Wielu członków Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP), którzy z pasją poświęcają się ratownictwu, rozważa przejście do Państwowej Straży Pożarnej (PSP). Droga ta, choć wymagająca, jest jak najbardziej możliwa. Poniższa analiza przedstawia możliwości i wymagania dla kandydatów, bazując na doświadczeniach i obowiązujących przepisach.
Możliwość złożenia podania bez wyższego wykształcenia kierunkowego
Zgodnie z informacjami, możesz złożyć podanie o pracę w PSP, nie kończąc szkoły policealnej ani wyższej o profilu związanym ze strażą pożarną. Wymagane jest przynajmniej wykształcenie średnie (liceum + matura).
Kandydat z doświadczeniem w OSP, który pozytywnie ukończył szkolenie podstawowe strażaków ratowników OSP przeprowadzone w Komendzie Powiatowej PSP, posiada już pewne podstawy. W przyszłości, w jednostce OSP z członkostwem w Krajowym Systemie Ratowniczo-Gaśniczym (KSRG), czekają Cię darmowe kursy, takie jak medyczny, techniczny i na płetwonurka. Posiadanie prawa jazdy kat. B i C, uprawnień ratownika medycznego (nabywanych po ukończeniu 2-letniego studium zawodowego lub 3-letniego licencjatu), innych uprawnień przydatnych (zabezpieczanie imprez masowych, obsługa defibrylatora AED), a także udokumentowany udział w zawodach pożarniczych OSP i ukończone szkolenia dla członków OSP, stanowią cenne kwalifikacje.
Szanse na dostanie się do PSP
Szanse na dostanie się do PSP są często subiektywne, ale można je ocenić. Stwierdzenie, że szanse wynoszą 50% (albo się uda, albo się nie uda), jest uproszczeniem. W rzeczywistości, Twoje kwalifikacje posiada około 30% poważnie myślących osób, które chcą pracować w straży. Niektórzy kandydaci posiadają dużo więcej kwalifikacji, w tym szkolenia OSP II stopnia, szkolenia specjalistyczne, studia wyższe, udokumentowane szkoły ratowniczo-medyczne (a nie tylko kursy), oraz uprawnienia na specjalistyczny sprzęt. W kontekście mniejszych powiatów lub terenów rolniczych, szanse mogą być jednak oceniane jako duże.
Warto pamiętać, że służba zawodowa w straży pożarnej cieszy się rosnącym zainteresowaniem. Na przykład w Sieradzu po ogłoszeniu naboru na biurko komendanta trafia zwykle ponad setka podań, a przez eliminacyjne sito przechodzi zaledwie kilka osób. Zgodnie z nowymi wytycznymi dotyczącymi przyjęć, szkolenia OSP są wysoko punktowane, co sprawia, że bez nich bardzo trudno jest dostać się do PSP.
Testy sprawnościowe i psychologiczne
Testy sprawnościowe i psychologiczne są obowiązkowe dla kandydatów ubiegających się o pracę w PSP (czyli dla tych, którzy składają podanie do pracy, tak jak w opisanym przypadku). Człowiek "z ulicy", który przeszedł pozytywnie postępowanie kwalifikacyjne i został skierowany na badania psychologiczne i komisyjne, musiał je przejść bez żadnych przeciwwskazań.
Rola wieku i alternatywne ścieżki
W wieku 20 lat masz jeszcze kilka prób dostania się do służby w PSP. Możliwe jest również rozważenie startu w naborach do Szkół Aspirantów (SA) lub Szkół Centralnych (CS), takich jak w Bydgoszczy (choć szkoła w Bydgoszczy nie prowadzi naboru po szkole średniej). Daje to czas na przeszlifowanie materiału z chemii i fizyki oraz poćwiczenie sprawności fizycznej, jak bieganie czy podciąganie.
Zrównanie szkoleń i uprawnień OSP z PSP
Warto podkreślić, że Ustawa o OSP wprowadziła istotne zmiany w zakresie kwalifikacji. Strażak OSP, po odbyciu niezbędnych kursów, może uzyskać tytuł zawodowy strażaka, który zrównuje go z uprawnieniami uzyskiwanymi w szkołach Państwowej Straży Pożarnej. Zamysłem ustawodawcy było wykorzystanie potencjału posiadanych uprawnień i umiejętności przez strażaków OSP w PSP.
Odbycie przez strażaka OSP wszystkich wymienionych w Ustawie szkoleń jest równorzędne z ukończeniem szkolenia w zawodzie strażaka. Strażak OSP posiadający stosowne dokumenty potwierdzające ukończenie poszczególnych szkoleń nie będzie kierowany na szkolenia podstawowe w zawodzie strażak. Cykl szkoleniowy trwający około 51 dni (realizowany w ciągu 3 lat) pozwoli druhowi na uzyskanie tytułu zawodowego strażaka, co będzie gwarantowało pierwszeństwo do włączenia w struktury PSP bez zbędnych procedur. Jest to kluczowa zmiana, która sprawia, że strażak OSP po przejściu wymaganych szkoleń staje się "gotowym ratownikiem", który może być włączony w struktury PSP.
Understanding Firefighter PPE
Różnice między OSP a PSP
Aby w pełni zrozumieć proces przejścia, należy znać podstawowe różnice między członkostwem w OSP a służbą w PSP:
- Status prawny: Strażak OSP jest członkiem stowarzyszenia (organizacji pozarządowej), nabywającym członkostwo zgodnie ze statutem danej OSP. W systemie prawa ochrony przeciwpożarowej nie ma pojęcia "strażak OSP" jako funkcjonariusza. Strażak PSP to funkcjonariusz pożarnictwa pełniący służbę w formacji zaliczanej do pierwszego sektora - państwowego.
- Wynagrodzenie i świadczenia: Strażak OSP za "służbę" w OSP nie pobiera wynagrodzenia, jedynie ekwiwalent pieniężny za udział w działaniach ratowniczych i szkoleniach. Strażak PSP otrzymuje uposażenie i inne świadczenia pieniężne, a prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania na pierwsze stanowisko służbowe.
- Ślubowanie i dyscyplina: Osoba podejmująca służbę w PSP składa uroczyste ślubowanie i jest mianowana strażakiem w służbie przygotowawczej na okres 3 lat. Strażak PSP podlega dyscyplinie służbowej i odpowiada dyscyplinarnie za zawinione, nienależyte wykonywanie obowiązków.
- Czas służby: Czas służby strażaka PSP nie może przekraczać przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym.
- Wykształcenie i kwalifikacje: Mianowanie na stanowisko w PSP jest uzależnione od posiadanego wykształcenia ogólnego, kwalifikacji pożarniczych oraz stażu służby.
- Przynależność polityczna: Strażak PSP nie może być członkiem partii politycznej. Z chwilą przyjęcia do służby ustaje dotychczasowe członkostwo.
- Oświadczenie majątkowe: Strażak PSP jest obowiązany złożyć oświadczenie o swoim stanie majątkowym przy nawiązywaniu lub rozwiązywaniu stosunku służbowego, corocznie oraz na żądanie przełożonego.
- Odszkodowania: Strażak PSP, który w związku ze służbą doznał uszczerbku na zdrowiu lub poniósł szkodę w mieniu, otrzymuje odszkodowanie w trybie i na zasadach określonych dla funkcjonariuszy Policji.
Podsumowując, droga z OSP do PSP jest otwarta i staje się coraz bardziej ułatwiona dzięki nowym przepisom uznającym równoważność szkoleń. Posiadane kwalifikacje OSP są znaczącym atutem, jednak kluczowe pozostają testy sprawnościowe, psychologiczne i konkurencja ze strony innych kandydatów.