnych strażaków, wyznaczają dyżury itp. Warto zapytać o to podczas pierwszego spotkania w wybranej jednostce.
Jak długo trwa okres próbny?
Długość okresu próbnego zależna jest od wewnętrznych ustaleń danej jednostki.
Czy niepełnoletni mogą zostać członkami OSP?
Tak, możesz zostać członkiem OSP za zgodą rodziców lub prawnych opiekunów. Zgodnie z najnowszym programem szkolenia podstawowego strażaków OSP, w szkoleniu mogą uczestniczyć osoby, które ukończyły 16 lat.
Czy w OSP obowiązują składki członkowskie?
Z reguły tak. Jednostka OSP to stowarzyszenie, a w wielu jednostkach obowiązuje składka członkowska. Zazwyczaj jest to składka roczna w wysokości od 10 do 50 zł.
Czy mogę pomagać OSP, jeśli nie chcę lub nie mogę brać udziału w akcjach?
Tak. Pomimo że głównym celem OSP jest działalność ratowniczo-gaśnicza, każdy może znaleźć coś, w czym będzie mógł się realizować i wspomagać całą jednostkę. Spektrum działań OSP jest bardzo szerokie. Niezależnie od posiadanych umiejętności, czy to mechanika, elektryka, informatyka, kierowcy, czy nauczyciela, każdy znajdzie coś dla siebie.
Kiedy i kto otrzymuje mundur?
Strażacy OSP mają prawo do munduru, który używany jest podczas świąt państwowych, religijnych, a także podczas wewnętrznych wydarzeń w jednostce. Praktyka pokazuje, że mundur otrzymują strażacy, którzy przeszli okres próbny i złożyli ślubowanie.
W procesie rekrutacji i szkoleń mogą występować niewielkie różnice pomiędzy jednostkami. Najlepszym źródłem informacji będzie zawsze wybrana przez Ciebie jednostka. Jeśli nie jesteś jeszcze przekonany, aby zostać strażakiem, zachęcamy do spróbowania - niczego nie ryzykujesz.
tags: #ciagle #podnosimy #swoje #kfalifikacje #osp