Odszkodowanie od ubezpieczyciela za pożar budynku

Pożar domu to jedno z najbardziej dramatycznych doświadczeń, które nie tylko zagraża życiu, ale często prowadzi do całkowitej utraty dobytku. W takiej sytuacji kluczowe staje się skuteczne dochodzenie odszkodowania od ubezpieczyciela. Proces ten bywa skomplikowany, a firmy ubezpieczeniowe często stosują różne praktyki, które mogą skutkować obniżeniem należnej kwoty lub nawet całkowitą odmową wypłaty.

Czym jest pożar w świetle ubezpieczenia?

Pożar jest interpretowany jako zniszczenia spowodowane ogniem i jego rozprzestrzenianiem się. Powodem pożaru może być uderzenie pioruna, zwarcie w instalacji elektrycznej, zapalenie sadzy w przewodzie kominowym, a nawet podpalenie. W zależności od przyczyny, firma ubezpieczeniowa może inaczej podchodzić do kwestii wypłaty odszkodowania. W przypadku zwarcia w instalacji elektrycznej lub zapalenia sadzy w kominie, stan instalacji oraz regularność czyszczenia komina są weryfikowane. Zaniedbanie w tej kwestii może być powodem do odmowy wypłaty odszkodowania.

Częste przyczyny pożarów domów i ich wpływ na odszkodowanie

• Zwarcie instalacji elektrycznej: Ubezpieczyciel weryfikuje posiadanie zaświadczenia od elektryka dotyczące stanu instalacji elektrycznej (zgodnie z prawem budowlanym w domach jednorodzinnych należy wykonywać takie sprawdzenie raz na pięć lat). Brak aktualnych przeglądów może skutkować odmową wypłaty świadczeń.
• Zapalenie się sadzy w kominie: Konieczne jest dbanie o regularne oczyszczanie kominka. Zaniedbanie w tej kwestii to również powód do odmówienia wypłaty odszkodowania.
• Podpalenie: Sytuacja bywa sporna. Podpalenia może dokonać osoba trzecia, chcąca skrzywdzić właściciela nieruchomości. Wtedy odszkodowanie jak najbardziej powinno być wypłacone, o ile właściciel jest w stanie to udowodnić. Ubezpieczyciel będzie sprawdzał ustalenia Policji co do ustalenia sprawcy zdarzenia, weryfikując, czy nie jest to wyłudzenie, szczególnie gdy ubezpieczony był towar i majątek firmy.
• Przejście ognia od sąsiadów: W takim przypadku roszczenie o odszkodowanie należy kierować do ubezpieczyciela sąsiadów, u których wybuchł pożar. Jest to rozwiązanie korzystniejsze niż w przypadku własnej polisy mieszkaniowej, gdyż w ubezpieczeniu OC nie mają zastosowania ograniczenia odpowiedzialności.
• Nieuwaga lub rażące niedbalstwo: Sytuacje wynikające z nieuwagi, np. pozostawienie niedopałków, włączonego palnika albo nieprawidłowe używanie urządzeń elektrycznych. Wtedy ubezpieczyciel również może odmówić odszkodowania, powołując się na tzw. rażące niedbalstwo.
• Wady konstrukcyjne budynku: Towarzystwa ubezpieczeniowe zazwyczaj zastrzegają sobie prawo do odmowy wypłaty odszkodowania, jeśli pożar nastąpił na skutek błędów zaistniałych w fazie projektu, konstrukcji lub wykonania budynku, lub jeśli użyto wadliwych materiałów.

Suma ubezpieczenia i jej znaczenie

W przypadku odszkodowania za pożar ogromne znaczenie ma suma ubezpieczenia. To od niej zależy, czy wypłacone świadczenie pozwoli pokryć straty. Jeżeli suma będzie zbyt niska, zabraknie pieniędzy na przywrócenie nieruchomości do dawnego stanu. Zgodnie z zasadą, że polisy ubezpieczeniowe nie mogą służyć zarabianiu pieniędzy, poszkodowany nie może otrzymać ich więcej, niż potrzebuje do zlikwidowania szkody. Dlatego trzeba bardzo uważać na każdy element polisy, a suma ubezpieczenia odgrywa tu bardzo istotną rolę.

Nieruchomość można ubezpieczyć według wartości odtworzeniowej, czyli takiej, gdy odszkodowanie powinno wystarczyć na odbudowanie domu po pożarze, bądź rzeczywistej, czyli odpowiadającej temu, ile wart jest dom. Najkorzystniej byłoby ubezpieczyć dom według wartości odtworzeniowej, ale nie zawsze jest to możliwe. Ubezpieczyciele zgadzają się ubezpieczać nieruchomości według tej wartości, gdy spełniają one określone warunki, np. budynek nie ma więcej lat niż liczba wskazana w ogólnych warunkach ubezpieczenia (OWU) i jest murowany. Właściciele starych drewnianych domów mają najtrudniej z otrzymaniem oferty, która całkowicie zabezpieczy ich finanse na wypadek pożaru, gdyż zwykle ubezpieczane są tylko według wartości rzeczywistej. Dla mieszkań natomiast przyjmuje się zazwyczaj wartość rynkową.

Rodzaje szkód po pożarze: całkowita czy częściowa?

Ze szkodą całkowitą mamy do czynienia, gdy na skutek pożaru nieruchomość zostaje tak uszkodzona, że nie da się jej już naprawić, lub koszt remontu przekroczyłby wartość całej nieruchomości. W takiej sytuacji firma ubezpieczeniowa wypłaca całą sumę ubezpieczenia.

Szkoda częściowa to takie zniszczenie lub uszkodzenie nieruchomości lub znajdującego się w niej mienia, które można naprawić. Jeżeli pożar zostanie w porę zauważony i strażacy szybko podejmą działania, to wówczas pożar się nie rozprzestrzeni i do remontu przeznaczone będzie np. jedno pomieszczenie. W takiej sytuacji towarzystwo ubezpieczeniowe szacuje, jaki procent nieruchomości został zniszczony, i odpowiedni procent odszkodowania zostanie wypłacony.

W przypadku szkód, których naprawa jest niemożliwa lub nieopłacalna (przekracza wartość domu), ubezpieczyciel zobowiązany jest do wypłaty sumy odpowiadającej wartości domu lub mieszkania sprzed pożaru. W każdej innej sytuacji mamy do czynienia ze szkodą częściową. Towarzystwo Ubezpieczeniowe w takim przypadku wypłaci poszkodowanemu sumę, która zgodnie z kosztorysem pozwoli na odbudowanie domu lub jakiejś jego części.

Procedura zgłoszenia szkody i gromadzenie dowodów

Niezwłoczne działania po pożarze

Kiedy w Twoim domu wybuchnie pożar, już od pierwszych chwil działaj w kierunku uzyskania jak najwyższego odszkodowania. Zadbaj o odpowiednie dowody, takie jak notatka straży pożarnej i zdjęcia szkód. Pamiętaj, że brak dochowania terminu zgłoszenia pożaru do ubezpieczyciela (najczęściej jest to 7 dni, choć w OWU może być inaczej) nie daje podstaw ubezpieczycielowi do skutecznej odmowy wypłaty odszkodowania za pożar. Najważniejsze, aby zgłosić pożar przed upływem terminu przedawnienia roszczeń, czyli przed upływem trzech lat od pożaru licząc na koniec roku kalendarzowego.

Jeżeli musimy wykonać prace związane z zabezpieczeniem miejsca po pożarze, czy następstwami akcji gaśniczej, to staramy się brać rachunki na te prace. Rachunki te będziemy następnie przedstawiać ubezpieczycielowi. Musisz zadbać o to, by szkody po pożarze się nie powiększały. Zawsze dbaj o to, by nie doprowadzić do zwiększenia się szkód.

Dokumentacja pożaru

• Notatka straży pożarnej: Wezwana straż pożarna powinna przygotować notatkę na temat zakresu pożaru i jego przyczyny. Protokół szkody po pożarze jest najważniejszym dokumentem w ubieganiu się o odszkodowanie. Strażacy określają, co było miejscem, w którym rozpoczął się pożar, oraz co było jego przyczyną.
• Zdjęcia szkody: Poza uzyskaniem notatki ze straży pożarnej, warto również zrobić zdjęcia szkody. Oczywiście, można je wykonać dopiero po tym, jak straż pozwoli wejść do zniszczonej nieruchomości. Zdjęcia powinny w miarę dokładnie i szczegółowo oddawać stan nieruchomości. Im będą lepszej jakości, tym łatwiej firmie ubezpieczeniowej będzie ocenić szkody i ustalić ich zakres. Ważne jest udokumentowanie swoich strat. W tym celu, po pierwsze należy wykonać zdjęcia przedstawiające zniszczenia (im lepsze zdjęcia, tym lepiej będzie widać rozmiar szkody).
• Dokumentacja mienia: Jeżeli polisa obejmuje także szkody w mieniu, dobrze jest znaleźć dokumentację dotyczącą wartości poszczególnych ruchomości. Przykładowo: kopie rachunków zakupu, kart gwarancyjnych, gdzie napisana jest marka i model sprzętu RTV, kolekcja mebli itp.

Zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi

Po wykonaniu zdjęć należy skontaktować się z infolinią udostępnioną przez ubezpieczyciela. Ze strony internetowej firmy ubezpieczeniowej należy też pobrać wniosek o wypłatę odszkodowania i uzupełnić go jak najbardziej szczegółowo. Im więcej informacji zostanie przekazanych do firmy, tym lepiej. Trzeba się też umówić na spotkanie z przedstawicielem firmy ubezpieczeniowej, który sam odwiedzi zniszczoną nieruchomość, aby skontrolować treść wniosku i przygotowanych zdjęć ze stanem faktycznym.

Wizyta rzeczoznawcy i decyzja ubezpieczyciela

Rzeczoznawca ubezpieczyciela będzie przeprowadzał oględziny na miejscu pożaru. Do tego czasu, lepiej nie spieszyć się z remontem budynku i usuwaniem szkód (z wyjątkiem tych niezbędnych), bo w ten sposób można zatrzeć rozmiar prawdziwej szkody. Wysokość kwoty odszkodowania uzależniona będzie także od rozmiaru szkody, jak duża część domu została zniszczona wskutek pożaru. Ma znaczenie także, czy jest to szkoda częściowa, czy całkowita.

Wycena szkody po pożarze dokonywana jest przez zakład ubezpieczeń. W każdej chwili, przy zbyt niskiej kwocie, możemy ją zakwestionować, składając reklamację. Po otrzymaniu zgłoszenia ubezpieczyciel wyśle na miejsce zdarzenia likwidatora mobilnego, który sfotografuje wszystkie szkody. Zdarza się, że robi niewyraźne zdjęcia, pomija niektóre zniszczenia, a w efekcie kosztorys sporządzony na tej podstawie okazuje się zaniżony.

Odmowa i zaniżenie odszkodowania

Odszkodowanie za pożar domu lub mieszkania powinno zapewnić właścicielowi rekompensatę za poniesione straty, jednak w praktyce uzyskanie pełnej wypłaty często wiąże się z licznymi trudnościami. Firmy ubezpieczeniowe stosują różne kruczki prawne, które mogą skutkować obniżeniem odszkodowania lub nawet całkowitą odmową jego wypłaty.

Powszechne powody odmowy wypłaty odszkodowania:

• Brak przestrzegania zasad bezpieczeństwa: Jeśli do pożaru doszło w związku z zaniedbaniem właściciela mieszkania lub domu, ubezpieczyciel może odmówić wypłaty odszkodowania. Taka sytuacja może dotyczyć np. pozostawienia w domu niedopałka, z którego rozprzestrzenił się ogień, braku wyczyszczenia komina i zapalenia się sadzy itp.
• Nierzetelne informacje w umowie: Jeśli okaże się, że np. zaniżono wartość domu lub nie zgłoszono istotnych ryzyk, ubezpieczyciel może odmówić wypłaty.
• Rażące niedbalstwo: Ubezpieczyciel może odmówić wypłaty, jeśli pożar powstał na skutek rażącego niedbalstwa, np. pozostawienia zapalonej świecy bez nadzoru.
• Brak pełnej dokumentacji: Aby ubiegać się o odszkodowanie, właściciel musi dostarczyć odpowiednie dokumenty, w tym raport straży pożarnej, zdjęcia zniszczeń i kosztorys napraw. Brak pełnej dokumentacji może skutkować opóźnieniami lub obniżeniem kwoty odszkodowania.
• Wyłączenia odpowiedzialności w OWU: Ubezpieczyciel odmówi wypłaty, gdy warunki polisy nie obejmowały zakresem wypłaty odszkodowania pewnych elementów. Szczegółowy zakres polisy sprawdzimy w tzw. „OWU” (ogólnych warunkach ubezpieczenia).

Zaniżona wypłata odszkodowania

Zdarza się, iż decyzja wypłaty otrzymana od ubezpieczyciela nie pokrywa całości roszczeń, a przyjęte stawki robocizny czy materiałów są zbyt niskie, aby można było przywrócić nieruchomość do stanu sprzed pożaru. Ubezpieczyciele zaniżają też koszty materiałów budowlanych, ujmują w kosztorysach materiały słabej jakości, a czasem nie naliczają podatku VAT od usług budowlanych. Zaniżanie odszkodowania po pożarze nie należy do rzadkości. Warto pamiętać, że wypłacone odszkodowanie ma na celu przywrócenie nieruchomości do stanu sprzed pożaru. Zatem otrzymane odszkodowanie nie może być przyczyną wzbogacenia się, a jedynie wyrównaniem poniesionej straty.

Odwołanie od decyzji ubezpieczyciela i droga sądowa

Odwołanie od decyzji

Po otrzymaniu decyzji ubezpieczyciela, jeśli się z nią nie zgadzamy, możemy złożyć od niej odwołanie. W takim piśmie należy wskazać, z czym się nie zgadzamy i jakiej decyzji oczekujemy od ubezpieczyciela. Do odwołania warto załączyć kosztorys remontu. Kosztorys taki może wykonać firma, która ma podjąć się naprawy, lub niezależny rzeczoznawca. Własny kosztorys możemy przedłożyć do ubezpieczalni wraz z odwołaniem od decyzji firmy ubezpieczeniowej. Możemy także wykonać naprawę z własnych środków, a następnie przedłożyć fakturę ubezpieczycielowi.

W naszej działalności wielokrotnie zajmowaliśmy się przypadkami całkowitej odmowy wypłaty odszkodowania. W dużej części przypadków złożenie odwołania od decyzji ubezpieczyciela po pożarze powodowało zmianę niekorzystnej decyzji i wypłatę należności.

Sprawa sądowa

Jeżeli pomimo wysyłanych odwołań nie otrzymaliśmy należnego odszkodowania, możemy zdecydować się na sprawę sądową. Sprawy dotyczące szkód wywołanych przez pożar są bardzo specyficzne i wymagają nie tylko znajomości przepisów, ale i współpracy z rzeczoznawcami i inżynierami bezpieczeństwa pożarowego. Warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ czasem bieg terminu przedawnienia mógł ulec przerwaniu albo zawieszeniu.

Znaczenie ubezpieczenia nieruchomości

Ubezpieczenie od ryzyka pożaru jest objęte standardowym zakresem polisy mieszkaniowej. Jeśli dokupimy ochronę wyposażenia, również te elementy, czyli meble wolnostojące, dywany, elektronika, rzeczy osobiste, ubrania, książki, sprzęt sportowy itp. podlegają ochronie finansowej w razie wystąpienia pożaru. Jeśli dom został kupiony na kredyt, to bank wymaga zazwyczaj ubezpieczenia nieruchomości tylko do wysokości udzielonego kredytu, zabezpieczając swój interes. Ważne jest, aby poza zakresem podstawowym chroniącym bank zadbać o ochronę własnych interesów. Ubezpieczenie domu od pożaru czy innych zdarzeń losowych powinno obejmować więc także ubezpieczenie ruchomości poprzez wskazanie realnej sumy ubezpieczenia, to jest łącznej wartości wszystkich posiadanych sprzętów i przedmiotów.

Aby uniknąć problemów z wypłatą odszkodowania, warto dokładnie czytać ogólne warunki ubezpieczenia (OWU) przed podpisaniem umowy. Z roku na rok ceny materiałów budowlanych i robocizny rosną, więc rozsądne jest aktualizowanie sumy ubezpieczenia.

tags: #cit #odszkodowanie #od #ubezpieczyciela #za #pozar