Klemastyna w leczeniu ospy wietrznej u dzieci

Klemastyna to lek przeciwhistaminowy, który znajduje zastosowanie w łagodzeniu objawów alergii, w tym również intensywnego świądu towarzyszącego ospie wietrznej u dzieci. Stosowanie Klemastyny powinno odbywać się wyłącznie po konsultacji z lekarzem, który ustali odpowiednie dawkowanie.

Czym jest Klemastyna i jak działa?

Klemastyna jest selektywnym antagonistą histaminy H1 i wiąże się z receptorem histaminowym H1. Przyczynia się to do blokowania działania endogennej histaminy, co w konsekwencji prowadzi do chwilowego złagodzenia negatywnych objawów wywołanych przez histaminę.

Na skutek zahamowania działania histaminy dochodzi do hamowania skurczu mięśni gładkich naczyń krwionośnych oraz mięśni przewodu pokarmowego i układu oddechowego. Biodostępność klemastyny wynosi 39%, a jej maksymalne stężenie we krwi występuje po 2-5 godzinach od podania dawki doustnej.

Klemastyna w terapii ospy wietrznej

Klemastyna jest stosowana pomocniczo w celu łagodzenia objawów alergii skórnej, do których należą: zapalenie kontaktowe skóry, pokrzywka, świąd oraz skórne objawy obrzęku naczynioruchowego. W przypadku nasilonego świądu, który jest charakterystycznym objawem ospy wietrznej, można (po konsultacji z lekarzem) zastosować doustne leki przeciwhistaminowe, takie jak Clemastinum. Czasami wystarczają nawet podobne leki miejscowo, np. Clemastinum Hasco w żelu.

Dawkowanie Klemastyny

Lek jest dostępny w postaci syropu (szczególnie dla dzieci) oraz tabletek doustnych (dla starszych dzieci i dorosłych). Ten lek należy zawsze stosować zgodnie z zaleceniami lekarza lub farmaceuty. Clemastinum podaje się tylko z zalecenia lekarza i to on ustala dawkowanie. W zależności od wieku pacjenta zaleca się różne dawkowanie.

• U dzieci od 1 do 3 roku życia stosuje się do 1 mg dobowo.
• Od 3 do 6 lat - 1 mg dobowo.
• U dzieci starszych od 6 do 12 roku życia - do 2 mg na dobę.
• U osób dorosłych - 2 mg na dobę.

Szczegółowe dawkowanie dla dzieci po ukończeniu pierwszego roku życia do 3 lat to 2,5 ml do 5 ml syropu (0,25 mg do 0,5 mg klemastyny) dwa razy na dobę, rano i wieczorem. W ulotce jest opisane dawkowanie dla dzieci od 6 roku życia. Taki lek dostępny jest w butelkach PET. Każda butelka zawierająca 100 ml syropu jest umieszczona wraz z miarką w tekturowym pudełku. Miarka umożliwia odmierzenie 2,5 ml, 5 ml, 10 ml syropu.

Przeciwwskazania do stosowania Klemastyny

Przeciwwskazaniem do stosowania leku jest nadwrażliwość na klemastynę oraz inne związki o podobnej strukturze chemicznej, na przykład difenhydraminę, chlorfeniraminę. Podczas terapii klemastyną należy zachować szczególną ostrożność w przypadku pacjentów borykających się z:

• chorobami narządu wzroku (zwiększone ciśnienie śródgałkowe lub jaskra z wąskim kątem przesączania),
• zwężonym odźwiernikiem,
• wrzodem trawiennym utrudniającym pasaż treści pokarmowej,
• problemami dróg moczowych (rozrost gruczołu krokowego lub niedrożność szyi pęcherza moczowego),
• nadczynnością tarczycy,
• astmą oskrzelową,
• chorobami układu krążenia i nadciśnieniem tętniczym.

Szczególną uwagą należy otoczyć pacjentów borykających się z porfirią, ponieważ stosowanie klemastyny może nasilać objawy kliniczne choroby.

Ostrzeżenia i środki ostrożności

W przypadku osób starszych należy zachować ostrożność ze względu na ryzyko wystąpienia silniejszych działań niepożądanych, takich jak uspokojenie, senność, zmęczenie, zmniejszenie ciśnienia tętniczego, zawroty głowy. Klemastyna przenika przez łożysko. Ze względu na brak danych bezpieczeństwa dotyczących stosowania u kobiet w ciąży nie zaleca się podawania leku w tym okresie. Klemastyna przenika do mleka kobiecego. Ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych u karmionych piersią niemowląt, nie należy karmić piersią podczas stosowania klemastyny. Produkt zawiera 50 mg etanolu 96% w 1 ml. Należy to wziąć pod uwagę podczas stosowania u kobiet ciężarnych lub karmiących piersią, dzieci i u osób z grup wysokiego ryzyka, takich jak pacjenci z chorobą wątroby lub z padaczką. W skład produktu wchodzą parahydroksybenzoesan propylu i parahydroksybenzoesan metylu - substancje te mogą powodować reakcje alergiczne (możliwe reakcje typu późnego). Lek można stosować niezależnie od posiłku.

Możliwe działania niepożądane

Działania niepożądane zostały podzielone ze względu na częstotliwość występowania u pacjentów. Najczęściej występujące objawy obejmują:

• Układ nerwowy: uspokojenie, senność, zaburzenia koordynacji, zawroty głowy, osłabienie, ból głowy i zawroty pochodzenia błędnikowego, drżenia. Mniej często: bezsenność, szumy uszne, drgawki.
• Układ pokarmowy: bóle brzucha, zgaga, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia.
• Układ oddechowy: zwiększenie gęstości wydzieliny w drogach oddechowych, uczucie ucisku w klatce piersiowej, świszczący oddech, suchość błony śluzowej nosa i gardła, uczucie zatkanego nosa.
• Układ krążenia: obniżenie ciśnienia tętniczego, kołatanie serca, tachykardia, skurcze dodatkowe.
• Inne: niewyraźne lub podwójne widzenie, małopłytkowość, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna, wzrost temperatury ciała i zmniejszone wydzielanie potu.

Jeśli chodzi o grupę dzieci, najczęściej dochodzi do wystąpienia działań przeciwcholinergicznych i pobudzających ośrodkowy układ nerwowy. Pojawiają się: pobudzenie, omamy, ataksja, zaburzenia koordynacji ruchowej, drżenia mięśniowe, atetoza, hipertermia, sinica, drgawki, hiperrefleksja przechodząca w depresję oraz zatrzymanie krążenia i oddychania. Zarówno u dzieci, jak i dorosłych może wystąpić śpiączka i zapaść sercowo-naczyniowa.

U pacjentów w wieku powyżej 60 lat jest większe prawdopodobieństwo wystąpienia obniżenia ciśnienia tętniczego, senności, zmęczenia i zawrotów głowy.

Przedawkowanie Klemastyny

Najczęściej występującymi objawami przedawkowania klemastyny u dzieci są: pobudzenie, niezborność i zaburzenia koordynacji ruchowej, omamy, drżenia mięśni, wysoka gorączka, drgawki, sine zabarwienie skóry oraz nadmierna reaktywność przechodząca w pogłębiającą się depresję. Mogą wystąpić także suchość błony śluzowej jamy ustnej, rozszerzenie źrenic, zaczerwienienie twarzy, podwyższenie temperatury ciała. U osób dorosłych częściej występuje senność, a nawet śpiączka. Pierwsze objawy występują już w ciągu 0,5-2 godzin od przyjęcia toksycznej dawki.

Leczenie objawowe i podtrzymujące należy rozpocząć jak najszybciej i kontynuować tak długo, jak to konieczne. Jeśli pacjent jest przytomny, należy jak najszybciej wywołać wymioty, a następnie podać węgiel aktywowany. Jeżeli od momentu zażycia produktu nie upłynęło więcej niż godzina, należy wywołać wymioty, wykonać płukanie żołądka (szczególnie u dzieci). Po płukaniu żołądka należy podać węgiel aktywowany. W celu obniżenia gorączki zastosować zimne okłady. Obniżenie ciśnienia tętniczego może być wczesnym objawem zapaści sercowo-naczyniowej, dlatego zaleca się podjęcie natychmiastowych działań. Brak jest specyficznych odtrutek. Metody przyspieszonej eliminacji (hemodializa, hemoperfuzja) są nieskuteczne.

Interakcje z innymi lekami

Stosowanie klemastyny z lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy, np. barbituranami, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, lekami stosowanymi w parkinsonizmie, może powodować nasilenie hamującego działania tych leków na ośrodkowy układ nerwowy. Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) przedłużają i nasilają działanie cholinolityczne leków przeciwhistaminowych, w tym klemastyny. Klemastyna nasila działanie alkoholu etylowego na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego też nie należy pić alkoholu podczas stosowania klemastyny.

Kompleksowa opieka nad dzieckiem z ospą wietrzną

Ospa wietrzna nie zawsze przebiega łagodnie, dlatego kompleksowa opieka i znajomość prawidłowego postępowania są kluczowe. Poniżej przedstawiono praktyczne porady dotyczące pielęgnacji dziecka chorego na ospę.

Zmniejszanie świądu i higiena

Każdy, kto przebył ospę, pamięta jak bardzo swędząca jest ta wysypka. Możemy pomóc dziecku zmniejszyć świąd, unikając gorących kąpieli lub zbyt ciepłego ubioru czy pościeli do spania. Dziecko powinno codziennie być wykąpane krótko pod prysznicem, delikatnie umyte wodą z mydłem lub zwykle stosowanym płynem myjącym. Unikamy długiego namaczania zmian, ale krótki, letni prysznic przyniesie ulgę cierpiącemu maluchowi, dodatkowo pozwoli zmniejszyć ryzyko bakteryjnego nadkażenia pęcherzyków.

Staramy się nie pocierać skóry dziecka, a raczej osuszyć ją przez delikatne dociskanie czystego ręcznika, można też użyć ręczników jednorazowych. Ważne jest również dbanie o czyste i krótko obcięte paznokcie dziecka, by nie przenosić zanieczyszczeń w razie drapania. W przypadku nasilonego świądu, można stosować specjalne pianki lub żele chłodzące, np. PoxClin, PoxOUT, Virasoothe. Pianka chłodząca przynosi ulgę, a nie zasłania zmian. Powinniśmy unikać wszelkich mazideł, maści i smarowideł, np. gencjany oraz białych pudrów, ponieważ udowodniono, że ich stosowanie zwiększa ryzyko nadkażeń. Przez to, że przykrywają pęcherzyki, łatwiej przeoczyć toczące się na ich powierzchni zakażenia bakteryjne.

Postępowanie w przypadku zdrapania pęcherzyka

Gdy dziecko zdrapie pęcherzyk, należy przemyć rankę preparatem do odkażania ran z oktenidyną, np. Octenisept lub Neocide i starać się zabezpieczyć przed ponownym rozdrapaniem (czasami można chwilowo zakleić zmianę „przewiewnym” plasterkiem). Na świeże blizny po ospie można rozważyć stosowanie (po konsultacji lekarskiej) żeli lub plastrów silikonowych np. Sutricon, Silaurum lub Sikatris.

Gorączka podczas ospy

W razie wystąpienia gorączki zaleca się stosowanie preparatów z paracetamolem. Zbadano, że ibuprofen zwiększa częstość i ciężkość powikłań. Niemniej pojedyncze dawki ibuprofenu, jeśli np. paracetamol nie obniża gorączki, nie powinny zaszkodzić (w razie wątpliwości warto skonsultować to z lekarzem).

Leczenie przeciwwirusowe (Acyklowir)

Istnieje lek przeciwwirusowy o nazwie acyklowir stosowany w leczeniu zakażeń wirusami z grupy Herpes, takich jak wirus ospy wietrznej. Nie jest to lek dla wszystkich i ma swoje działania niepożądane, więc należy rozważyć potencjalne korzyści i straty płynące z jego stosowania. Nie udowodniono korzyści dla podawania acyklowiru u dzieci ogólnie zdrowych z ospą. Lekarz może zdecydować o jego zastosowaniu (doustnie lub dożylnie w razie hospitalizacji) u obciążonych pacjentów, np. z ciężkim przebiegiem, dużym ryzykiem powikłań lub ze współistniejącymi chorobami przewlekłymi. Badania naukowe wykazały, że lek jest najbardziej skuteczny, gdy podamy go w ciągu 24 godzin od początku objawów.

Osoby chorujące na ospę wietrzną powyżej 12 roku życia mają większe ryzyko ciężkiego przebiegu choroby i jej powikłań, dlatego w tej grupie częściej rozważa się leczenie acyklowirem, przy czym najlepiej jest szczepić się przeciwko ospie, by w ogóle tej sytuacji uniknąć.

Nawodnienie i odżywianie

W trakcie każdej choroby należy pamiętać o odpowiednim pojeniu malucha. Gorączkujące dzieci odwadniają się szybciej, przez co wymagają większego nadzoru nad ilością wypijanych napojów. Dodatkowo swędzące pęcherzyki mogą lokalizować się w jamie ustnej, co sprawia dziecku ból i może powodować niechęć do jedzenia i picia. Pomocne może być proponowanie chłodniejszych napojów i pokarmów, unikanie kwaśnych smaków i/lub podawanie napojów przez słomkę, co nieco zmniejszy drażnienie błon śluzowych jamy ustnej.

Izolacja i profilaktyka

Choroba jest niezwykle zaraźliwa - 9 na 10 podatnych osób (czyli dotąd niechorujących lub nieszczepionych) zakazi się po kontakcie. Wystarczy przebywanie w pobliżu chorego lub kontakt z płynem z pęcherzyków. Osoba chora na ospę powinna być izolowana od innych osób (z wyjątkiem współdomowników), w szczególności niemowląt, kobiet w ciąży, osób z przewlekłymi chorobami, przez cały okres zakaźności.

Dzieci nie powinny uczęszczać do żłobka, przedszkola, chodzić na place zabaw czy imprezy. Chore dziecko, a już szczególnie gorączkujące, potrzebuje odpoczynku w spokojnych warunkach w domu. Jeśli dziecko z ospą, ale w dobrym stanie i bez gorączki, ma wyjść do ogródka przy swoim domu, wydaje się to bezpieczne, pod warunkiem, że nie spotka tam innych osób. Ospa jest „wietrzna” (przenosi się drogą kropelkową i powietrzną) - wietrzenie pomieszczeń znacznie zmniejsza zakaźność dla osób w tym samym pomieszczeniu. Maluch zaczyna zakażać już 2 dni przed wystąpieniem wysypki. Przestaje być zakaźny, gdy ostatnia zmiana zamieni się w strup, a nowe zmiany już się nie pojawiają.

Jeżeli doszło do kontaktu z chorym, a nie minęły 3 dni, można jeszcze uratować sytuację. Rozwiązaniem jest jak najszybsze (do 72 godzin) podanie szczepionki przeciwko wirusowi ospy wietrznej, by uniknąć choroby, a przynajmniej znacznie złagodzić jej przebieg.

tags: #clemastinum #na #ospe #u #dziecka