Na terenie Gminy Przeworsk prężnie działają Ochotnicze Straże Pożarne. Druhowie w każdej chwili gotowi są nieść pomoc nie tylko podczas pożarów, ale i wypadków drogowych oraz innych zagrożeń. W 11 miejscowościach gminy Przeworsk działa 10 jednostek OSP, wśród nich: Ujezna, Chałupki, Świętoniowa, Urzejowice, Studzian, Rozbóż, Nowosielce, Mirocin, Grzęska, Gorliczyna. W jednostkach tych zrzeszonych jest kilkuset strażaków.
Ogólne Informacje o OSP w Gminie Przeworsk
Jednostka z Urzejowic należy do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. W związku z tym strażacy cały czas biorą udział w szkoleniach i podnoszą swoje kwalifikacje. W Gminie Przeworsk co roku organizowane są „Gminne zawody sportowo - pożarnicze”, które cieszą się dużą popularnością wśród mieszkańców. Swoje zaangażowanie i zainteresowanie pożarnictwem także wykazują dzieci i młodzież, która corocznie bierze udział w Ogólnopolskim Turnieju Wiedzy Pożarniczej „Młodzież Zapobiega Pożarom”.
Dzięki staraniom Wójta Gminy Przeworsk jednostki na bieżąco są doposażane w sprzęt i nowoczesne samochody ratowniczo - gaśnicze. Druhowie wielokrotnie biorą też udział w imprezach gminnych i strażackich. Nad wszystkimi jednostkami OSP czuwa Zarząd Oddziału Gminnego ZOSP RP.
Zarząd Oddziału Gminnego ZOSP RP
- Prezesem jest Daniel Krawiec, Wójt Gminy Przeworsk.
- Funkcję wiceprezesów pełnią Jan Wilk oraz Stanisław Wilk.
- Komendantem Gminnym OSP jest Stanisław Kłos.
- Zastępcą komendanta jest Bogdan Gołąb.
- Sekretarzem jest Zbigniew Wilk.
- Skarbnikiem jest Stanisław Lasek.
- Ponadto w skład zarządu wchodzą: Arkadiusz Węgrzyn, Henryk Stęc, Zbigniew Pałczyński, Wiesław Piątek, Edward Pączka, Tadeusz Jasz, Marian Golba.
Mistrzostwa Świata Strażaków 2024
Jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych w Gminie Przeworsk
OSP w Chałupkach
Moment zakupu konnej sikawki strażackiej w Fabryce Wagonów w Sanoku oraz powołanie oddziału do jej obsługi można uznać za początek Ochotniczej Straży Pożarnej w Chałupkach. Do całkowitego ukształtowania się struktur OSP oraz sformalizowania działalności tej organizacji doszło jesienią 1908 r., kiedy wykrystalizował się trzon drużyny strażackiej. W jego skład weszli Radni Gminy: Józef Jasz, Sebastian Matyja, Sebastian Motyka, Jan Stępak, Franciszek Szewczyk, Józef Telega oraz Michał Uberman. Wtedy też podjęto decyzje o budowie pierwszej remizy strażackiej, która wzniesiono z desek i pokryto dachówką. Służyła ona strażakom do przechowywania podręcznego sprzętu gaśniczego aż do wybuchu I Wojny Światowej.
Od 1912 r. w galicyjskich oddziałach ogniowych (również w Chałupkach) zaczęły obowiązywać nowe zwyczaje - od tej pory strażacy we wzajemnych relacjach zaczęli posługiwać się tytułem „druh”. Wybuch wojny w 1914 r. zdezorganizował działalność OSP. Większość strażaków trafiła do zaborczej armii austro-węgierskiej, a wojna pozbawiła strażaków całego zaplecza i zgromadzonego z takim trudem sprzętu przeciwpożarowego.
Po odzyskaniu niepodległości, przez długie lata druhowie nie mogli zawiązać na nowo podstawowych choćby struktur. Do odbudowy OSP w Chałupkach doszło dopiero początkiem lat 30-tych ubiegłego wieku. W 1934 r. oddział OSP w Chałupkach już działał, zrzeszał 16 czynnych druhów, a obowiązki Naczelnika pełnił Stanisław Jasz, zaś prezesa Stanisław Radosza. W roku 1937 obowiązki naczelnika Chałupczańskiej OSP objął Jan Sławiński. Dzięki jego zabiegom udało się zakupić we Lwowie nową przenośną sikawkę mechaniczną.
Z chwilą zakończenia działań wojennych na ziemi przeworskiej, druhowie z OSP w Chałupkach nie ograniczali swojej aktywności społecznej wyłącznie do działań ratowniczych i prewencji. Włączyli się w dzieło odbudowy wioski ze zniszczeń wojennych, czynnie pomagali w organizowaniu życia społecznego. Nowym Naczelnikiem wybrany został druh Stanisław Szewczyk. W 1956 r. OSP otrzymała nową motopompę. Wtedy też organizować zaczęto zawody pożarnicze, co przełożyło się na wzrost zainteresowania Strażą ze strony ludzi młodych. W 1966 roku wybudowano i oddano do użytku nową remizę strażacką, oddział OSP w Chałupkach liczył wtedy 21 druhów, funkcję naczelnika sprawował Stanisław Szewczyk, prezesa zaś Franciszek Stycuła. W 1976 r. zakupiono pierwszy samochód strażacki marki Żuk, doposażono również drużynę w nowy sprzęt pożarniczy, a rok później wybudowano zbiornik przeciwpożarowy. Bardzo ważnym momentem w historii naszych strażaków był dzień 3 maja 1995 r., kiedy to podczas uroczystości związanych z Dniem Strażaka OSP w Chałupkach otrzymała własny sztandar poświęcony w Bazylice p.w. Ducha Świętego przez ks. Dziekana Stanisława Szałankiewicza. W roku 2003 uroczyście obchodzono jubileusz 100-lecia powstania OSP.
OSP w Grzęsce
Pierwszym naczelnikiem straży był Roman Pasterski, a jej członkami byli: Józef Wołowiec, Jan Motyka, Józef Buja, Franciszek Maziarz, Józef Horodecki, Stanisław Horodecki. W latach 1938-1950 funkcję naczelnika pełnił Józef Horodecki. W tym czasie sprzęt do gaszenia pożarów stanowił wóz konny, beczka na wodę i sikawka ręczna, którą przekazał Jan Hen - komendant powiatowy w Przeworsku. Natomiast wyposażenie osobiste strażaka stanowił pas z toporkiem i hełm.
Pierwszą siedzibą Straży był drewniany obiekt gromadzki, który stał w miejscu współczesnej strażnicy. Sygnałem alarmowym w tamtych czasach, wzywającym druhów do akcji był dźwięk trąbki i dzwoniący dzwon na dawnym placu cerkiewnym. Od 1950 do 1960 r. funkcję naczelnika pełnił Franciszek Kłos, a następnie do 1963 r. Władysław Kowal. W 1964 r. naczelnikiem został Tadeusz Krup, a prezesem Piotr Głusz. W latach 1968-1972 została wybudowana nowa strażnica i zbiornik przeciwpożarowy. W roku 1973 Straż w Grzęsce otrzymała od Komendy Powiatowej Straży w Przeworsku samochód gaśniczy marki „Star” 26 z autopompą. Od 1974 roku do 2001 naczelnikiem Straży był Władysław Kotliński, prezesem Józef Pieniążek, w tym też czasie OSP wzbogaciło się o samochód marki „Star” 200, zakupiony ze środków Gminy Przeworsk i Zarządu Głównego ZOSP RP. W późniejszych latach jednostka została wyposażona także w lekki samochód ratowniczo-gaśniczy GLM Peugeot.
Obecny zarząd OSP w Grzęsce:
- Stanisław Lasek - prezes
- Marian Malach - wiceprezes
- Stanisław Kłos - naczelnik
- Lesław Janda - zastępca naczelnika
- Mieczysław Mucha - sekretarz
- Łukasz Szylar - skarbnik
- Piotr Kiełb - kronikarz
- Stanisław Majcher - gospodarz
- Paweł Kwaśniak - członek zarządu
Jednostka OSP w Grzęsce zrzesza 38 członków, w tym 8 kobiet oraz 3 członków honorowych. Ponadto w drużynach biorących udział w zawodach sportowo-pożarniczych jest 10 dziewczynek i 10 chłopców.
OSP w Mirocinie
Jej założycielem był druh Chlebuś, a w źródłach historycznych można znaleźć również rok 1926 i informację, że jej założycielem był ówczesny wójt Jan Lisztoń. Wśród protoplastów OSP pojawiają się również Józef Buchurata i Antonii Wojtaszek. Pierwszym zakupionym sprzętem pożarniczym była sikawka ręczna tzw. „taczkówka”, którą szybko zastąpiono urządzeniem bardziej wydajnym, sikawką ręczną przenośną, zaś postęp techniczny sprawił, że kolejnym sprzętem pomocnym w gaszeniu pożarów była sikawka czterokołowa. Sprzęt strażacki przechowywano wówczas w drewnianej przybudówce Domu Wiejskiego. W latach 1969-1972 wybudowano i oddano do użytku nową murowaną remizę. Zaangażowanie strażaków w budowę remizy zostało nagrodzone nową motopompą wraz z wyposażeniem.
W 1990 roku OSP w Mirocinie wzbogaca się o samochód pożarniczy marki Żuk, zaś w 1998 roku otrzymuje samochód marki Lublin. W 1992 roku ma miejsce podniosły moment dla miejscowych strażaków-ochotników: poświęcenie sztandaru. Ważnym wydarzeniem dla Ochotniczej Straży Pożarnej w Mirocinie było otrzymanie Złotego Medalu za zasługi dla pożarnictwa. Ponadto druhowie od wielu lat uczestniczą w różnorakich zawodach sportowo-pożarniczych, wielokrotnie zajmując zaszczytne wysokie miejsca. Warto podkreślić, że w 2015 roku w gminnych zawodach młodzieżowych drużyn sportowo-pożarniczych po raz pierwszy pojawiła się drużyna młodzieżowa OSP Mirocin pod dowództwem druha Arkadiusza Węgrzyna.
Zarząd OSP Mirocin:
- Jacek Majka - prezes
- Arkadiusz Węgrzyn - wiceprezes - naczelnik
- Kazimierz Siuśta - wiceprezes
- Daniel Kula - zastępca naczelnika
- Sylwia Jedynak - skarbnik
- Maciej Szczęch - sekretarz
- Krzysztof Hołub - kronikarz
- Wojciech Zając - gospodarz
- Krzysztof Mroczka - członek zarządu
OSP w Nowosielcach
Pierwszą siedzibą straży była stara drewniana szopa, na miejsce której w latach 70. ubiegłego wieku wybudowano nowy murowany budynek, który w 2017 roku przeszedł gruntowny remont. Ochotnicza Straż Pożarna w Nowosielcach bierze udział w wielu akcjach ratujących życie i mienie człowieka. W 2003 roku jednostka otrzymała z rąk Komendanta Wojewódzkiego złoty medal za zasługi dla pożarnictwa oraz została odznaczona znakiem Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Zarząd OSP Nowosielce:
- Naczelnikiem straży jest Aleksander Kijanka.
- Prezesem jest Zbigniew Wilk.
- Ponadto w skład zarządu wchodzą: Piotr Pieczonka - skarbnik, Wojciech Słysz - sekretarz, Władysław Rosół - wiceprzewodniczący, Jan Pączka - wiceprezes, gospodarz, Andrzej Hęclik - zastępca naczelnika, Zofia Wilk - kronikarz.
OSP w Rozborzu
Do oddziału przeciwpożarowego oprócz wójta należeli: Stanisław Chudzik, Michał Jarema, Andrzej Słoma, Franciszek Stańko, Tomasz Wilk. Sprzęt strażacki początkowo przechowywano w szopie drewnianej, która służyła OSP aż do roku 1950, kiedy to własnymi środkami i siłami druhowie wybudowali nową murowaną remizę z zapleczem kulturalno-socjalnym. W 1966 roku OSP w Rozborzu liczyło 16 członków: Jan Wilk - prezes, Antoni Stecko - naczelnik, oraz Józef Bukowy, Antoni Basiak, Józef Bielówka, Zdzisław Drozd, Bronisław Flejszar, Stanisław Haładyj, Edward Kruk, Stanisław Łączkowski, Tadeusz Półtorak, Stanisław Słoma, Franciszek Stecko, Stanisław Trojnar, Stanisław Wilk, Józef Żuk. Przeszkoleni i doświadczeni druhowie stworzyli oddział do akcji przeciwpożarowych w każdej sytuacji ogniowej.
W 1974 roku straż otrzymała pierwszy samochód Lublin przystosowany do przewozu sprzętu przeciwpożarowego, a sikawka trafiła do muzeum w Przeworsku. Rok 1992 zapisał się w pamięci strażaków doniosłym wydarzeniem - mieszkańcy wsi Rozbórz nadali i ufundowali swojej jednostce sztandar. W 1999 roku Rozbórz był gospodarzem pierwszych, powiatowych zawodów sportowo-pożarniczych, w których drużyna męska, jak na gospodarza przystało, zajęła I miejsce. W 2002 r. OSP w Rozborzu obchodziła 100-lecie powstania. Obecnie do OSP w Rozborzu należy 60 członków.
OSP w Świętoniowej
Początki OSP w Świętoniowej związane są z ówczesnym wójtem Andrzejem Misiąg i sekretarzem gminy Jakubem Pelcem. Ten ostatni pełnił funkcję naczelnika straży od samego początku aż do 1934 r. Dzięki swojej zapobiegliwości świętoniowscy strażacy dostali z Przeworska sikawkę ręczną z trzema odcinkami węża z prądnicą. Aby uczynić ją bardziej przydatną do działania, miejscowy kołodziej dorobił do sikawki podwozie, a okucie wykonał zdolny mistrz kowalstwa Jan Słysz. W 1957 r. została wykończona nowa remiza strażacka. W 1963 r. straż otrzymała samochód marki „Dodge”, który służył przez 24 lata, a później został zastąpiony „Starem 25”. W 1983 r. jednostce OSP w Świętoniowej został nadany sztandar, w 2003 roku poświęcono i nadano straży nowy sztandar z wizerunkiem Św. Floriana. Doniosłym wydarzeniem w historii OSP Świętoniowa były obchody 100-lecia straży w 2012 roku.
OSP w Studzianie
W latach 20. ubiegłego wieku na czele straży przez długie lata stał Józef Słysz, a następnie Józef Rut. We wsi znajdowała się drewniana remiza, w której garażowano sikawkę czterokołową. Zaprzęg był dwukonny, do którego wyznaczane były na stałe konie dwóch gospodarzy. Strażacy wyposażeni byli w toporki, pasy strażackie oraz hełmy. Oddział posiadał strój paradny ubierany w czasie świąt i pokazów. W latach 1928-1935 Straż posiadała własną orkiestrę. Organizowane były loterie fantowe czy zabawy taneczne, a dochód przeznaczany był na zakup sprzętu strażackiego.
Podczas II wojny światowej Straż była jedyną organizacją, która mogła działać, ale była ograniczona tylko i wyłącznie do gaszenia pożarów. Wielu strażaków ze Studziana działało w Batalionach Chłopskich. W pierwszych powojennych latach nie nastąpiły żadne zmiany w funkcjonowaniu OSP. Rozkwit nastąpił dopiero w latach 60-tych. W 1965 r. Straż otrzymała motopompę, a następnie węże, rozdzielniki i prądnice. Sprzęt ten przekazała Powiatowa Komenda OSP. W kolejnych latach Straż była wyposażana w umundurowania bojowe, galowe, hełmy oraz pasy strażackie. W 1989 roku OSP w Studzianie otrzymało samochód „Żuk” z pełnym wyposażeniem. Bardzo ważnym wydarzeniem dla mieszkańców wsi była budowa remizy strażackiej, którą rozpoczęto w 1977 r., a która została oddana w 1979 r. W budynku znalazły się pomieszczenia na sprzęt strażacki, mała sala.
OSP w Ujeznej
Jest to pierwszy napotkany zapis, dlatego rok 1913 przyjęto za datę powstania Straży Pożarnej w Ujeznej. Według przekazów ustnych w roku 1903 grupa mieszkańców utworzyła straż ogniową, która zapewniała ochronę przed pożarami. Od 1905 r. straż była trwale zorganizowana. Naczelnikiem był Malec Józef, a głównymi działaczami: Cholewa Jan, Chrapka Jan, Kocur Józef, Kowal Wojciech, Malec Jan, Stechły Wawrzyniec i Wańczycki Józef. Siedzibą organizacji oraz magazynem na sprzęt gaśniczy był niewielki budynek, gdzie odbywały się zebrania. Pierwszym sprzętem gaśniczym była przenośna sikawka ręczna przewożona konno w półkoszach do pożaru. W roku 1910 zakupiono sikawkę ręczną czterokołową wyprodukowaną we Lwowie. Dwóch gospodarzy pełniło dyżury jako furmani ze swymi końmi.
W roku 1921 Śmiech Jan odbył kurs naczelników straży pożarnych we Lwowie. Po zakończeniu kursu objął funkcję naczelnika straży i pełnił ją do roku 1972. Następnie naczelnikami byli: Kornak Stanisław, Chmura Władysław, Kowal Marian, Śmiech Krzysztof, Perykasza Tadeusz, Nowosielecki Wacław, i obecnie Kudła Kordian. Pierwszym prezesem Straży Pożarnej w Ujeznej był Pelc Antoni, od 1925 r. Dziaduś Wojciech, następnie Stęchły Józef, Czyjt Stanisław, Marchwiany Antoni, Stańko Michał, Dziaduś Roman, Stępak Władysław. W 1964 r. wybudowano nową remizę mieszczącą dwa stanowiska samochodowe oraz biuro. Jednostka była stopniowo wyposażana w nowy sprzęt, od 1950 r. korzystano z motopompy M-200 marki Fiszer, od 1954 r. (tutaj następuje przerwa w opisie). W 1985 r. wybudowano basen strażacki w Ujeznej. Obchody Dnia Strażaka w 1993 r. połączone były z poświęceniem sztandaru OSP w Ujeznej. Na wyposażeniu jednostki jest lekki samochód gaśniczo-ratowniczy marki Gaz, dwie motopompy PO-5E, dwie pompy szlamowe Honda i Kama. Od 2014 roku OSP w Ujeznej ma nowoczesną bazę lokalową, która została oddana do użytku w roku jubileuszu 100-lecia OSP Ujezna. Organizacja liczy 23 członków, druhowie biorą udział w wielu akcjach ratujących życie i mienie człowieka, zawsze są na czas, gdy trzeba nieść pomoc.
OSP w Gorliczynie
Ochotnicza Straż Pożarna w Gorliczynie co roku bierze udział w zawodach sportowo-pożarniczych, jest współorganizatorem wielu wydarzeń kulturalnych na terenie Gminy Przeworsk. W 2012 roku została oddana do użytku nowa remiza strażacka i zakupiony został nowy samochód pożarniczy Peugeot Boyer. Doniosłym wydarzeniem dla wszystkich mieszkańców wsi Gorliczyna było nadanie w 2013 roku sztandaru dla OSP.