Ochotnicza Straż Pożarna (OSP) w Dąbrówce Dużej to jednostka o bogatej historii i ugruntowanej pozycji w lokalnej społeczności. Od ponad stu lat strażacy ochotnicy dbają o bezpieczeństwo mieszkańców, angażując się w szeroki zakres działań ratowniczych, prewencyjnych, a także kulturalnych i społecznych.
Cele i Zadania Ochotniczej Straży Pożarnej
Działalność Ochotniczej Straży Pożarnej w Dąbrówce Dużej, podobnie jak innych jednostek OSP, opiera się na statutowych celach i zadaniach, które obejmują:
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z Państwową Strażą Pożarną, organami samorządowymi i innymi podmiotami.
- Udział w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Upowszechnianie, w szczególności wśród członków, kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenia działalności kulturalnej i oświatowej.
- Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz niniejszego statutu.
- Działania na rzecz ochrony środowiska.
- Wspomaganie rozwoju społeczności lokalnych.
Początki i Okres Przedwojenny
Powstanie Straży Ogniowej
Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Dąbrówce Dużej jest ściśle związana z lokalnymi wydarzeniami. 4 lipca 1906 roku mieszkańcy Dąbrówki byli świadkami dużego pożaru kościoła w Bobowie, którego ogień i dym widoczny był z kilku kilometrów. Na pomoc w gaszeniu bobowskiej świątyni licznie przybyli mieszkańcy Dąbrówki. Prawdopodobnie wspomnienia tego pożaru i strach przed kolejnymi, doprowadziły do powstania straży ogniowej w Dąbrówce w 1908 roku.
Dzisiaj nie sposób ustalić, kto był głównym inicjatorem powołania zorganizowanej jednostki strażackiej. Z nielicznych dokumentów wiadomo, że pierwszymi członkami straży pożarnej w Dąbrówce, która nosiła niemiecką nazwę - Freiwillige Feuerwehr, byli miejscowi rzemieślnicy, ksiądz oraz gospodarze. Wśród nich wymienić można kowala Józefa Gałkowskiego, kołodzieja Piotra Cieciorę oraz miejscowego księdza.
Wyposażenie i Działalność do II Wojny Światowej
Sprzęt strażacki w początkowym okresie był bardzo prymitywny, składał się z bosaków, toporów, haków, drabin i wiader. Strażacy do pożaru wzywani byli za pomocą tzw. "hup" - trąbek sygnałowych. Trąbki takie posiadało w domu 2-3 strażaków, którzy sygnałem wzywali druhów do pożaru. Po wyzwoleniu Pomorza i likwidacji pruskich władz, straże pożarne nadal funkcjonowały na pruskich zasadach, chociaż już miały polską nazwę - Straż Ogniowa. Straż Ogniową w tym okresie finansowali głównie rzemieślnicy, kupcy oraz zamożniejsi gospodarze.
Przed wybuchem II wojny światowej strażacy w Dąbrówce posiadali czterokołową ssąco-tłoczącą konną sikawkę. Gospodarze posiadający więcej niż 2 konie zobowiązani byli w razie pożaru dostarczyć je do ciągnięcia pompy i ewentualnego przewozu strażaków. Ówczesny sposób gaszenia pożarów oraz wyposażenie strażaków wymagało od nich bardzo dobrego przygotowania organizacyjnego i sprawności fizycznej. Przybywający na zbiórkę strażacy podczepiali konne zaprzęgi do pompy zwanej sikawką, która stacjonowała przy kuźni i galopem pędzili na miejsce pożaru.
W latach 1936-1939 komendantem Straży Pożarnej w Dąbrówce był kołodziej Paweł Cieciora. W tym okresie do straży należało 16 druhów. Oprócz gaszenia pożarów strażacy uświetniali swoją obecnością ważne uroczystości, zarówno państwowe, jak i kościelne. Brać strażacka była inicjatorem wielu imprez kulturalnych i rozrywkowych.
W roku 1939 prowadzono intensywne przygotowania do zbliżającej się nieuchronnie wojny. Ćwiczenia i szkolenia strażaków szczególnie obejmowały zakres ratownictwa poszkodowanych w czasie nalotów. Duży nacisk kładziono na wyszkolenie przeciwgazowe, spodziewając się, że najeźdźca sięgnie po broń gazową, podobnie jak to uczynił w czasie I wojny światowej.
Okres II Wojny Światowej i Powojenna Reaktywacja
Wraz z wybuchem wojny okupanci zawiesili działalność wszystkich polskich organizacji, w tym i straży pożarnej. Wielu strażaków z Dąbrówki, w sierpniu 1939 roku, zostało zmobilizowanych do polskiego wojska.
W pierwszych dniach marca 1945 roku Dąbrówka została wyzwolona przez żołnierzy 2 Frontu Białoruskiego. Wiosną 1946 roku reaktywowano straż pożarną, a komendantem został wybrany 44-letni Paweł Cieciora, który tę funkcję sprawował także przed wybuchem wojny. Prezesem był Stefan Lewicki.
W dniach od 4 do 10 listopada 1946 roku po raz pierwszy po wojnie obchodzono „Tydzień Strażacki”. W tym okresie zorganizowano pokazy sprawności ratowniczej, przeprowadzono zbiórkę pieniędzy na cele ochrony przeciwpożarowej oraz zorganizowano zabawę dochodową. Do straży wstąpiło wówczas wielu nowych członków, a jednostka liczyła 12 druhów.
Do połowy lat 50. utrzymywano obowiązek alarmowego stawiennictwa zaprzęgów konnych, które wykorzystywano do transportu sikawek, drabin oraz strażaków.
Rozwój w Okresie PRL i Transformacji
W 1960 roku na komendanta OSP wybrano Bernarda Śliwickiego, który funkcję tę sprawował do 1968 roku. Skarbnikiem był Aleks Gołuński. W 1966 roku dąbrowska straż dysponowała motopompą P03, którą do pożaru transportowano przyczepą ciągniętą przez ciągnik, podobnie jak wcześniej konie, podstawiany przez miejscowych gospodarzy.
W 1983 roku przy OSP utworzono młodzieżową drużynę pożarniczą chłopców.
W 1989 roku w naszym kraju dokonały się ogromne zmiany społeczno-polityczne i gospodarcze, dotyczyły one wszystkich dziedzin życia, także OSP. Nastąpił regres w rozwoju i działalności straży pożarnej, a wielu działaczy i członków opuściło jej szeregi. W 1993 roku, w przeprowadzonych wyborach, funkcję prezesa dąbrowskich strażaków powierzono Leszkowi Grabowskiemu, a komendantem został wybrany Zygmunt Biodrowski.
Ochotnicza Straż Pożarna Dąbrówka Duża Współcześnie
Modernizacja i Nowe Kierownictwo
W 1998 roku OSP w Dąbrówce otrzymała wóz bojowy - Żuka A 15C, a na wyposażeniu jednostki znajdowała się już motopompa PO5. W latach 1999-2005 komendantem zostaje Bogusław Jańca, natomiast prezesem nadal był Leszek Grabowski.
W 2006 roku zarząd OSP w Dąbrówce wyglądał następująco: prezes Bogusław Jańca, naczelnik Andrzej Czerwiński, zastępca naczelnika Szymon Wika, sekretarz Bronisław Belczewski, skarbnik Wacław Wika.
Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze i Dalszy Rozwój
Od 2006 roku przy dąbrowskiej OSP funkcjonuje żeńska młodzieżowa drużyna pożarnicza, która już w 2007 roku zajęła 1 miejsce na szczeblu gminnym. W ostatnich latach młodzieżowe drużyny często goszczą na podium, co świadczy o wysokim poziomie wyszkolenia i zaangażowania młodych członków.
W 2011 roku długoletni działacz i prezes Bogusław Jańca złożył rezygnację z pełnionych funkcji, zostając honorowym prezesem OSP.
Rozwój Gminy i dotacje z ZOSP RP znacząco przyczyniły się do rozwoju OSP w ostatnich latach. Jednostka została doposażona w sprzęt ratowniczo-gaśniczy i środki ochrony osobistej. Gęsty harmonogram szkoleń pozwala stale podnosić kwalifikacje i wdrażać nowych ratowników, dzięki czemu spektrum działalności OSP stale się poszerza, zwiększając jej przydatność dla systemu ochrony przeciwpożarowej.
W chwili obecnej Ochotnicza Straż Pożarna w Dąbrówce Dużej liczy 41 członków, w tym 15 ratowników i 16 członków Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej. Druhowie, jak niegdyś, poza udziałem w zdarzeniach, biorą udział w uroczystościach kościelnych, a wraz z innymi organizacjami wsi dbają o rozwój kultury.
Jubileusz 100-lecia OSP Dąbrówka Wielka
Uroczystości związane z Jubileuszem 100-lecia istnienia OSP Dąbrówka Wielka (prawdopodobnie tożsama z Dąbrówką Dużą) były okazją do uhonorowania trwającej przez pokolenia pracy strażaków. Jak podkreśliła Wójt Gminy, Ochotnicze Straże Pożarne są silną grupą społeczną, której siła przejawia się w poświęceniu i dbałości o wspólne dobro. Jednostka w Dąbrówce Wielkiej rozwija się i inwestuje w młode pokolenie, co gwarantuje spokojne rozpoczęcie kolejnych 100 lat istnienia. Wójt zwróciła uwagę na rodzinny charakter działalności, gdzie żony wspierają druhów, a wielopokoleniowa strażacka historia wielu rodzin z Dąbrówki Wielkiej i okolic świadczy o głębokich korzeniach OSP w społeczności. Dzięki wspólnym działaniom druhowie dają poczucie bezpieczeństwa, radości i serca w działalności społecznej, a samorząd dba o zadbane strażnice i odpowiedni sprzęt, aby druhowie czuli dumę z przynależności do OSP.
Druhowie OSP w Dąbrówce Wielkiej odebrali wiele życzeń i ciepłych słów oraz prezentów od zaproszonych gości. W uroczystościach wzięli udział między innymi: Starosta Powiatu Zgierskiego Iwona Dąbek z Sekretarz Powiatu Barbarą Polasińską, Sekretarz Województwa Łódzkiego Robert Kolczyński, Komendant PSP w Zgierzu starszy bryg. Adam Antczak, Prezes Zarządu Oddziału Powiatowego ZOSP RP Andrzej Ruciński.
Uroczystości rozpoczęły się Mszą świętą w kościele parafialnym w Dąbrówce Wielkiej, którą odprawił proboszcz parafii ks. Jacek Prostacki. Oficjalna część uroczystości odbyła się w odnowionej strażnicy. Podczas uroczystości wystawiono poczet flagowy, w którego skład weszli wyróżniający się strażacy: dowódca pocztu druh Marcin Juszczak, flagowy pocztu druh Daniel Obiedziński i asysta pocztu druh Bartosz Zdrojewski. Dowódcą uroczystości był druh Piotr Rżanek. Uroczystość była wyjątkową okazją do uhonorowania Druhów ochotników, którzy wyróżnili się w służbie, w tym Medalem Honorowym im. Bolesława Chomicza. Szczególnie serdecznie Druhowie dziękowali Paniom, które zawsze wspierały OSP Dąbrówka Wielka i dzięki którym szybko i sprawnie postępowały sprawy związane z Jednostką. Druhowie OSP Dąbrówka Wielka pamiętali również o tych, którzy wspierali Jednostkę finansowo.