Wraz z nadejściem cieplejszych miesięcy wzrasta liczba zapytań dotyczących tego, kto ma obowiązek usunąć gniazdo szerszeni lub os. Wokół tego tematu narosło wiele mitów, a jednostki Państwowej Straży Pożarnej (PSP) oraz Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) rokrocznie wyjeżdżają do wielu nieuzasadnionych zgłoszeń. Poniżej wyjaśniamy, kiedy strażacy interweniują w przypadku owadów błonkoskrzydłych, a kiedy obowiązek spoczywa na właścicielu obiektu.
Czy Straż Pożarna ma obowiązek usuwać gniazda owadów?
Wielu obywateli jest przekonanych, że usuwanie gniazd owadów należy do ustawowych obowiązków straży pożarnej. W rzeczywistości strażacy nie mają prawnego obowiązku usuwania gniazd szerszeni ani os. W praktyce podejmują takie działania z dobrej woli, by nie pozostawić ludzi w potrzebie, jednak ich rola jest ściśle ograniczona przepisami wewnętrznymi oraz ustawą Prawo budowlane.
Zgodnie z „Zasadami postępowania podczas interwencji prowadzonych w związku ze zgłoszeniem wystąpienia zagrożeń od rojów lub gniazd owadów błonkoskrzydłych” z 2009 roku, działania straży pożarnej ograniczają się głównie do sytuacji, w których istnieje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Dotyczy to przede wszystkim obiektów użyteczności publicznej oraz placówek, w których przebywają osoby o ograniczonej zdolności poruszania się:
- żłobków, przedszkoli i szkół;
- szpitali, przychodni i ośrodków zdrowia;
- internatów i obiektów kolonijnych;
- domów pomocy społecznej.
W pozostałych przypadkach, szczególnie na prywatnych posesjach, w domach jednorodzinnych czy mieszkaniach, za usunięcie zagrożenia odpowiada właściciel lub zarządca budynku.
Obowiązki właściciela obiektu zgodnie z prawem
Art. 61 ustawy „Prawo budowlane” jasno wskazuje, że zapewnienie bezpiecznego użytkowania obiektu budowlanego należy do jego właściciela, dzierżawcy, najemcy lub zarządcy. Oznacza to, że w przypadku znalezienia gniazda na prywatnej posesji, to właśnie te osoby powinny zająć się likwidacją problemu.
Jeśli straż pożarna zostanie wezwana do nieuzasadnionego przypadku, jej rola może ograniczyć się jedynie do:
- ewakuacji osób z zagrożonego terenu;
- wydzielenia i odpowiedniego oznakowania strefy zagrożenia;
- przekazania pisemnego zalecenia o konieczności usunięcia gniazda przez wyspecjalizowaną firmę dezynsekcyjną.
Bezpieczeństwo przede wszystkim: czego nie robić?
W przypadku wykrycia gniazda os lub szerszeni, kluczowe jest zachowanie spokoju i przestrzeganie zasad bezpieczeństwa:
- Nie zbliżaj się do gniazda lub roju na odległość mniejszą niż 20 metrów w terenie otwartym.
- Nie drażnij owadów poprzez rzucanie w nie przedmiotami, spryskiwanie wodą lub domowymi środkami owadobójczymi.
- Jeśli owady znajdują się w pomieszczeniu, niezwłocznie je opuść.
- Nie próbuj samodzielnie usuwać gniazda, jeśli nie posiadasz specjalistycznego sprzętu i wiedzy.
Pamiętaj, że numer alarmowy 112 służy wyłącznie do zgłaszania realnych zagrożeń życia i zdrowia. Nieuzasadnione wezwania blokują możliwość interwencji przy zdarzeniach, gdzie pomoc jest faktycznie niezbędna.
Jak skutecznie pozbyć się problemu?
Jeśli gniazdo znajduje się na Twojej posesji, jedynym poprawnym rozwiązaniem jest wynajęcie profesjonalnej firmy dezynsekcyjnej. Profesjonaliści dysponują odpowiednim strojem, środkami chemicznymi oraz wiedzą techniczną, jak zabezpieczyć miejsce po usunięciu owadów.
Warto również prowadzić działania prewencyjne. Aby zniechęcić osy do zakładania kolonii, należy wiosną przeglądać poddasza, szopy i altanki, usuwając zauważone zaczątki gniazd. Należy również dbać o higienę wokół domu: nie pozostawiać odkrytych resztek jedzenia, butelek z napojami czy otwartych owoców, które przyciągają owady.