Czujniki magnetyczne i systemy oddymiania: kompleksowe rozwiązania bezpieczeństwa w budynkach

W dzisiejszych czasach bezpieczeństwo budynków, zarówno mieszkalnych, jak i użyteczności publicznej, jest priorytetem. Składa się na nie wiele elementów, od systemów antywłamaniowych po zaawansowane instalacje przeciwpożarowe. Wśród nich istotną rolę odgrywają zarówno czujniki magnetyczne, jak i specjalistyczne systemy oddymiania, które razem tworzą spójną ochronę dla osób i mienia.

Złożony system bezpieczeństwa budynku, łączący elementy ochrony fizycznej i przeciwpożarowej

Czujniki magnetyczne: Podstawy działania i zastosowanie w ochronie obwodowej

Czujki magnetyczne to jedne z podstawowych urządzeń, jeśli chodzi o ochronę obwodową. Sprawdzą się zarówno w mieszkaniach, jak i w budownictwie jednorodzinnym, a ich szeroki wybór produktów pozwala na dopasowanie urządzenia do swoich potrzeb.

Budowa i zasada działania czujników magnetycznych

Czujka magnetyczna składa się z dwóch elementów: magnesu montowanego na skrzydle okna lub drzwi oraz kontaktronu, montowanego do futryny. Zasada działania jest prosta: dopóki kontaktron zostaje w polu magnetycznym, obwód jest zamknięty (lub otwarty), natomiast kiedy kontaktron znajdzie się poza zasięgiem pola magnetycznego, obwód otwiera się (lub zamyka). Urządzenie sygnalizuje, gdy następuje rozwarcie obwodu po oddaleniu magnesu od kontaktronu. Rolą kontaktronów magnetycznych jest poinformowanie, gdy nastąpi nieautoryzowane otwarcie okna lub drzwi.

Schemat budowy czujnika magnetycznego z magnesem i kontaktronem

Zastosowanie czujników magnetycznych

Głównym zadaniem czujników magnetycznych jest wykrywanie otwarcia drzwi, okien itp. Czujniki magnetyczne wykorzystuje się zarówno w prostych, jak i rozbudowanych systemach alarmowych. Ich zastosowanie nie tylko będzie stanowiło element ochrony przed włamaniem, ale może również zapobiec, na przykład, wyjściu na taras dziecka bez towarzystwa opiekuna.

Różnorodność modeli i montażu

Czujki magnetyczne dzielą się na wewnętrzne i zewnętrzne, a także różnią się wielkością, kolorami oraz materiałem, z którego wykonana jest obudowa. W ofercie rynkowej znajdują się zarówno mniejsze modele przeznaczone do zabezpieczenia typowych drzwi i okien, jak i większe urządzenia w metalowych obudowach.

Czujki do montażu wpuszczanego

Tego typu czujki charakteryzuje dyskrecja, ponieważ po zainstalowaniu są niewidoczne z zewnątrz. Przykłady obejmują:

  • Hermetyczna czujka kontaktronowa B-3CM z kołnierzem przeznaczona do montażu wpuszczanego.
  • Hermetyczna czujka kontaktronowa B-3CS z kołnierzem przeznaczona do montażu wpuszczanego.
  • Czujka kontaktronowa B-2FLF z kołnierzem przeznaczona do montażu wpuszczanego.
  • Hermetyczna czujka kontaktronowa B-21 z kołnierzem przeznaczona do montażu wpuszczanego. Do czujki dołączono uchwyt magnesu, który umożliwia montaż w trudno dostępnych miejscach.
  • Hermetyczna czujka kontaktronowa B-2FL z kołnierzem przeznaczona do montażu wpuszczanego.

Czujki do montażu powierzchniowego

Czujki powierzchniowe można zamontować na powierzchni drzwi tarasowych, bez konieczności ingerencji w konstrukcję. Przykłady to:

  • Czujka kontaktronowa B-1PT ma postać niewielkiej podłużnej pastylki i przeznaczona jest do montażu powierzchniowego (przyklejana do podłoża), wyposażona w zaciski do przykręcenia przewodów.
  • Hermetyczna czujka kontaktronowa B-1P ma postać niewielkiej podłużnej pastylki i przeznaczona jest do montażu powierzchniowego (przyklejana do podłoża).
  • Miniaturowa hermetyczna czujka kontaktronowa B-1S przeznaczona jest do montażu powierzchniowego (przyklejana do podłoża lub mocowana za pomocą miniaturowych gwoździ).
  • Płaska czujka kontaktronowa B-1F przeznaczona jest do montażu powierzchniowego (przykręcana do podłoża).

Ułatwieniem montażu kontaktronów magnetycznych w ramach i ościeżnicach okien i drzwi jest para kołnierzy montażowych zatrzaskowych.

Wybrane rozwiązania produktowe

Czujnik stanu okien i drzwi ELMES CTX5

CTX5 to detektor dedykowany do przekazywania drogą radiową informacji o stanie okien i drzwi (otwarte, zamknięte). Jego budowa składa się z nadajnika z kontaktronem i zewnętrznego magnesu. Czujka jest wyposażona w styk sabotażowy i służy do zabezpieczenia pojedynczego skrzydła.

Specyfikacja techniczna CTX5:
  • Transmisja radiowa: 433.92 MHz, <5mW, zmienno-kodowa.
  • Maksymalny zasięg: do 100m w terenie otwartym.
  • Pobór prądu: w spoczynku 2,5mA, w czasie nadawania 10mA.
  • Zasilanie: bateria 3V CR123A, typowo 10 lat pracy.
  • Maksymalna odległość magnesu od obudowy detektora: 10mm.
Zdjęcie czujnika ELMES CTX5 z opisem jego elementów

Czujnik magnetyczny S-2 Satel

Czujki magnetyczne Satel S-2 są również jednymi z podstawowych urządzeń ochrony obwodowej. Służą do zabezpieczania drzwi, okien itp., reagując na ich otwarcie. Czujka S-2 przeznaczona jest do montażu wpuszczanego, co oznacza, że jej elementy umieszcza się na wcisk w odpowiednio przygotowanych otworach w drewnie lub tworzywie sztucznym, np. w futrynie czy ramie okiennej.

S-2 składa się z dwóch wodoszczelnych części: czujnika kontaktronowego (magnetycznego) oraz magnesu, które powinny stykać się czołowo. Oddalenie jednej części od drugiej powoduje rozwarcie obwodu czujnika, co sygnalizowane jest jako naruszenie. Dodatkowo czujka wyposażona została w pętlę sabotażową. S-2 jest przystosowana do współpracy zarówno z dowolną centralą alarmową wyposażoną w wejścia typu NC, jak i w systemach automatyki jako element sterujący. Spełnia wymogi Grade 2 określone przez normę EN 50131-1 oraz EN 50131-2-6. Czujka S-2 dostępna jest w dwóch wersjach kolorystycznych: białej (S-2) oraz brązowej (S-2 BR).

Zdjęcie czujnika magnetycznego Satel S-2 w dwóch wersjach kolorystycznych

Systemy oddymiania: Klucz do bezpieczeństwa pożarowego

W nowoczesnych budynkach, a także w tych poddawanych gruntownej modernizacji, kluczowe jest spełnienie norm bezpieczeństwa, aby zapewnić ochronę wszystkim przebywającym wewnątrz osobom, szczególnie narażonym w przypadku wystąpienia pożaru. Cel ten osiąga się między innymi poprzez zastosowanie niezawodnych i skutecznych systemów kontroli rozprzestrzeniania się dymu i ciepła.

Wymagania prawne i normy

Systemy te powinny spełniać podstawowe kryteria opisane w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z dnia 12 kwietnia 2002 r. Zgodnie z paragrafem 270 rozporządzenia, instalacja wentylacji oddymiającej powinna usuwać dym z taką intensywnością, aby ułatwić korzystanie z dróg ewakuacyjnych. Zastosowane rozwiązanie powinno także zagwarantować, że w budynku nie wystąpi zadymienie lub wzrost temperatury, co mogłoby uniemożliwiać bezpieczną ewakuację lub naruszyć konstrukcję budynku.

Mechanizm działania systemów oddymiania

Aby zrealizować powyższe wymagania, często w projektach systemów oddymiania klatek schodowych pojawiają się rozwiązania, w których odprowadzanie dymu realizowane jest przez klapę lub okno oddymiające. Dopływ powietrza uzupełniającego realizowany jest natomiast z wykorzystaniem wentylatora napowietrzającego. Jedną z metod zapewniania optymalnego przepływu powietrza podczas oddymiania jest wytworzenie przez nawiew mechaniczny niewielkiego nadciśnienia w klatce schodowej. Pozwala to ukierunkować ruch powietrza w stronę otworów odprowadzających dym i w zależności od zmieniających się warunków regulować strumień powietrza kompensacyjnego.

System ciśnieniowy klatki schodowej ENYECONTROLS

Elementy systemu oddymiania i rola czujników

Wykrycie pożaru i zadziałanie centrali TSZ-200 powoduje: otwarcie otworów oddymiających, uruchomienie wentylatora napowietrzającego i napływ powietrza kompensującego do przestrzeni chronionej. W tych systemach kluczową rolę odgrywają czujniki.

Rola czujnika ciśnienia UCPRC-1

Czujnik UCPRC-1 odczytuje wartości ciśnienia z punktów pomiarowych, zlokalizowanych na klatce oraz w przyległej do niej przestrzeni (korytarz, hol, inne pomieszczenie). Zmiana ciśnienia, spowodowana np. otwarciem drzwi przez ewakuujące się osoby, rejestrowana jest przez czujnik ciśnienia. Następnie sygnał trafia do układu automatyki w centrali sterująco-zasilającej TSZ-200 w celu dostosowania wydatku wentylatora kompensującego. Czujnik UCPRC-1 posiada komunikację analogową 0-10 V / 4-20 mA oraz cyfrową MODBUS RTU. Dwie diody (zielona i czerwona) sygnalizują stany pracy, tj. gotowość, utrzymanie zadeklarowanej wartości ciśnienia oraz wystąpienie usterki.

Infografika przedstawiająca schemat systemu oddymiania z centralą TSZ-200 i czujnikiem UCPRC-1

Opisane powyżej rozwiązanie, oparte na produktach D+H Polska, pozwala utrzymać intensywność oddymiania, jednocześnie nie dopuszczając do zadymiania drogi ewakuacyjnej. Wszystko to gwarantuje sprawne i bezpieczne opuszczenie danego budynku. Zachowanie stałego przepływu powietrza przez klatkę schodową znacznie ogranicza wpływ wiatru na odprowadzanie dymu (efekt wdmuchiwania dymu do wnętrza budynku). Ma to szczególne znaczenie przy stosowaniu pionowych urządzeń oddymiających.

tags: #czujnik #magnetyczny #oddymianie