Charakterystyka i zastosowanie hydrantów wewnętrznych DN52

Hydranty wewnętrzne stanowią kluczowy element instalacji przeciwpożarowej w budynkach, zapewniając natychmiastowy dostęp do ciągłego zaopatrzenia w wodę w przypadku zagrożenia pożarowego. Zgodnie z nomenklaturą europejską są to stałe urządzenia gaśnicze, których efektywność w zwalczaniu pożaru zależy od odpowiedniego ciśnienia i wydajności.

Rodzaje hydrantów wewnętrznych i ich specyfika

Wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje hydrantów wewnętrznych, które różnią się średnicą węża, wydajnością oraz przeznaczeniem. Są to hydranty DN25, DN33 oraz DN52, gdzie cyfry oznaczają nominalną średnicę wewnętrzną węża w milimetrach.

Hydranty DN25

• Wąż: Półsztywny, gumowy, o średnicy nominalnej 25 mm. Długość węża wynosi 20 m lub 30 m, zawsze w jednym odcinku. Wąż półsztywny zachowuje elastyczność, ale jednocześnie na tyle sztywność, że zwinięcie go w krąg nie zamyka przekroju. To pozwala na wyciągnięcie tylko potrzebnego odcinka węża bez załamań, co gwarantuje stały przepływ wody.
• Wydajność: Minimalna wydajność poboru wody wynosi 1,0 dm³/s (60 l/min).
• Ciśnienie dynamiczne: Na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność i być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie większe niż 1,2 MPa.
• Zastosowanie: Przeznaczone dla budynków zaliczonych pod względem pożarowym do kategorii zagrożenia ludzi (ZL I, ZL II, ZL III, ZL V). Stosuje się je, gdy strefa pożarowa o danej ZL przekracza powierzchnię 200 m², niezależnie od wysokości budynku.

Hydranty DN33

• Wąż: Półsztywny, nawinięty na bęben, trudny do zagięcia.
• Wydajność: Minimalna wydajność poboru wody wynosi 1,5 dm³/s (90 l/min).
• Ciśnienie dynamiczne: Na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność i być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie większe niż 0,7 MPa.
• Zastosowanie: Głównie stosowane w garażach jednokondygnacyjnych zamkniętych, przeznaczonych dla więcej niż 10 stanowisk postojowych. Sporadycznie spotykane również w magazynach, halach przemysłowych czy sklepach wielkopowierzchniowych.

Hydranty DN52 i zawory DN52

Hydranty wewnętrzne DN52 z wężem płasko składanym stanowią jeden z rodzajów punktów poboru wody do celów przeciwpożarowych. Istnieje również zawór hydrantowy 52, który w odróżnieniu od hydrantu DN52 nie posiada węża i jest przeznaczony głównie dla strażaków, co ułatwia i przyspiesza ich działania.

• Wąż: Płasko składany, co oznacza, że przy braku wody całkowicie zamyka swój przekrój. Węże te nie występują w wersji półsztywnej ze względu na dużą objętość, jaką zajmowałyby nawinięte na bęben. Prawidłowe użycie węża płaskoskładanego jest bardziej kłopotliwe - wymaga całkowitego rozwinięcia i dbałości o to, by nie miał załamań.
• Wydajność: Minimalna wydajność poboru wody wynosi 2,5 dm³/s (150 l/min) zarówno dla hydrantu 52, jak i zaworu 52.
• Ciśnienie dynamiczne: Na zaworze powinno zapewnić podaną wydajność i być nie mniejsze niż 0,2 MPa i nie powinno przekraczać 0,7 MPa. Dotyczy to również zaworu 52, położonego najniekorzystniej ze względu na wysokość i opory hydrauliczne.
• Zastosowanie: Montowane w budynkach przemysłowo-magazynowych (PM) oraz w budynkach wysokich i wysokościowych, również do ochrony stref pożarowych zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV. W magazynach i obiektach przemysłowych, ze względu na znaczne nagromadzenie materiałów palnych, pożary bywają intensywne i trudno dostępne, dlatego użycie hydrantu 52, dającego dużą masę wody, jest jak najbardziej wskazane.

Wymagania prawne i techniczne

Wszystkie hydranty wewnętrzne (DN25, DN33, DN52) muszą posiadać Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych i być oznaczone znakiem CE.

Zawory odcinające hydrantów wewnętrznych oraz zawory 52 muszą być umieszczone na wysokości 1,35 ± 0,1 m.

Definicje ciśnienia i wydajności

Podczas pomiarów wydajności hydrantu używa się trzech podstawowych parametrów:

• Ciśnienie statyczne - ciśnienie w sieci hydrantowej, gdy woda nie płynie.
• Ciśnienie dynamiczne - ciśnienie mierzone podczas poboru (wypływu) wody.
• Wydajność - ilość wody, która wypływa z hydrantu w ciągu jednej sekundy, przy ciśnieniu dynamicznym, czyli przy otwartej prądownicy.

Parametry ciśnienia i wydajności zgodnie z przepisami

Wydajność hydrantów wewnętrznych jest szczegółowo określona w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. n. Nr 109, poz. 719).

§ 22. Wydajność poboru wody, ciśnienie na zaworze wody:

1. Minimalna wydajność poboru wody mierzona na wylocie prądownicy wynosi:
   • dla hydrantu 25 - 1,0 dm³/s;
   • dla hydrantu 33 - 1,5 dm³/s;
   • dla hydrantu 52 - 2,5 dm³/s;
   • dla zaworu 52 - 2,5 dm³/s.
2. Ciśnienie na zaworze odcinającym hydrantu wewnętrznego powinno zapewniać wydajność określoną w ust. 1 dla danego rodzaju hydrantu wewnętrznego, z uwzględnieniem zastosowanej średnicy dyszy prądownicy, i być nie mniejsze niż 0,2 MPa.
3. Ciśnienie na zaworze 52, położonym najniekorzystniej ze względu na wysokość i opory hydrauliczne, dla wydajności określonej w ust. 1 pkt 4, nie powinno być mniejsze niż 0,2 MPa.
4. Maksymalne ciśnienie robocze w instalacji wodociągowej przeciwpożarowej na zaworze odcinającym nie powinno przekraczać 1,2 MPa, przy czym na zaworze 52 i zaworach odcinających hydrantów 33 oraz hydrantów 52 nie powinno przekraczać 0,7 MPa.

Maksymalne ciśnienia są zróżnicowane, ponieważ wyższe ciśnienie (np. powyżej 0,7 MPa dla węży DN33 i DN52) może stanowić realne zagrożenie dla zdrowia, np. ze względu na dużą siłę odrzutu. Wąski wąż hydrantu 25 jest łatwiejszy do kontrolowania nawet przy wyższym ciśnieniu.

Budowa i zasada działania

Węże hydrantów są przechowywane w szafkach hydrantowych na zwijadłach. Zwijadła są uchylne na zawiasach, co umożliwia ich wychylenie poza lico szafki. Wąż jest połączony z zaworem przez elastyczne złącze, a bęben zwijadła jest obrotowy, co zapobiega ukręceniu węża. W przypadku węży półsztywnych (DN25 i DN33) można rozwijać tylko potrzebny odcinek, co eliminuje plątanie i załamywanie, zapewniając maksymalny przepływ wody i brak szkodliwych spadków ciśnienia.

Węże płaskoskładane (DN52) są mniej wygodne w użyciu, ponieważ wymagają całkowitego rozwinięcia przed podaniem wody, aby uniknąć zaplątania pod wpływem ciśnienia. Ich trudność użycia jest jednak rekompensowana znacznie większą wydajnością - hydrant 52 podaje prawie trzy razy więcej wody niż hydrant 25 i niemal dwukrotnie więcej niż hydrant 33.

Rozmieszczenie hydrantów

Hydranty rozmieszcza się w taki sposób, aby swoim zasięgiem kryły całą powierzchnię budynku. Zasięg ten nie jest wyznaczany cyrklem, lecz uwzględnia ściany i inne przeszkody, zapewniając możliwość doprowadzenia węża do każdego pomieszczenia i dostrzelenia prądem wody w każde miejsce. Dla hydrantów 25 i 33 zasięg to długość do 30 m odcinka węża plus 3 m stożkowego prądu wody.

W budynkach wielokondygnacyjnych hydranty lokalizuje się na każdej kondygnacji, w pobliżu klatek schodowych, na korytarzach, przy wejściach na poddasza, przy wejściach do pomieszczeń technicznych i magazynowych oraz proporcjonalnie w przestrzeni pomieszczeń.

Obsługa i ograniczenia w użyciu

Choć przepisy nie zabraniają stosowania hydrantu do gaszenia pożaru w pierwszej fazie jego rozwoju, to użycie gaśnicy jest zazwyczaj szybsze, bezpieczniejsze i powoduje mniej szkód. Hydrant jest skuteczny, ale jego obsługa, szczególnie hydrantu DN52 z wężem płaskoskładanym, jest znacznie wygodniejsza i pewniejsza w dwie osoby.

Obsługa hydrantu wymaga rozwinięcia węża, a następnie odkręcenia zaworu. W przypadku węży płaskoskładanych (DN52) obsługa dwuosobowa jest niezbędna, aby wąż nie zapętlił się. Nawet w przypadku węży półsztywnych, obsługa przez jedną osobę może być utrudniona ze względu na wagę węża wypełnionego wodą i konieczność kontrolowania prądownicy.

Co istotne, przed rozpoczęciem gaszenia wodą należy odłączyć dopływ prądu do budynku. To wymaga zaangażowania dodatkowej osoby, która znajdzie i wyłączy przeciwpożarowy wyłącznik prądu.

Wszystkie te czynniki, w połączeniu z ryzykiem związanym z samym pożarem, sprawiają, że hydranty wewnętrzne są rzadko używane przez osoby postronne. Często brak wiedzy o możliwości gaszenia hydrantem przez pracowników jest przyczyną ich pomijania w akcjach gaśniczych.

Przeglądy i konserwacja hydrantów

Regularne przeglądy techniczne oraz badanie wydajności hydrantów są nie tylko wymogiem prawnym, ale przede wszystkim gwarancją skuteczności instalacji przeciwpożarowej. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., hydranty wewnętrzne muszą przechodzić przeglądy minimum raz w roku.

Węże hydrantowe powinny być sprawdzane raz w roku, a co 5 lat przeprowadzana jest próba ciśnieniowa na maksymalne ciśnienie robocze. Profesjonalne przeglądy wykonywane przez firmy zewnętrzne zapewniają zgodność z przepisami oraz skuteczną ochronę przeciwpożarową, dzięki specjalistycznemu sprzętowi pomiarowemu i znajomości aktualnych norm.

W przypadku stwierdzenia braku odpowiedniej wydajności podczas przeglądu, należy niezwłocznie podjąć działania modernizacyjne, ponieważ niewłaściwie zaprojektowana lub zużyta instalacja może nie zapewniać wymaganych parametrów, zwłaszcza na wyższych kondygnacjach.

Alternatywne rozwiązania dla gospodarstw domowych

Mimo że stosowanie hydrantów wewnętrznych nie jest wymagane we wszystkich obiektach, a ich instalacja w budynkach mieszkalnych jest rzadkością, istnieje możliwość stworzenia namiastki hydrantu w warunkach domowych. Gospodarstwo domowe dysponujące kranem z wodą i wężem ogrodowym może w pewnym stopniu wykorzystać te zasoby do wstępnego gaszenia.

Aby zwiększyć efektywność takiego "domowego hydrantu", zaleca się:

1. Zakup węża ogrodowego na zwijadle - ułatwia to przechowywanie, rozwijanie i zapobiega załamaniom.
2. Zastosowanie prądowniczki dającej rozproszony prąd wody, najlepiej z długą sztycą, co zwiększa bezpieczeństwo i efektywność gaszenia.
3. Naukę odłączania dopływu energii elektrycznej do budynku, co jest kluczowe przed użyciem wody do gaszenia pożaru. W budynkach jednorodzinnych wyłącznik różnicowoprądowy zazwyczaj znajduje się przy tablicy bezpiecznikowej.

Należy jednak pamiętać, że takie rozwiązania nie zastąpią profesjonalnych systemów przeciwpożarowych ani działań straży pożarnej.

tags: #cisnienie #dynamiczne #hydrant #dn52