Zimowe miesiące, choć piękne, niosą ze sobą szczególne zagrożenia związane z zamarzniętymi akwenami. Słaba pokrywa lodowa stanowi realne ryzyko dla życia i zdrowia, dlatego regularne ćwiczenia ratownictwa lodowego są kluczowe dla utrzymania wysokiej gotowości operacyjnej służb ratowniczych. Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) oraz Państwowa Straż Pożarna (PSP) systematycznie doskonalą swoje umiejętności w tym zakresie, przygotowując się do niesienia pomocy w najtrudniejszych warunkach.
Przykłady Ćwiczeń i Doskonalenia Umiejętności w Ratownictwie Lodowym
Ćwiczenia na Zalewie Zemborzyckim w Lublinie (2023)
Dnia 15 lutego 2023 roku na Zalewie Zemborzyckim w Lublinie odbyły się ćwiczenia z zakresu działań na lodzie. Wzięli w nich udział strażacy z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej Nr 2 w Lublinie oraz członkowie Specjalistycznej Grupy Ratownictwa Wodno-Nurkowego z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej Nr 4 w Lublinie. Głównym celem ćwiczeń było doskonalenie umiejętności strażaków podczas prowadzenia działań ratowniczych w związku z załamaniem się lodu pod człowiekiem. W ostatnich dniach przed ćwiczeniami dodatnie temperatury powietrza wpłynęły na znaczne osłabienie pokrywy lodowej, co podkreśliło realność zagrożenia i pilność szkolenia.
Wielospecjalistyczne Ćwiczenia w Przeczycach (2025)
W dniach 22-24 stycznia 2025 roku na zbiorniku wodnym w Przeczycach odbyły się rozbudowane ćwiczenia z zakresu ratownictwa wodno-lodowego. Uczestniczyli w nich strażacy z Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej w Będzinie, Posterunku w Siewierzu, druhowie z Jednostek OSP, a także Funkcjonariusze Grupy Interwencyjnej Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w Katowicach, Komendy Powiatowej Policji w Będzinie oraz przedstawiciele Starostwa Powiatowego. To szerokie grono uczestników świadczy o wadze współpracy między różnymi służbami.
Kluczowe Obszary Szkolenia:
- Obsługa Specjalistycznego Sprzętu: Skupiono się na obsłudze sprzętu do ratownictwa wodnego i lodowego, co jest kluczowe w sytuacjach awaryjnych na zamarzniętych akwenach.
- Techniki Ewakuacji i Samoratowania: Strażacy trenowali różne techniki ewakuacji osób poszkodowanych, pod którymi załamał się lód, a także techniki samoratowania, które w sytuacjach ekstremalnych mogą uratować życie ratownika, również z wykorzystaniem przypadkowo znalezionych przedmiotów.
- Kwalifikowana Pierwsza Pomoc (KPP): Omówiono zagadnienia KPP w przypadku wychłodzenia organizmu i wystąpienia odmrożeń, a także postępowanie w przypadku głębokiej hipotermii.
- Wykorzystanie Nowoczesnych Technologii (Dron): Podczas drugiego dnia ćwiczeń wykorzystano dron wyposażony w kamerę termowizyjną. Służył on do lokalizacji poszkodowanego na akwenie i nawiązywania z nim kontaktu słownego poprzez zamontowany zestaw nagłośnieniowy. W warunkach zimowych oraz ograniczonej widoczności we mgle dron okazał się bardzo szybkim, sprawnym i bezpiecznym systemem lokalizacji poszkodowanych, umożliwiającym ich odnalezienie w znacznie krótszym czasie w porównaniu z tradycyjnymi metodami.
Pokaz drona do ratownictwa wodnego
Doskonalenie Technik w Opolu Lubelskim (2018)
W ramach doskonalenia zawodowego w dniach od 15 do 17 stycznia 2018 roku poszczególne zmiany służbowe Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej PSP w Opolu przeprowadziły ćwiczenia z zakresu ratownictwa lodowego. Zostały one zorganizowane na zamarzniętym naturalnym zbiorniku wodnym w Opolu Lubelskim.
Etapy Ćwiczeń Praktycznych:
- Przygotowanie Ratownika: Pierwszym etapem było przygotowanie ratownika do wejścia na pokrywę lodu oraz przygotowanie kolejnego ratownika, który pełnił rolę osoby poszkodowanej w wodzie. Zabezpieczenie ratowników polegało na użyciu odpowiedniego wyposażenia indywidualnego, takiego jak kombinezony do pracy w wodzie i kamizelki asekuracyjne. Dodatkowo zastosowano rzutkę ratowniczą z liną, zamocowaną do kamizelki ratownika.
- Dotarcie do Osoby Zagrożonej: Kolejnym etapem było dotarcie do osoby zagrożonej. Wykorzystano do tego specjalistyczny sprzęt z zakresu ratownictwa wodnego, w tym sanie do ratownictwa lodowego, a także sprzęt znajdujący się na wyposażeniu samochodu pożarniczego - drabinę nasadkową i deskę ortopedyczną. Do sprawniejszego poruszania się ratownika na lodzie wykorzystano raki, natomiast ratownik na saniach lodowych używał kolców lodowych.
- Ewakuacja: Po dotarciu do osoby zagrożonej rozpoczął się etap ewakuacji do miejsca bezpiecznego z zastosowaniem odpowiedniej techniki podejmowania poszkodowanego.
Zimowe Szkolenia w Siedlcach i Hołubli (2026)
W dniach 17-18 stycznia 2026 roku odbyły się ćwiczenia z zakresu ratownictwa wodnego i lodowego nad Zalewem Siedleckim oraz na zbiorniku wodnym w miejscowości Hołubla. Szkolenia te są niezwykle istotne, gdyż często w okresie zimowych ferii, które w województwie mazowieckim rozpoczęły się 19 stycznia 2026 roku, dochodzi do sytuacji ratowania osób, pod którymi załamał się lód.
Podczas tych ćwiczeń strażacy szczegółowo omówili zasady bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP), zasady poruszania się po lodzie przy użyciu danego sprzętu, a także techniki asekuracji i zabezpieczenia ratowników. Te elementy są fundamentem bezpiecznych i skutecznych działań ratowniczych.
Podsumowanie i Apel o Ostrożność
Ćwiczenia lodowe to doskonała okazja do sprawdzenia gotowości operacyjnej i współpracy zespołowej strażaków z PSP i OSP. Dzięki regularnym szkoleniom zwiększa się poziom wyszkolenia służb i bezpieczeństwo mieszkańców. Straż Pożarna dysponuje specjalistycznym sprzętem do ratowania osób, pod którymi załamał się lód, co pozwala na skuteczne działania nawet w najbardziej krytycznych sytuacjach.
Piękna zimowa pogoda często zachęca do zabaw na świeżym powietrzu. Niestety, niejednokrotnie ślizgawka czy spacery po zamarzniętym zalewie lub stawie są sposobem na spędzanie wolnego czasu przez dzieci czy młodzież. W takich okolicznościach nietrudno o tragedię, dlatego też straż pożarna stanowczo odradza zabawy w takiej formie. Gdy już dojdzie do wypadku, interwencja strażaków okazuje się niezbędna.
Warto pamiętać, że osobom, pod którymi załamał się lód, w wielu przypadkach są w stanie pomóc świadkowie zdarzenia. Jeśli zachowają szczególną ostrożność, mogą wykorzystać przedmioty znajdujące się pod ręką - np. długą gałąź, szalik, kurtkę czy linę, aby podać je poszkodowanemu, nie zbliżając się do miejsca załamania.
