Informacje dla strażaków Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP)

portalcenter.cl

Czy kiedykolwiek myślałeś o tym, żeby zostać strażakiem OSP? Jeśli i ty chcesz zaangażować się w tę jednostkę ratowniczą, w artykule znajdziesz najważniejsze informacje o wymaganiach, szkoleniach i zadaniach Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP).

Czym jest Ochotnicza Straż Pożarna i jej rola w Polsce?

Ochotnicza Straż Pożarna jest jednostką umundurowaną, wyposażoną w specjalistyczny sprzęt. Głównym zadaniem OSP jest walka z pożarami, innymi miejscowymi zagrożeniami oraz klęskami żywiołowymi. Strażacy ochotnicy codziennie przeprowadzają akcje ratownicze, nie tylko w czasie pożarów, ale również po wypadkach czy silnych burzach. Dzięki nim możemy liczyć na szybką i kompleksową pomoc w sytuacjach awaryjnych i niebezpiecznych.

W Polsce jest ponad 16 tysięcy jednostek OSP, do których należy ponad 700 tysięcy strażaków. Jednostki OSP funkcjonują jako stowarzyszenia i ściśle współpracują z Państwową Strażą Pożarną. Większość OSP jest zrzeszona w Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. Ochotnicze straże pożarne to jednostki ochrony przeciwpożarowej będące jednocześnie stowarzyszeniami w rozumieniu ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach. Najważniejsze zadania i organizację OSP określa ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych.

Krajowy System Ratowniczo-Gaśniczy (KSRG)

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej umożliwia włączenie jednostek OSP do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Obecnie włączonych do KSRG jest ponad 4500 jednostek OSP. W 2021 roku działało w Polsce 4738 jednostek OSP wpisanych do KSRG i aż ponad 11 000 jednostek niewpisanych do systemu. Przed jednostkami KSRG stawiany jest szereg wymagań sprzętowych oraz personalnych, które muszą spełniać. Do systemu może być włączona także jednostka, która jest wyposażona i której ratownicy są wyszkoleni na poziomie pozwalającym na realizację specjalistycznych czynności ratowniczych, jeżeli jej działalność ma zastosowanie w warunkach przewidzianych w planie ratowniczym. Warto zauważyć, że jednostki, które nie są włączone do systemu, potrafią równie sprawnie działać, zarówno podczas akcji ratowniczo-gaśniczych, jak i służąc lokalnej społeczności.

Zadania OSP: Czym zajmują się strażacy ochotnicy?

Strażacy mają szeroki zakres obowiązków, o których często zapominamy lub nie jesteśmy ich świadomi. Poniżej przedstawiamy główne zadania OSP:

• Gaszenie pożarów: Strażacy są niezwłocznie wzywani w sytuacji pojawienia się pożaru.
• Ratownictwo: Ratowanie ludzi i zwierząt jest jednym z najważniejszych zadań Ochotniczej Straży Pożarnej. Służby ratownicze nie tylko zapewniają bezpieczeństwo podczas pożarów, ale także uwalniają osoby, które utknęły, np. w samochodzie po wypadku, lub są w sytuacji zagrażającej zdrowiu lub życiu.
• Pomoc na miejscu wypadku: W zakresie obowiązków strażaków leży również pomoc techniczna, na przykład odzyskiwanie i zabezpieczanie pojazdów powypadkowych lub towarów niebezpiecznych.
• Ochrona: OSP wnosi istotny wkład w ochronę nie tylko życia i zdrowia, ale także środowiska, w ramach której usuwane są np. skutki wycieków oleju i substancji chemicznych.
• Edukacja: Strażacy podnoszą świadomość społeczeństwa w kontekście bezpieczeństwa przeciwpożarowego, prowadzą szkolenia prewencyjno-edukacyjne dla dzieci i młodzieży oraz inspekcje budynków pod kątem ewentualnych zagrożeń.

Istnieje szeroki zakres zadań OSP: od akcji ratowniczych, przez konserwację sprzętu i działania logistyczne, po szkolenie młodszych i nowych strażaków. Każdy, kto chce czynnie uczestniczyć w realizacji celów OSP, może zostać strażakiem, ponieważ zakres aktywności jest tak szeroki, że każdy znajdzie coś dla siebie. Jesteś mechanikiem, elektrykiem, informatykiem, kierowcą, a może nauczycielem? Twoje umiejętności mogą być bardzo cenne dla jednostki.

Jak dołączyć do Ochotniczej Straży Pożarnej?

W teorii każdy może zgłosić się i dołączyć do OSP. Jednak w praktyce dokładne wymagania dotyczące przyjęcia mogą różnić się w zależności od jednostki straży pożarnej oraz od tego, za jakie zadania będzie odpowiedzialny przyszły strażak.

Wymagania i rodzaje członkostwa

W statucie każdej jednostki OSP znajdują się informacje m.in. o tym, kto może zostać jej członkiem. Zazwyczaj statut przewiduje kilka rodzajów członkostwa:

• Członkowie zwyczajni (czynni): Osoby, które aktywnie uczestniczą w wykonywaniu postanowień statutu OSP.
• Członkowie wspierający: Może być nią osoba fizyczna lub prawna, bez względu na jej miejsce zamieszkania i siedzibę w kraju lub za granicą, która zadeklaruje wspomaganie działalności OSP finansowo lub w innej formie i za swą zgodą zostanie przyjęta przez Zarząd OSP.
• Członkowie honorowi: Może być nią każda osoba fizyczna, bez względu na miejsce zamieszkania, szczególnie zasłużona dla ochrony przeciwpożarowej. Godność członka honorowego nadaje Walne Zebranie Członków OSP.

Jeżeli zastanawiasz się, jak zostać strażakiem ochotnikiem czynnym, zwróć uwagę na poniższe ogólne wytyczne:

• Musisz mieć ukończone 18 lat (zgodnie z najnowszym programem szkolenia podstawowego strażaków OSP, w szkoleniu mogą uczestniczyć osoby, które ukończyły 16 lat, jednak do pełnego udziału w akcjach wymagana jest pełnoletność).
• Posiadać polskie obywatelstwo.
• Mieć dobrą kondycję fizyczną.
• Mieć odporność i siłę psychiczną.
• Posiadać co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe.
• Nie być karanym za przestępstwa, w tym przestępstwa skarbowe.

Jeśli nie chcesz lub nie możesz brać udziału w akcjach, nadal możesz wspierać OSP. Pomimo, że głównym celem OSP jest działalność ratowniczo-gaśnicza, każdy może znaleźć coś, w czym będzie mógł się realizować i wspomagać całą jednostkę, np. jako członek wspierający.

W wielu jednostkach obowiązuje składka członkowska, zazwyczaj jest to składka roczna w wysokości od 10 do 50 zł.

Proces wstąpienia krok po kroku

Trzy kroki dzielą Cię od zostania członkiem OSP:

1. Znajdź odpowiednią jednostkę: Aby zostać strażakiem OSP, musisz znaleźć jednostkę, do której chciałbyś należeć. Jeżeli myślisz o zostaniu strażakiem-ratownikiem, czyli takim, który bierze bezpośredni udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych, ważna będzie lokalizacja jednostki. Jednostki OSP w ciągu kilku minut od alarmu są w stanie wyjechać do zdarzenia, dlatego im bliżej będziesz miał do jednostki, tym lepiej. Aby jednostka mogła funkcjonować, musi być prawnie zarejestrowana, a więc znajdować się w krajowym rejestrze sądowym. W rejestrze możesz wyszukać jednostkę i znaleźć dane kontaktowe.
2. Skontaktuj się i weź udział w spotkaniu: Następnie powinieneś skontaktować się ze strażakami z tej jednostki. Po skontaktowaniu się z jednostką zostaniesz zaproszony na spotkanie organizacyjne. Na spotkaniu poznasz strukturę organizacyjną, zobaczysz, jaką bazą techniczną dysponuje jednostka i dowiesz się więcej na temat dalszych kroków. Pamiętaj, że to spotkanie jest po to, aby wzajemnie się poznać, bądź przygotowany na pytania o motywację oraz o obecne doświadczenie.
3. Złóż podanie i dopełnij formalności: Jeżeli po spotkaniu w OSP będziesz zdecydowany na dołączenie oraz zostaniesz pozytywnie oceniony, będziesz mógł złożyć podanie o wstąpienie. Po złożeniu wniosku czeka na ciebie rozmowa i często test sprawności fizycznej. Wszystkie decyzje o przyjęciu do stowarzyszenia podejmowane są przez zarząd. Po rozpatrzeniu Twojego podania zostaniesz poinformowany i poproszony o uzupełnienie dodatkowych dokumentów i ankiet.

Wiele jednostek ma ustalony okres próbny, którego długość zależna jest od wewnętrznych ustaleń jednostki. W tym okresie oceniane jest zaangażowanie nowych członków w realizację celów OSP. Na tym etapie powinieneś m.in. brać udział w szkoleniach wewnętrznych, które pozwolą Ci określić, czy chcesz zostać strażakiem-ratownikiem. Po dołączeniu do kręgu Ochotniczej Straży Pożarnej przejdziesz szkolenia z zakresu technik pożarniczych, procedur operacyjnych i innej wiedzy ogólnej związanej z pożarnictwem.

Szkolenia i gotowość bojowa

Szkolenie podstawowe i specjalistyczne

Zdecydowana większość osób wstępuje do OSP, aby brać bezpośredni udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych. Jednym z warunków uczestnictwa w takich działaniach są aktualne badania lekarskie. Rodzaj badań lekarskich został opisany w rozporządzeniu ministra zdrowia z dnia 14 kwietnia 2022 r. Jeżeli jesteś już członkiem OSP i posiadasz badania lekarskie, to czas na szkolenie podstawowe. Szkolenie podstawowe to przepustka do pierwszej akcji.

Szkolenie realizowane jest przez Państwową Straż Pożarną. Na program szkolenia składa się 38 tematów realizowanych w 133 godziny (64 godziny teorii i 69 godzin zajęć praktycznych). Szkolenie zakończone jest egzaminem, składającym się z części teoretycznej i praktycznej, jak i sprawdzającej wiedzę z zakresu BHP. Ukończenie szkolenia uprawnia do bezpośredniego uczestnictwa w akcjach ratowniczo-gaśniczych. Szkolenia podstawowe oraz specjalistyczne strażaków OSP oraz kandydatów prowadzi nieodpłatnie Państwowa Straż Pożarna. Jedyne, co musisz zrobić, to poświęcić swój czas na zdobycie nowej wiedzy i umiejętności.

Poza szkoleniami podstawowymi istnieją również szkolenia specjalistyczne, z zakresu ratownictwa technicznego, działań przeciwpowodziowych, ratownictwa na wodzie czy szkolenia dla kierowców-konserwatorów sprzętu ratowniczego oraz dowódców OSP. Po przejściu okresu próbnego i złożeniu ślubowania, otrzymasz mundur i inne wyposażenie strażackie. Najczęściej ślubowanie ma następującą treść: „W pełni świadom obowiązków strażaka ochotnika uroczyście przyrzekam czynnie uczestniczyć w realizacji celów i zadań ochotniczej straży pożarnej. Być zdyscyplinowanym, mężnym, ofiarnym w ratowaniu życia i mienia.”

Gotowość do służby i alarmowanie

Jednostki OSP uczestniczą w takich samych akcjach jak Państwowa Straż Pożarna. Stanowisko kierowania PSP po otrzymaniu zgłoszenia podejmuje decyzję o alarmowaniu jednostek OSP. Jednostki wyposażone są w syreny alarmowe, a także w systemy powiadamiania.

Jednostka OSP tak organizuje swoją działalność, aby być w pełnej gotowości bojowej o każdej porze. Nie oznacza to, że jako strażak musisz stawić się na każdy alarm. Niektóre jednostki monitorują gotowość poszczególnych strażaków, wyznaczają dyżury itp. Zapytaj o to podczas pierwszego spotkania. Jako graniczny czas wyjazdu przyjmuje się 15 minut. W ciągu 15 minut od momentu zaalarmowania strażacy przybywają do jednostki, przebierają się w ubrania specjalne, wsiadają do wozu i wyjeżdżają do zdarzenia.

Obowiązki strażaków ochotników

Strażacy w Ochotniczej Straży Pożarnej wykonują odpowiedzialne zadania, a co za tym idzie, mają wiele zobowiązań. Wywiązywanie się z nich sprawia, że mogą oni efektywnie pracować w zespole i szybko reagować w nagłych sytuacjach i wypadkach. Obowiązki OSP to m.in.:

• Uczestnictwo w ćwiczeniach i akcjach.
• Natychmiastowa gotowość do służby po usłyszeniu alarmu.
• Przestrzeganie oficjalnych przepisów i poleceń przełożonych.
• Dbanie o koleżeńskie stosunki z innymi strażakami.
• Ostrożne obchodzenie się z powierzonym sprzętem, urządzeniami, pojazdami i wszelkimi obiektami użytkowymi.

Oprócz powyższych obowiązków służba w OSP wiąże się z poświęceniem wolnego czasu. Musisz zaplanować czas na szkolenia, ćwiczenia, wydarzenia integracyjne i akcje strażacko-ratownicze. Straż pożarna musi być gotowa na służbę przez całą dobę, gdyż akcje ratownicze mogą trwać nawet kilka godzin. Nie da się z góry przewidzieć, w jakich działaniach strażackich i jak często będziesz uczestniczyć. Zależy to od obszaru, na którym działa Twoja OSP, oraz od zaistniałych sytuacji. Jeśli Twoje miejsce pracy znajduje się niedaleko miejscowej straży pożarnej, weź pod uwagę również to, że akcje strażackie w godzinach pracy mogą stać się częścią Twojej codzienności. Twój pracodawca powinien zwolnić Cię wtedy z pracy, ale zalecamy uzgodnienie takich sytuacji na samym początku.

Dlaczego warto dołączyć do grona OSP?

Chęć pomocy innym, zrobienie czegoś dobrego, zdobycie nowych umiejętności, sprawdzenie siły charakteru czy podtrzymanie tradycji rodzinnych, to tylko niektóre powody, dla których zostaje się strażakiem. Bez istnienia i działalności Ochotniczej Straży Pożarnej nie byłoby możliwe zapewnienie bezpieczeństwa i ochrony przed zagrożeniami w takim stopniu, jak dzisiaj. Już choćby z tego powodu ważne jest, aby nowe osoby zasilały struktury OSP w swojej lub pobliskiej miejscowości. Istnieje jednak wiele innych powodów, dla których warto wstąpić do Ochotniczej Straży Pożarnej:

• Praca zespołowa: Koleżeństwo i praca w zespole to filary każdej drużyny pożarniczej. Ważne jest bowiem, aby podczas akcji strażacy zawsze mogli na sobie polegać. Często w OSP zyskuje się druhów na całe życie. Umiejętność pracy w zespole oraz poczucie wspólnoty to nieodłączny element w pracy strażaka.
• Zaangażowanie społeczne: Jeśli masz chęć pomagania innym, możesz realizować się w różnych organizacjach, takich jak Ochotnicza Straż Pożarna. Pomaganie innym daje poczucie satysfakcji i spełnienia.
• Odpowiedzialność i wzór dla innych: Jako członek straży pożarnej pomagasz ludziom w wypadkach i zapewniasz bezpieczeństwo w sytuacjach kryzysowych. Dlatego strażacy często stanowią wzór do naśladowania dla dzieci i młodzieży.
• Szkolenia i dalszy rozwój: Szkolenia i wyzwania, które czekają na Ciebie w OSP, nie tylko mogą pozytywnie wpłynąć na Twój rozwój osobisty, ale również pozwolą Ci zdobyć nową wiedzę i umiejętności - np. przy obsłudze wymaganego sprzętu lub pojazdów.
• Plus w CV: Dobrowolne zaangażowanie w straż pożarną jest wysoko cenione przez wielu pracodawców i dlatego może dać Ci przewagę w procesie rekrutacyjnym. Wieloletnia służba w straży pokazuje, że masz zdolności techniczne, odporność psychiczną i fizyczną oraz umiesz pracować w zespole.

Świadczenie ratownicze dla zasłużonych strażaków OSP

Na podstawie art. 16 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r., prawo do świadczenia ratowniczego przysługuje strażakowi ratownikowi OSP, który czynnie uczestniczył jako członek OSP w działaniach ratowniczych lub akcjach ratowniczych (wymagany bezpośredni udział co najmniej raz w roku) przez co najmniej 25 lat (w przypadku mężczyzn) oraz 20 lat (w przypadku kobiet).

Świadczenie ratownicze przyznaje się na wniosek zainteresowanego, złożony do komendanta powiatowego (miejskiego) PSP - tj. organu przyznającego, właściwego dla siedziby jednostki OSP, do której należy strażak ratownik OSP. Wypłata następuje miesięcznie, do 15. dnia każdego miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym przyznano świadczenie ratownicze (art. 18 ust. - zgodnie z art. 51. ust 1. Wzór wniosku o przyznanie świadczenia określa rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych z dnia 2 lutego 2022 r. (Dz.U. 2022R poz. 316) wydane na podstawie art. 17 ust.11 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r.

Dziecięce i Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (DDP i MDP)

Dzieci i młodzież również mogą zaangażować się w działalność społeczną na rzecz ochrony przeciwpożarowej oraz dołączyć do Dziecięcej Drużyny Pożarniczej (DDP) lub Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej (MDP). W ten sposób poznają obszary działania strażaków ochotników. Do MDP mogą wstąpić chłopcy i dziewczęta do 18. roku życia. Dolna granica wieku wyznaczana jest przez konkretną jednostkę OSP. Kiedy dzieci podrosną, mogą zasilić szeregi Ochotniczej Straży Pożarnej.

Zadania Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej

• Nauka o ochronie przeciwpożarowej oraz przepisach przeciwpożarowych.
• Rozwijanie sprawności fizycznych.
• Budowanie relacji i rozwijanie umiejętności społecznych.
• Działalność wolontariacka.

W MDP dzieci i młodzież poznają pracę straży pożarnej od kulis i nabywają wiele umiejętności, które potem mogą wykorzystać w praktyce po osiągnięciu pełnoletności i wstąpieniu do OSP. Młodzi strażacy zdobywają wiedzę teoretyczną oraz praktyczną na temat:

• Sprzętu i wyposażenia strażaków.
• Zarządzania i kierowania zespołem oraz umiejętności liderskich.
• Działania i obsługi węża strażackiego.
• Wiązania wytrzymałych węzłów.
• Ochrony przeciwpożarowej.
• Grup i rodzajów pożarów.
• Postępowania w przypadku wybuchu pożaru.
• Pierwszej pomocy.
• Ochrony środowiska.

Zadania Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej obejmują również aktywności poza remizą, np. integracje członków. Wspólne wycieczki, obozy czy zawody sportowe wzmacniają relacje oraz poprawiają pracę zespołową młodych strażaków. Według statystyk z 2018 roku MDP liczą ok. 87 tys. członków, z czego 27 tys. to dziewczęta. Młodzi strażacy wraz ze stażem i umiejętnościami mają szansę zdobyć Odznaki Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej - I, II i III stopnia. Sekcja młodzieżowa OSP to nie jedynie miejsce zdobywania wspaniałych osiągnięć, wiedzy i umiejętności, ale przede wszystkim budowania relacji i nawiązywania przyjaźni, które nierzadko trwają do końca życia.

tags: #dla #strazakow #osp