Ochotnicza Straż Pożarna w Ptaszkowej to jednostka o bogatej historii i współczesnym, profesjonalnym podejściu do ratownictwa. Jest częścią Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG), do którego została włączona decyzją Komendanta Głównego PSP w dniu 30 listopada 2001 roku. Obecnie OSP Ptaszkowa zrzesza 154 członków, z czego czterdzieści osób aktywnie działa w Jednostce Operacyjno-Technicznej (JOT), zakwalifikowanej do II kategorii. W skład JOT wchodzą zarówno mężczyźni, jak i kobiety. Jednostka jest kategorią S-3, co oznacza, że w jej podziale bojowym znajdują się trzy samochody pożarnicze.

Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Ptaszkowej
Początki OSP w Ptaszkowej sięgają roku 1930, kiedy to częste pożary niszczyły majątek mieszkańców wsi. Kluczowym impulsem do założenia jednostki stał się groźny pożar w zagrodzie Macieja Tokarza w listopadzie 1930 roku, który strawił cały jego dobytek. W odpowiedzi na te wydarzenia, 18 grudnia 1930 roku zwołano zebranie mieszkańców wsi, na które zaproszono również instruktora Powiatowej Straży Pożarnej Kazimierza Małyskę, informującego o zadaniach ochotniczej straży pożarnej.
Kolejne zebranie, 26 grudnia 1930 roku, zaowocowało jednogłośną decyzją o założeniu Ochotniczej Straży Pożarnej w Ptaszkowej. W zebraniu wzięło udział 132 mieszkańców, a 72 z nich zadeklarowało członkostwo czynne i wspierające. Rok 1931 to okres intensywnej pracy Zarządu nad organizacją OSP i pozyskaniem niezbędnego sprzętu. Po długich staraniach, przy wsparciu Komendy Wojewódzkiej Ochotniczej Straży Pożarnej w Krakowie, zakupiono ręczną sikawkę wraz z wyposażeniem.
Rozwój i działalność w trudnych latach
W 1933 roku, dzięki bezinteresownej pracy członków OSP i ofiarności lokalnej społeczności, wybudowano pierwszą drewnianą remizę strażacką. Remiza szybko stała się nie tylko zapleczem jednostki, ale także ważnym ośrodkiem życia wsi, miejscem zabaw, festynów i działalności kulturalno-oświatowej, często organizowanych w celu pozyskania środków finansowych na funkcjonowanie OSP. Jednocześnie prowadzono ciągłe szkolenia członków jednostki.
Okres II wojny światowej przyniósł znaczne spustoszenie w szeregach strażackich; wielu druhów walczyło na frontach, trafiło do niewoli lub oddało życie za Ojczyznę. Lata powojenne to czas wytężonej pracy nad odbudową kraju, w którą aktywnie włączyli się również strażacy OSP Ptaszkowa. Uczestniczyli w pracach społecznych na terenie gromady, w elektryfikacji wsi, a także byli współorganizatorami życia kulturalnego we współpracy z nauczycielami i organizacjami społecznymi.

Nowa remiza i nowoczesny sprzęt
W latach pięćdziesiątych XX wieku, w związku z rosnącymi potrzebami społeczności, podjęto starania o budowę nowej remizy OSP oraz pozyskanie nowoczesnego sprzętu pożarniczego. Efektem tych działań było otrzymanie w 1956 roku motopompy typu Leopolia PO-1. W 1963 roku rozpoczęto budowę nowej remizy, której uroczyste oddanie do użytku miało miejsce 6 września 1964 roku. Koszt budowy wyniósł 323 343 złote, a wartość prac wykonanych w czynie społecznym to 143 143 zł. Stary budynek remizy został rozebrany i przekazany Józefowi Ptaszkowskiemu, którego zabudowania spłonęły od uderzenia pioruna. Nowa remiza, podobnie jak poprzednia, stała się centrum życia społecznego, mieszcząc Klub Rolnika, kawiarnię, świetlicę dla młodzieży, a także będąc miejscem spotkań orkiestry dętej i Koła Gospodyń Wiejskich.
W 1972 roku Jan Michalik, pełniący funkcję naczelnika od 1930 roku, zrezygnował ze stanowiska z powodu złego stanu zdrowia. Jego następcą został Eustachy Tokarz, a następnie Mieczysław Ptaszkowski. W 1979 roku strażacy z OSP Ptaszkowa pełnili służbę porządkową podczas wizyty Ojca Świętego Jana Pawła II w Krakowie. W 1981 roku jednostka uroczyście obchodziła 50-lecie istnienia, podczas którego społeczeństwo wsi ufundowało jej sztandar. W tym samym roku OSP Ptaszkowa otrzymała nowy samochód Żuk - GLM. Jednostka osiągała również sukcesy w Miejsko-Gminnych Zawodach Sportowo-Pożarniczych, zajmując wysokie miejsca w 1985 i 1988 roku.
DAF AV 75 RC: Nowoczesny nabytek OSP Ptaszkowa
Współczesna flota OSP Ptaszkowa obejmuje trzy samochody pożarnicze: DAF AV 75 RC, Renault Range D16 oraz Toyota Hilux. Jednostka dysponuje także quadem wraz z przyczepą do jego transportu. Kluczowym elementem podziału bojowego, zwłaszcza w zakresie ratownictwa technicznego, stał się średni samochód ratowniczo-gaśniczy DAF AV 75 RC, sklasyfikowany jako GBARt (zbiornik na wodę i autopompa z funkcją dodatkową techniczną).
Pozyskanie i finansowanie DAF-a
Strażacy-ochotnicy z Ptaszkowej mogli wyjeżdżać do akcji nowym samochodem pożarniczym od 26 kwietnia 2018 roku, kiedy to DAF AV 75 RC został wprowadzony do podziału bojowego jednostki. Pojazd zakupiono za kwotę 285 tysięcy złotych od Firmy Handlowo Usługowej PROFIS z Tymbarku. Ten używany DAF, zanim trafił do Polski, służył strażakom w Holandii.
Pozyskanie samochodu, odebranego 18 kwietnia 2018 roku, było możliwe dzięki wsparciu finansowemu. Dotacja z Urzędu Gminy w Grybowie wyniosła 200 tysięcy złotych, a pozostałe 85 tysięcy złotych pochodziło ze środków własnych jednostki, wsparcia sponsorów oraz mieszkańców wsi, którzy przekazali fundusze na ten cel. Uroczystego przekazania samochodu na ręce naczelnika OSP Ptaszkowa Daniela Skrzypca oraz kierowcy Piotra Hajdugi dokonali: Wójt Gminy Grybów Jacek Migacz oraz Radni Województwa Małopolskiego Jadwiga Wójtowicz i Stanisław Pasoń. W uroczystości wzięli również udział: st. bryg. Paweł Motyka - Prezes Zarządu Oddziału Powiatowego ZOSP w Nowym Sączu, Komendant Miejski PSP w Nowym Sączu, mł. bryg. Piotr Wysowski - Komendant Miejsko-Gminny OSP w Grybowie, Pan Łukasz Dziedzic - Sekretarz Oddziału Miejsko-Gminnego ZOSP RP w Grybowie.

RC Truck DAF 3600 ATI Space Cab Commercial vehicles with a special Trailer
Charakterystyka techniczna DAF AV 75 RC
DAF AV 75 RC to pojazd z 1999 roku, wyposażony w podwójną czterodrzwiową kabinę przystosowaną do przewozu 8 osób w układzie 1+1+1+1+4. Jego jednostką napędową jest wysokoprężny silnik Diesla o pojemności 8250 cm³ i maksymalnej mocy netto 200 kW (272 KM). Samochód posiada manualną, 6-biegową skrzynię biegów oraz uterenowiony napęd 4x4, co zapewnia mu mobilność w trudnym terenie. Zabudowę pojazdu do celów pożarniczych wykonała renomowana niemiecka firma Ziegler. Firma PROFIS, specjalizująca się w sprzedaży używanych wozów strażackich, przeprowadziła jedynie drobne prace modernizacyjne, obejmujące montaż wyciągarki, oświetlenia, oklejenie oraz ogólną kosmetykę.
Układ wodny i wyposażenie specjalistyczne
Głównymi elementami układu wodnego DAF-a są zbiornik na wodę o pojemności 2500 litrów oraz dwuzakresowa autopompa o nominalnej wydajności wodnej 2800 l/min w trybie niskiego ciśnienia (8 bar) i 260 l/min w trybie wysokiego ciśnienia (40 bar). Samochód wyposażony jest również w dwie 90-metrowe linie szybkiego natarcia (wodne) na zwijadłach elektrycznych.
W zakresie wyposażenia dodatkowego, DAF posiada stacjonarny maszt oświetleniowy, montowany z tyłu pojazdu i wysuwany pneumatycznie, a także elektryczną wyciągarkę linową o maksymalnym uciągu 9 ton i długości liny 28 metrów. Na dachu pojazdu znajduje się sterowana elektrycznie winda, służąca do ściągania drabiny lub przechowywania innego sprzętu, np. węży ssawnych. Do łączności służy radiotelefon przewoźny, a do sygnalizacji dwutonowy sygnał pneumatyczny Premier Hazard Maxim 90. Samochód wyposażony jest także w urządzenie sprzęgające do ciągnięcia przyczepy.

Obszerne wyposażenie ratownicze
Na pokładzie DAF-a znajduje się szeroki zakres sprzętu ratowniczego, co pozwala jednostce OSP Ptaszkowa na skuteczną realizację wielu rodzajów działań:
- Motopompy: pływająca, szlamowa.
- Zasilanie: agregat prądotwórczy.
- Armatura: wodno-pianowa.
- Ratownictwo techniczne: ciężki zestaw narzędzi hydraulicznych wraz z osprzętem, drabina pożarnicza wysuwana, sprzęt do cięcia (piła łańcuchowa do drewna, piła tarczowa do betonu i stali), sprzęt burzący (łom wielofunkcyjny typu hooligan).
- Łączność: radiotelefony przenośne.
- Ratownictwo wysokościowe: szelki ratownicze, taśmy stanowiskowe, karabinki, trapez, rolka kierunkowa, kaski, lonże, amortyzatory bezpieczeństwa.
- Ratownictwo medyczne: zestaw PSP-R1.
- Ratownictwo chemiczno-ekologiczne: ubrania przeciwochlapaniowe, buty, rękawice, detektor wielogazowy, sprzęt do usuwania substancji niebezpiecznych dla środowiska.
- Ochrona indywidualna: sprzęt ochrony dróg oddechowych.
- Oświetlenie i oznakowanie: sprzęt oświetleniowy, sprzęt do oznakowania terenu.
- Specjalistyczny sprzęt dielektryczny: hak ewakuacyjny duży dielektryczny, stosowany przy urządzeniach o napięciu znamionowym do 30 kV.
Dzięki DAF-owi, który zastąpił w podziale bojowym mającego 45 lat średniego Mercedesa-Benza 1113 (rok produkcji 1973, również w zabudowie firmy Ziegler), jednostka OSP Ptaszkowa znacząco zwiększyła swoje możliwości operacyjne. Stary Mercedes nie opuścił jednostki i służy jako drugi wyjazd. Daniel Skrzypiec, członek Zarządu OSP Ptaszkowa, podkreślił, że nowo przybyły samochód stał się pierwszym wyjazdem jednostki.
Działania operacyjne i system alarmowania
OSP Ptaszkowa realizuje w zakresie podstawowym trzy dziedziny ratownictwa specjalistycznego: ratownictwo techniczne, ratownictwo chemiczno-ekologiczne oraz ratownictwo wysokościowe. System selektywnego alarmowania zainstalowany w remizie pozwala na szybkie powiadamianie strażaków. W przypadku decyzji o zadysponowaniu jednostki, syrena jest uruchamiana radiowo przez dyżurnego operacyjnego Stanowiska Kierowania Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Nowym Sączu. Dodatkowo członkowie JOT są powiadamiani o alarmie poprzez jednoczesne dzwonienie na ich telefony komórkowe, a następnie SMS-ami.
Statutowe zadania OSP Ptaszkowa
Zgodnie ze swoim statutem, OSP Ptaszkowa realizuje szereg kluczowych zadań:
- Podejmowanie działań w celu ochrony życia, zdrowia, mienia oraz środowiska, współdziałając z instytucjami i stowarzyszeniami, w szczególności z Państwową Strażą Pożarną.
- Udział w akcjach ratowniczych prowadzonych podczas pożarów, innych miejscowych zagrożeń, zagrożeń ekologicznych oraz innych klęsk żywiołowych i zdarzeń.
- Prowadzenie działań w zakresie ratownictwa specjalistycznego w ramach posiadanych sił i środków.
- Informowanie i ostrzeganie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Wspieranie rozwoju społeczności lokalnych, w tym rozwój kultury fizycznej i sportu, działalność kulturalno-oświatowa i rozrywkowa.
- Wykonywanie innych zadań wynikających z obowiązujących przepisów prawa, w szczególności przepisów o ochronie przeciwpożarowej.
Sztandary OSP Ptaszkowa: Symbole tradycji i służby
Dla jednostki OSP Ptaszkowa ufundowano dwa sztandary, które są świadectwem jej historii i zobowiązania wobec społeczności.
Pierwszy sztandar (1981)
Pierwszy, już historyczny sztandar, został ufundowany dla OSP Ptaszkowa przez społeczeństwo wsi w 1981 roku, z okazji jubileuszu 50-lecia istnienia jednostki. Jego wygląd odzwierciedla realia epoki: na czerwonym awersie znajduje się napis: „50 LAT W SŁUŻBIE OJCZYZNY LUDOWEJ”, a pośrodku wyhaftowany jest znak Związku Ochotniczych Straży Pożarnych z orłem bez korony. Na niebieskim rewersie widnieje napis „OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA” oraz daty „1930” i „1980” (odnoszące się do roku założenia i roku ufundowania, pomimo iż jubileusz obchodzono w 1981).
Drugi sztandar (2005)
Drugi sztandar, ufundowany najprawdopodobniej z okazji 75-lecia jednostki, posiada na stronie głównej (awersie) koloru czerwonego napis: „W SŁUŻBIE OJCZYZNY” oraz znak Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP z orłem w koronie. Na stronie odwrotnej (rewersie) znajduje się napis „OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA PTASZKOWA” oraz daty „1930” i „2005”. W tło krzyża wkomponowano wizerunek św. Floriana, patrona strażaków. Obecność sztandaru w miejscach ważnych spotkań nadaje im wysoką rangę, wprowadzając atmosferę oficjalną i dostojną, podkreślając wagę służby OSP.
