Zasady Członkostwa w Ochotniczej Straży Pożarnej

Ochotnicze straże pożarne (OSP) to jednostki ochrony przeciwpożarowej, będące jednocześnie stowarzyszeniami w rozumieniu ustawy - Prawo o stowarzyszeniach. Ich głównym zadaniem jest walka z pożarami, innymi miejscowymi zagrożeniami oraz klęskami żywiołowymi, a także służba lokalnej społeczności. Działalność w Ochotniczej Straży Pożarnej to piękna, ale i wymagająca droga, wiążąca się z namacalną pomocą - ratowaniem ludzkiego życia i troską o bezpieczeństwo drugiego człowieka. Wymaga odwagi, ryzyka, a także zapału, siły, wytrwałości i znajomości różnych procedur.

Najważniejszym dokumentem w każdej jednostce OSP jest statut. To on określa cel działania stowarzyszenia, jego zasady funkcjonowania oraz prawa i obowiązki członków, w tym informacje o tym, kto może zostać członkiem jednostki. Statut OSP to dokument zarejestrowany w sądzie dla konkretnego stowarzyszenia, a nie wzorzec prezentowany np. na stronach ZOSP RP. To statut definiuje kategorie członkostwa, zasady wiekowe czy możliwość kandydowania do władz.

Rodzaje Członkostwa w OSP

Statut zazwyczaj przewiduje kilka rodzajów członkostwa, aby każdy, kto chce wspierać działalność straży, mógł znaleźć odpowiednią dla siebie formę zaangażowania.

Członek Zwyczajny

Członkiem zwyczajnym w OSP może być każda osoba fizyczna, która aktywnie uczestniczy w wykonywaniu postanowień statutu OSP. Choć kategoria wiekowa dla członka zwyczajnego jest trudna do ustalenia, ponieważ nie istnieje nigdzie taki zapis, ogólnie przyjmuje się, że do OSP może wstąpić osoba, która ukończyła 12 lat, górnej granicy wieku nie ma. Istniejący wcześniej podział na "członków czynnych" i inne kategorie jest dziś często kwestią wewnętrznego statutu danej OSP.

• Prawa i obowiązki: Członkowie zwyczajni mogą uczestniczyć w walnym zebraniu członków OSP i być wybieranymi do władz OSP, a także korzystać z urządzeń i sprzętu będącego własnością OSP.
• Prawa wyborcze: Członek zwyczajny, który ukończył 16 rok życia, zyskuje bierne i czynne prawo wyborcze do władz OSP, czyli może brać udział w głosowaniu, a nawet kandydować do władz. Należy jednak pamiętać, że w zarządzie OSP czy komisji rewizyjnej większość musi być pełnoletnia. Niepełnoletni kandydować do władz mogą, ale nie mogą zajmować pewnych funkcji, m.in. prezesa, wiceprezesa, naczelnika oraz skarbnika. Jest to związane z brakiem pełnej zdolności do czynności prawnych, która jest wymagana przy podpisywaniu umów czy dokumentów finansowych.

Członek Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej (MDP)

Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (MDP) stanowią integralną część składową danej jednostki OSP i są naturalnym ośrodkiem szkolenia oraz rekrutacji przyszłych strażaków.

• Wiek: Członkiem młodzieżowej drużyny pożarniczej może zostać osoba, która ukończyła 12 lat, uzyskała zgodę opiekunów ustawowych i złożyła przyrzeczenie.
• Udział w życiu OSP: Członkowie MDP w wieku 16 - 18 lat mogą być wybierani do władz OSP. Mogą brać udział w zawodach, choć nie na wszystkich stanowiskach (np. nie jako dowódca czy mechanik).
• Formy MDP: MDP mogą być środowiskowe oraz tworzone w szkołach, placówkach wychowawczych oraz miejscu zamieszkania.

Członek Wspierający

Członkiem wspierającym może być osoba fizyczna lub prawna, bez względu na jej miejsce zamieszkania i siedzibę w kraju lub za granicą, która zadeklaruje wspomaganie działalności OSP finansowo lub w innej formie. Członków wspierających przyjmuje Zarząd OSP za ich zgodą.

Członek Honorowy

Członkiem honorowym może być każda osoba fizyczna, bez względu na miejsce zamieszkania, szczególnie zasłużona dla ochrony przeciwpożarowej. Godność członka honorowego nadaje walne zebranie członków OSP.

Proces Wstąpienia do OSP

Droga do zostania strażakiem OSP składa się z kilku kluczowych etapów. Praktyka pokazuje, że każdy, kto chce czynnie uczestniczyć w realizacji celów OSP, może zostać strażakiem.

1. Znalezienie jednostki i pierwszy kontakt

Pierwszym krokiem jest znalezienie odpowiedniej jednostki OSP, do której chciałbyś należeć. Może być to jednostka lokalna lub inna, która Cię interesuje (np. ze względu na specjalizację). Skontaktuj się ze strażakami z wybranej jednostki, aby uzyskać wszelkie informacje i poznać szczegóły służby w OSP. Jeżeli myślisz o zostaniu strażakiem-ratownikiem, czyli takim, który bierze bezpośredni udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych, ważna będzie lokalizacja jednostki - im bliżej będziesz miał do remizy, tym lepiej, ponieważ jednostki OSP w ciągu kilku minut od alarmu są w stanie wyjechać do zdarzenia.

Na spotkaniu organizacyjnym poznasz strukturę jednostki, jej bazę techniczną i dowiesz się więcej o kolejnych krokach. Bądź przygotowany na pytania o motywację i doświadczenie.

2. Zapoznanie ze statutem i złożenie deklaracji

Po spotkaniu, jeśli zdecydujesz się na dołączenie i zostaniesz pozytywnie oceniony, będziesz mógł złożyć podanie lub deklarację chęci przyjęcia do jednostki. W tym momencie powinieneś dokładnie zapoznać się ze statutem OSP, który jest głównym wykładnikiem praw i obowiązków w danej jednostce. Decyzje o przyjęciu do stowarzyszenia podejmowane są przez zarząd. Po rozpatrzeniu podania zostaniesz poinformowany i poproszony o uzupełnienie dodatkowych dokumentów i ankiet.

3. Okres próbny i ślubowanie

Wiele jednostek ma ustalony okres próbny, którego długość zależna jest od wewnętrznych ustaleń. W tym okresie oceniane jest zaangażowanie nowych członków w realizację celów OSP. Na tym etapie powinieneś brać udział w szkoleniach wewnętrznych, które pomogą Ci określić, czy chcesz zostać strażakiem-ratownikiem. Po pomyślnym przejściu okresu próbnego następuje ślubowanie. Najczęściej ma ono następującą treść: „W pełni świadom obowiązków strażaka ochotnika uroczyście przyrzekam czynnie uczestniczyć w realizacji celów i zadań ochotniczej straży pożarnej. Być zdyscyplinowanym mężnym, ofiarnym w ratowaniu życia i mienia.”

4. Wymogi dla Strażaków-Ratowników (JOT)

Dla osób, które chcą brać bezpośredni udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych jako członkowie Jednostek Operacyjno-Technicznych (JOT), istnieją dodatkowe wymagania:

• Wiek: Osoby wyznaczone do działania w strukturach JOT muszą być w wieku 18-65 lat.
• Badania lekarskie: Jednym z warunków uczestnictwa w działaniach ratowniczo-gaśniczych są aktualne badania lekarskie, których rodzaj został opisany w rozporządzeniu Ministra Zdrowia.
• Szkolenie podstawowe: Po uzyskaniu badań lekarskich, konieczne jest ukończenie szkolenia podstawowego. Jest to przepustka do pierwszej akcji, realizowana przez Państwową Straż Pożarną. Na program szkolenia składa się 38 tematów realizowanych w 136 godzinach (64 godziny teorii i 69 godzin zajęć praktycznych). Szkolenie zakończone jest egzaminem, a jego ukończenie uprawnia do bezpośredniego uczestnictwa w akcjach ratowniczo-gaśniczych. Zgodnie z najnowszym programem szkolenia podstawowego strażaków OSP, w szkoleniu mogą uczestniczyć osoby, które ukończyły 16 lat.

Możliwości Działania w OSP

Spektrum działań OSP jest bardzo szerokie, co oznacza, że każdy znajdzie coś dla siebie, niezależnie od swoich preferencji i możliwości.

Udział w Akcjach Ratowniczo-Gaśniczych

Jednostki OSP uczestniczą w tych samych akcjach co Państwowa Straż Pożarna. Po otrzymaniu zgłoszenia, Powiatowe/Miejskie Stanowisko Kierowania PSP podejmuje decyzję o alarmowaniu jednostek OSP. Ochotnicy udają się do remizy i po zebraniu odpowiedniej liczby strażaków (JOT) wyjeżdżają na miejsce zdarzenia, najczęściej wspomagając strażaków Państwowej Straży Pożarnej, ale również czasami działając samodzielnie. Jako graniczny czas wyjazdu przyjmuje się 15 minut od momentu zaalarmowania. Jednostka OSP tak organizuje swoją działalność, aby być w pełnej gotowości bojowej o każdej porze. Nie oznacza to jednak, że jako strażak musisz stawić się na każdy alarm - niektóre jednostki monitorują gotowość poszczególnych strażaków, wyznaczają dyżury itp.

Inne Formy Zaangażowania

Nawet jeśli nie chcesz lub nie możesz brać udziału w akcjach ratowniczo-gaśniczych, nadal możesz wspierać jednostkę. Zakres aktywności jest tak szeroki, że każdy, kto chce pomagać, znajdzie coś dla siebie. Możesz być mechanikiem, elektrykiem, informatykiem, kierowcą czy nauczycielem - każda umiejętność jest cenna. OSP zajmują się również szeroko rozumianą działalnością kulturalną i wychowawczą, popularyzując wiedzę z zakresu bezpieczeństwa przeciwpożarowego, promując kulturę, sport, rekreację i ochronę środowiska.

Udział w Zawodach

Członkowie OSP, w tym Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze, mogą brać udział w zawodach. Należy jednak pamiętać o ograniczeniach wiekowych dotyczących pełnienia funkcji, np. niepełnoletni nie mogą startować jako dowódca czy mechanik.

Zabezpieczanie Imprez Masowych

Zabezpieczanie imprez masowych to kwestia, w którą OSP nie powinno wchodzić jako cel statutowy. Chociaż strażacy czasami podejmują się tego zadania, by zarobić lub się pokazać, wiąże się to z ryzykiem prawnym. Prezesi czy naczelnicy wolą angażować do takich zadań osoby pełnoletnie, najlepiej członków JOT, którzy odpowiadają za siebie. W przypadku niepełnoletnich, problemy prawne mogą powstać dla władz OSP, jeśli dojdzie do nieszczęścia.

Kwestie Formalne i Praktyczne

• Składki członkowskie: W wielu jednostkach OSP obowiązuje składka członkowska, zazwyczaj roczna, w wysokości od 10 do 50 zł.
• Mundur: Strażacy OSP mają prawo do munduru, który używany jest podczas świąt państwowych, religijnych, a także wewnętrznych wydarzeń w jednostce. Praktyka pokazuje, że mundur otrzymują strażacy, którzy przeszli okres próbny i złożyli ślubowanie.

Chęć pomocy innym, zrobienie czegoś dobrego, zdobycie nowych umiejętności, sprawdzenie siły charakteru czy podtrzymanie tradycji rodzinnych - to tylko niektóre powody, dla których zostaje się strażakiem. Jeśli nie jesteś jeszcze przekonany, spróbuj - niczego nie ryzykujesz, a możesz zyskać cenne doświadczenie i stać się częścią niezwykłej społeczności.

tags: #czlonkami #osp #moga #byc